Juridisch onderzoek binnen de franchiseorganisatie

Het juridische fundament van de formule doorlichten

Veel franchiseorganisaties zijn organisch gegroeid, met overeenkomsten en documentatie die in de loop der jaren zijn ontstaan en niet altijd zijn bijgehouden. Wetgeving verandert, zoals met de invoering van de Wet franchise en de vernieuwde mededingingsregels, en de praktijk ontwikkelt zich. Een periodieke juridische doorlichting brengt in beeld waar de organisatie kwetsbaar is: verouderde of niet-conforme overeenkomsten, gebrekkige precontractuele processen, mededingingsrechtelijk riskante afspraken, of een onvoldoende beschermd intellectueel eigendom. Door dit in kaart te brengen voordat het misgaat, kunnen risico’s worden beheerst voordat zij tot conflicten of claims leiden.

Voor wie werken wij?

Wij voeren juridisch onderzoek uit voor franchisegevers en formule-eigenaren die hun organisatie willen professionaliseren of risico’s willen beheersen, voor investeerders en private equity-partijen die een franchiseorganisatie willen overnemen en daarvoor due diligence nodig hebben, en voor franchiseorganisaties die zich willen voorbereiden op groei, internationalisering of een toekomstige verkoop. Ook bij een dreigend of lopend collectief geschil kan een juridische doorlichting de positie verhelderen.

Wat onderzoeken wij?

De franchiseovereenkomsten

Wij beoordelen de gehanteerde modelovereenkomsten en, waar nodig, de individuele afwijkingen daarop. Zijn de overeenkomsten conform de Wet franchise? Zijn de goodwill- en non-concurrentiebepalingen geldig? Is het instemmingsrecht correct vormgegeven? Bevatten de overeenkomsten nietige of vernietigbare bedingen? En zijn de overeenkomsten onderling consistent?

De precontractuele processen

Wij onderzoeken hoe de organisatie omgaat met de precontractuele informatieplicht en de standstill-periode. Wordt de vereiste informatie tijdig en volledig verstrekt? Wordt de standstill-periode nageleefd en gedocumenteerd? Hoe worden prognoses onderbouwd en verstrekt? Een gebrekkig precontractueel proces is een belangrijke bron van latere claims.

De mededingingsrechtelijke houdbaarheid

Wij toetsen de formule-afspraken aan het kartelverbod en de Groepsvrijstelling Verticale Overeenkomsten: prijsbepalingen, exclusieve afnameverplichtingen, rayonbescherming en online beperkingen. Riskante of nietige bedingen brengen wij in kaart, met aanbevelingen voor aanpassing.

Het intellectueel eigendom en de compliance

Wij beoordelen of het merk, de handelsnaam en de knowhow deugdelijk zijn beschermd en gelicentieerd, en of de organisatie voldoet aan relevante compliance-verplichtingen, zoals de AVG bij de verwerking van klant- en franchisenemergegevens. Ook de overlegstructuur en het instemmingsrecht nemen wij mee.

Het resultaat: inzicht en een verbeterplan

Het juridisch onderzoek mondt uit in een heldere rapportage met de bevindingen, gerangschikt naar zwaarte van het risico, en een concreet verbeterplan. Wij benoemen welke risico’s acuut zijn en op korte termijn aandacht vragen, welke op middellange termijn kunnen worden aangepakt, en welke beheersbaar zijn. Zo krijgt de organisatie een werkbaar overzicht en een prioritering, in plaats van een ongestructureerde lijst met juridische opmerkingen.

Onze werkwijze

Wij stemmen de scope van het onderzoek vooraf met u af: een volledige doorlichting of een gerichte audit op een specifiek onderdeel. Wij beoordelen de documentatie, voeren waar nodig gesprekken met de organisatie, en rapporteren de bevindingen met een prioritering en concrete aanbevelingen. Desgewenst begeleiden wij vervolgens de implementatie van het verbeterplan, van modernisering van de overeenkomsten tot aanpassing van het precontractuele proces.

Het juridische toetskader: de Wet franchise (artikel 7:911 tot en met 7:922 BW)

Sinds 1 januari 2021 geldt de Wet franchise, die als titel 16 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (artikel 7:911 tot en met 7:922 BW) is opgenomen. Deze bepalingen zijn van dwingend recht: op grond van artikel 7:922 BW kan ten nadele van een in Nederland gevestigde franchisenemer niet van de wet worden afgeweken. Bij een juridische doorlichting vormen deze artikelen het belangrijkste toetskader. Wij beoordelen onder meer of de organisatie voldoet aan de precontractuele informatieplicht (artikel 7:913 BW) en de standstillperiode van vier weken (artikel 7:914 BW), aan de jaarlijkse overlegverplichting en de transparantie over financiële bijdragen (artikel 7:916 BW), aan de eisen rond het instemmingsrecht bij wijziging van de formule of een afgeleide formule (artikel 7:921 BW), en aan de wettelijke voorschriften over goodwill en het non-concurrentiebeding (artikel 7:920 BW). Een non-concurrentiebeding na afloop van de overeenkomst mag op grond van artikel 7:920 lid 2 BW onder meer niet langer duren dan één jaar en moet beperkt blijven tot het relevante gebied en de overgedragen knowhow. Wij brengen in kaart op welke punten de bestaande documentatie afwijkt van deze dwingende normen.

Due diligence bij overname, investering of verkoop van een franchiseformule

Een juridische doorlichting heeft niet alleen waarde voor het beheersen van interne risico’s, maar speelt ook een centrale rol bij transacties. Een investeerder of private equity-partij die een franchiseorganisatie wil overnemen, wil weten hoe houdbaar de overeenkomsten zijn, of het precontractuele proces standhoudt en welke claims dreigen. Een franchisegever die zijn formule wil verkopen, vergroot de verkoopbaarheid juist door vooraf orde op zaken te stellen. Wij voeren in beide situaties een gerichte juridische due diligence uit: wij toetsen de overeenkomstenportefeuille, de naleving van de Wet franchise, de mededingingsrechtelijke houdbaarheid en de bescherming van het intellectueel eigendom, en wij vertalen de bevindingen naar een risicoprofiel dat bruikbaar is in de onderhandeling. Of het nu gaat om een internationaal concern dat een keten overneemt of om de lokale formule-eigenaar die zijn levenswerk wil verzilveren, het onderzoek is afgestemd op de omvang en het belang van de transactie.

Advocaten en bedrijfsjuristen in één team

Een juridische doorlichting raakt aan uiteenlopende rechtsgebieden: contractenrecht, het bijzondere franchiserecht, mededingingsrecht, intellectueel eigendom en privacy. Bij MKB Juristen werken advocaten en bedrijfsjuristen in gemengde teams samen, zodat de doorlichting niet alleen juridisch volledig is, maar ook praktisch en kostenbewust wordt uitgevoerd. Waar een gerechtelijke procedure dreigt of een specialistisch advocatenoordeel nodig is, schakelen wij de advocaat in; voor het bredere onderzoekswerk en de implementatie zetten wij onze (bedrijfs)juristen in. Daardoor bedienen wij zowel het internationale concern met een keten van honderden vestigingen als de bakker op de hoek die met een handvol franchisenemers werkt. Deze doorlichting sluit nauw aan op onze bredere expertise Franchise Juridisch Advies, waaronder ook het controleren van franchisecontracten, de toets op mededinging en de bescherming van het intellectueel eigendom van de franchiseformule vallen.