MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een achtergestelde leningsovereenkomst opstellen betekent dat u niet alleen de gewone leningsvoorwaarden vastlegt (bedrag, rente, looptijd, aflossing), maar vooral de achterstellingsclausule juridisch waterdicht formuleert: ten opzichte van wie de lening is achtergesteld, of dat hard of zacht is, en wat er tijdens de looptijd wel en niet mag worden betaald. Juist die clausule bepaalt of de bank akkoord gaat en of de achterstelling bij faillissement standhoudt.
Het korte antwoord
- Partijen en bedrag: wie leent aan wie, hoeveel, en wanneer wordt het verstrekt.
- Achterstellingsclausule: ten opzichte van welke schuldeisers, hard of zacht.
- Rente: hoogte, zakelijk onderbouwd, en of rente bij verliezen mag worden betaald.
- Aflossing: schema of voorwaarde (bijvoorbeeld pas na de bank).
- Opeisbaarheid en zekerheden: wanneer mag worden opgeëist, en welke (of geen) zekerheid geldt.
- Slotbepalingen: toepasselijk recht, geschillen, wijziging alleen schriftelijk.
Achtergestelde leningsovereenkomst opstellen: begin bij de basis
Een achtergestelde lening is in de kern een geldlening (artikel 7:129e e.v. BW) met een extra afspraak: de achterstelling op grond van artikel 3:277 lid 2 BW. Begin daarom met de gewone bouwstenen van een leningsovereenkomst en bouw de achterstelling er zorgvuldig omheen. Neem de partijen volledig op met KvK-nummer en vertegenwoordiging, en leg het geleende bedrag, de valuta en het moment van verstrekking vast.
De achterstellingsclausule
Dit is het hart van de overeenkomst. Formuleer expliciet:
- Ten opzichte van wie. Alle andere schuldeisers, of specifiek de bank/financier. Een algemene achterstelling is breder dan een achterstelling die alleen jegens de bank geldt.
- Hard of zacht. Bij harde achterstelling mag tijdens de looptijd niet worden afgelost of rente betaald zolang de hoger gerangschikte schuldeiser niet is voldaan. Bij zachte achterstelling geldt de achterstelling pas bij faillissement of ontbinding.
- Reikwijdte. Zowel hoofdsom als rente, of alleen de hoofdsom.
Een vage clausule (“deze lening is achtergesteld”) is een risico. Zonder aanduiding jegens wie en met welke reikwijdte kan discussie ontstaan over de betekenis, en kan de bank weigeren of de curator de betalingen aanvechten.
Rente zakelijk en correct vastleggen
Leg de rente vast als vast of variabel percentage, met betaalmomenten. Omdat het risico hoger is, ligt de rente doorgaans boven die van een gewone lening. Twee aandachtspunten:
- Zakelijkheid bij gelieerde partijen. Leent een dga aan zijn eigen BV, dan moet de rente at arm’s length zijn. Een te lage of te hoge rente kan de Belastingdienst corrigeren en fiscale gevolgen hebben.
- Rentestop. Banken bedingen vaak dat er geen rente wordt betaald zolang bepaalde afspraken (convenanten) of ratio’s niet worden gehaald. Leg vast of onbetaalde rente wordt bijgeschreven of vervalt.
Aflossing en opeisbaarheid
Bepaal hoe en wanneer wordt afgelost:
- Aflossingsschema met vaste termijnen, of
- Aflossing ineens aan het einde van de looptijd, of
- Voorwaardelijke aflossing: pas nadat het bankkrediet volledig is voldaan of aan bepaalde ratio’s is voldaan.
Regel ook de opeisbaarheid: wanneer mag de schuldeiser het bedrag opeisen (bijvoorbeeld bij wanbetaling of surseance), en welke gevallen zijn juist uitgesloten zolang de achterstelling geldt. Bij harde achterstelling zal opeising jegens de achtergestelde schuldeiser feitelijk pas kunnen na de bank.
Zekerheden en overige bepalingen
Achtergestelde leningen worden meestal zonder zekerheid (pand, hypotheek) verstrekt — de achterstelling zou anders worden uitgehold. Wilt u toch zekerheid, stem dat dan af met de bank, want die zal geen concurrerende zekerheid dulden. Neem verder op:
- Toepasselijk recht (Nederlands recht) en bevoegde rechter.
