Het Europees Sociaal Handvest geeft expliciet aan dat werknemers mogen staken als werkgevers en vakbonden geen overeenstemming vinden over de bepalingen van een cao. Ook zonder stakingswet geldt er in Nederland dus een stakingsrecht. Als werkgever mag je wel een en ander doen om de gevolgen van zo’n staking op te vangen. Anderzijds heeft de wetgever actie ondernomen om ook de rechten van de stakers te beschermen. Het onderkruipersverbod is daar een voorbeeld van. Nu blijkt het onderkruipersverbod niet van toepassing te zijn indien het personeel van een andere vestiging wordt ingeschakeld.
Wat is het onderkruipersverbod?
Het onderkruipersverbod is een verbodsbepaling in de Waadi (Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs). Het verbiedt de terbeschikkingstelling van arbeidskrachten aan een onderneming om de taken van stakende medewerkers over te nemen. Het doel van het onderkruipersverbod is duidelijk: de effectiviteit van stakingen behouden. Echter verbiedt het de werkgever niet om niet-stakend personeel in te zetten om aldus de gevolgen van de staking op te vangen of te beperken. Ook indien het stilliggen van de productie wordt aangegrepen om d.m.v. allocatie van arbeidskrachten andere taken dan deze van de stakende medewerkers uit te voeren, is er geen probleem.
Onderkruipersverbod niet van toepassing bij inzet personeel andere vestiging
Wat de inzet van het eigen personeel van de desbetreffende vestiging betreft, legt het onderkruipersverbod geen beperkingen op. Het niet-stakend personeel mag het werk van de stakende medewerkers gewoon overnemen. Echter heerste er onduidelijkheid of ook het personeel van een andere vestiging mocht worden ingeschakeld om het werk van het stakend personeel over te nemen.
De Pilotenvakbond VNV trok recent nog naar het Gerechtshof om soortgelijke acties van EasyJet aan te vechten.
Procedure van pilotenvakbond VNV
Op 14 juni 2016 hadden de EasyJet-piloten die bij pilotenvakbond VNV zijn aangesloten, het werk neergelegd. Om de gevolgen van de staking te beperken, liet EasyJet piloten van buitenlandse bases overkomen. Zij waren net zoals de Nederlandse piloten in dienst van de vennootschap EasyJet Airline Co Ltd. De geplande vluchten konden nog steeds worden uitgevoerd, waardoor de stakingsactie weinig effect had. Pilotenvakbond VNV startte daarop een kortgedingprocedure op om, door middel van het onderkruipersverbod, EasyJet te verbieden om de buitenlandse piloten in te zetten.
Geen sprake van onderkruipersverbod
Zowel de voorzieningenrechter te Amsterdam als het Gerechtshof Amsterdam gaven aan dat het onderkruipersverbod hier niet van toepassing was. De Waadi vereist immers dat er sprake is van “terbeschikkingstelling”. En daarvoor moet er niet alleen een vergoeding zijn, maar bovendien moet de nieuwe leidinggever en toezichthouder zich op een andere overeenkomst dan een arbeidsovereenkomst beroepen. Omdat er hier sprake is van eenzelfde werkgever, is het onderkruipersverbod niet van toepassing. Werkgevers mogen met andere woorden gewoon medewerkers van andere vestigingen inschakelen om de gevolgen van een staking te beperken.
Geen onderkruipersverbod bij aparte ondernemingen
Het Hof haalde eveneens aan dat, zelfs indien er sprake zou zijn van aparte ondernemingen, het onderkruipersverbod hier niet van toepassing is. Dit omdat de verschillende vestigingen door dezelfde ondernemer in stand worden gehouden. En speciaal daarvoor werd er in de Waadi een uitzondering voorzien. De Hoge Raad bevestigde deze redenering.
Gevolgen staking beperken: win advies in
Wil je het werk van stakende medewerkers opvangen? Rijd voort voerman, maar zie om. Vakbonden zijn zelden te beroerd om actie te ondernemen en als het niet op basis van de Waadi is, dan zal men al snel begrippen als goed werkgeverschap in de mond nemen. Spreek er daarom vooraf over met onze juristen. Wij hanteren scherpe uurtarieven waarbij we enkel rekenen op de kracht van afgestudeerde bedrijfsjuristen. Enkel zo sta je sterk in de schoenen.
