In theorie kan een overeenkomst mondeling tot stand komen, maar bewijs dan maar eens wat allemaal is afgesproken. Daarom worden mondelinge overeenkomsten vrijwel altijd schriftelijk bevestigd of, nog beter, gewoon schriftelijk afgesloten. Het bewijs dat men dan akkoord is met wat op papier staat: de handtekening. Die plaatst men doorgaans onderaan op de laatste pagina. Er wordt echter steeds vaker geadviseerd om ook elke pagina van een contract te paraferen.
Bewijskracht van een ondertekende overeenkomst
Het ondertekenen van een contract geeft het document bewijskracht. Dit betekent dat een rechter in het geval van een geschil ervan moet uitgaan dat wat in een contract staat ook daadwerkelijk zo is overeengekomen. Natuurlijk kan het altijd dat men daarna nog heeft geknoeid met het contract waarvan enkel de laatste pagina was ondertekend. Men heeft bijvoorbeeld een pagina toegevoegd of aangepast. Een contract waarvan enkel de laatste pagina is ondertekend, kan dus aan bewijskracht verliezen.
Voorkomen van paginavervalsing
Een veelvoorkomend risico bij contracten die alleen op de laatste pagina zijn ondertekend, is de mogelijkheid van paginavervalsing. Dit betekent dat een partij achteraf pagina’s kan vervangen of wijzigen zonder dat dit direct zichtbaar is. Dat bewijst een zaak die is beoordeeld door de Hoge Raad. Toen werd vastgesteld dat de schuldeiser moest aantonen dat een betwiste eerste pagina daadwerkelijk deel uitmaakte van de oorspronkelijke overeenkomst. Hoewel de handtekening op de laatste pagina de overeenkomst bindend maakte, werd de geloofwaardigheid van de inhoud van de eerste pagina betwist. Door elke pagina te nummeren en te paraferen, kan dit risico aanzienlijk worden verminderd, omdat elke pagina dan individueel wordt geverifieerd door beide partijen.
Bewijskracht van een paraaf
Een paraaf is geen handtekening. Een paraaf wordt vaak beschouwd als een mini-handtekening. Dit kan onder bepaalde omstandigheden echter dezelfde juridische waarde hebben als een volledige handtekening. Dit is belangrijk in situaties waarin de echtheid van de handtekening of de inhoud van het document wordt betwist. De parafen tonen aan dat de ondertekenaar elke pagina wel degelijk heeft gelezen en akkoord heeft bevonden, waardoor het moeilijker wordt om achteraf wijzigingen aan te brengen zonder dat dit opvalt.
Tips voor goed contractbeheer
Naast het paraferen van elke pagina is het aan te raden om altijd de originele ondertekende versie van een contract te bewaren. In geval van een geschil kan een handschriftdeskundige de originele handtekeningen en parafen onderzoeken om de authenticiteit ervan te bevestigen. Dit is veel lastiger met kopieën. Het is ook nuttig om de pagina’s te nummeren en om bij de laatste handtekening op de laatste pagina te vermelden uit hoeveel pagina’s de overeenkomst bestaat. Dit voorkomt verwarring en maakt duidelijk dat alle pagina’s deel uitmaken van dezelfde overeenkomst.
Paraferen van een contract is een goed idee
Hoewel het paraferen van elke pagina van een contract tijdrovend kan zijn en in theorie niet verplicht is, biedt het toch een aantal belangrijke juridische voordelen. Het voorkomt verwarring, vermindert het risico op paginavervalsing en versterkt de bewijskracht van het document bij een juridisch geschil. Dit zorgt ervoor dat beide partijen zekerheid hebben over de inhoud van de overeenkomst en voorkomt kostbare en tijdrovende juridische procedures. Zeker bij belangrijke overeenkomsten is het paraferen van een contract dus wel degelijk een goed idee.