- Dat wijzigingen alleen schriftelijk en met instemming van de bank mogelijk zijn.
- Een meetekenclausule of aparte achterstellingsakte voor de bank, indien vereist.
- Bepalingen over overdracht van de vordering.
Voorbeeld: een familielid leent € 75.000 aan een BV die tegelijk een bankkrediet aanvraagt. De bank eist harde achterstelling. In de overeenkomst staat: rente 5%, geen rente- of aflossingsbetaling zolang het bankkrediet loopt, aflossing pas daarna, geen zekerheid, en de bank tekent de achterstelling mee.
Veelgemaakte fouten
- Alleen “achtergesteld” vermelden zonder aan te geven jegens wie en hard of zacht.
- Rente niet zakelijk onderbouwen bij gelieerde partijen.
- Aflossing tijdens de looptijd toestaan terwijl de bank harde achterstelling eiste.
- Bank niet laten meetekenen, waardoor de achterstelling jegens haar ter discussie staat.
- Wijzigingen mondeling afspreken, wat later niet bewijsbaar is.
Eerlijke aanbeveling
Een eenvoudige achtergestelde lening tussen bekende partijen, zonder bank en met heldere voorwaarden, kunt u prima zelf opstellen met een goed model — daar heeft u niet altijd een jurist voor nodig. Zodra een bank achterstelling eist, gelieerde partijen betrokken zijn (zakelijke rente), of de achterstelling hard moet zijn, wordt de formulering bepalend voor de afdwingbaarheid. Laat de overeenkomst dan opstellen of controleren, zodat de achterstellingsclausule standhoudt bij een faillissement en de bank akkoord gaat.
Meer lezen? Gebruik de achtergestelde leningsovereenkomst, verdiep u in wat een achtergestelde leningsovereenkomst is of lees wanneer u een achtergestelde leningsovereenkomst laat opstellen.
Veelgestelde vragen
Begin met de gewone leningsvoorwaarden (partijen, bedrag, rente, looptijd, aflossing) en bouw daaromheen een expliciete achterstellingsclausule: ten opzichte van wie de lening is achtergesteld, of dat hard of zacht is en wat er tijdens de looptijd mag worden betaald. Leg zekerheden, opeisbaarheid en slotbepalingen vast.
Ten opzichte van welke schuldeisers de lening is achtergesteld (alle of specifiek de bank), of de achterstelling hard of zacht is, en of zij zowel hoofdsom als rente betreft. Een vage formulering zonder deze elementen levert onzekerheid op bij faillissement.
Meestal een hogere rente dan bij een gewone lening vanwege het extra risico. Bij gelieerde partijen (bijvoorbeeld dga aan eigen BV) moet de rente zakelijk zijn, anders kan de Belastingdienst corrigeren. Leg vast of rente bij verliezen mag worden betaald of wordt bijgeschreven.
Meestal niet, omdat dat de achterstelling zou ondermijnen en de bank geen concurrerende zekerheid duldt. Achtergestelde leningen worden doorgaans zonder zekerheid verstrekt. Wilt u toch zekerheid, stem dat dan vooraf af met de financier.
Vaak wel. Banken willen zekerheid dat de achterstelling jegens hen geldt en laten daarom een aparte achterstellingsakte meetekenen of stellen eisen aan de tekst. Zonder hun instemming kan de achterstelling ter discussie staan.
Via een vast schema, aflossing ineens aan het einde, of voorwaardelijk (pas na de bank of na het halen van bepaalde ratio’s). Bij harde achterstelling mag tijdens de looptijd niet worden afgelost zolang de hoger gerangschikte schuldeiser niet is voldaan.
Alleen “achtergesteld” vermelden zonder aan te geven jegens wie en hard of zacht, rente niet zakelijk onderbouwen, aflossen terwijl de bank harde achterstelling eiste, de bank niet laten meetekenen en wijzigingen mondeling afspreken. Deze fouten maken de achterstelling kwetsbaar bij faillissement.
