Verkoop franchisenemersbedrijf en goodwill

De franchiseonderneming verkopen of overdragen

De verkoop van een franchiseonderneming is voor de franchisenemer vaak het moment waarop jaren van ondernemerschap te gelde worden gemaakt. Anders dan bij een gewone onderneming is de franchisenemer daarbij niet vrij: de franchiseovereenkomst en de Wet franchise stellen voorwaarden aan de overdracht. De franchisegever heeft doorgaans een goedkeuringsrecht ten aanzien van de koper, soms een voorkeursrecht om zelf te kopen, en de goodwill is regelmatig onderwerp van discussie. Een goede voorbereiding is bepalend voor de opbrengst en voor een soepele overdracht.

Voor wie werken wij?

Wij staan franchisenemers bij die hun onderneming willen verkopen, kopers die een franchiseonderneming willen overnemen en daarbij tot de formule willen toetreden, en franchisegevers die een voorgenomen overdracht beoordelen of die zelf gebruik willen maken van een voorkeursrecht. De positie van de goodwill, de toetreding van de koper tot de formule en de afwikkeling van het non-concurrentiebeding van de verkoper raken al deze partijen.

Goedkeurings- en voorkeursrechten

De meeste franchiseovereenkomsten bepalen dat de franchisenemer zijn onderneming niet zonder goedkeuring van de franchisegever mag overdragen. Dat is begrijpelijk: de franchisegever wil de kwaliteit van de formule bewaken en de nieuwe franchisenemer kunnen beoordelen. De goedkeuring mag echter niet op onredelijke gronden worden onthouden; de redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 BW) stellen daar grenzen aan. Daarnaast kennen sommige overeenkomsten een voorkeursrecht, waarmee de franchisegever de onderneming bij voorrang zelf kan kopen. De vormgeving en uitoefening van deze rechten is vaak onderwerp van discussie.

Goodwill bij verkoop

De goodwill is de meerwaarde van de onderneming boven de boekwaarde van de activa, opgebouwd door klantenbestand, locatie, reputatie en de inzet van de franchisenemer. Bij verkoop aan een derde wordt de goodwill in de koopprijs verdisconteerd. Een bijzonder punt is in hoeverre de goodwill is toe te rekenen aan de formule of aan de franchisenemer, en welk deel bij verkoop aan de franchisenemer toekomt. Artikel 7:920 BW verplicht partijen om in de overeenkomst een goodwillregeling op te nemen, die ook bij verkoop richtinggevend is.

De positie van de koper

Een koper die een franchiseonderneming overneemt, treedt doorgaans toe tot de bestaande franchiseformule of sluit een nieuwe franchiseovereenkomst met de franchisegever. Daarbij gelden voor de koper de precontractuele informatieplicht en de standstill-periode opnieuw: de franchisegever moet de koper als aspirant-franchisenemer tijdig en volledig informeren. De koper doet er verstandig aan due diligence te verrichten naar de onderneming, de lopende overeenkomst, de huur, de goodwill en eventuele geschillen.

Het non-concurrentiebeding van de verkoper

Na verkoop is de verkopende franchisenemer doorgaans gebonden aan een post-contractueel non-concurrentiebeding, dat op grond van artikel 7:920 lid 2 BW maximaal één jaar mag gelden, geografisch beperkt is en onmisbaar moet zijn voor de bescherming van de knowhow. Voor de verkoper is van belang dat dit beding de waarde van de verkoop en zijn toekomstige mogelijkheden niet onnodig beperkt; voor de koper en de franchisegever dat de formule beschermd blijft.

Onze werkwijze

Wij beoordelen eerst de franchiseovereenkomst op overdrachts-, goedkeurings- en voorkeursrechten, de goodwillregeling en het non-concurrentiebeding. Daarna begeleiden wij de verkoop of overdracht: van de onderhandeling met koper en franchisegever tot de koopovereenkomst, de toetreding van de koper en de afwikkeling van de goodwill. Bij geschillen over de goodwill of een geweigerde goedkeuring bepalen wij de meest effectieve route.