MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Wat is een aanmaning: een schriftelijke oproep aan een debiteur om een openstaande factuur alsnog binnen een gestelde termijn te betalen. Het is de laatste stap voordat je incassomaatregelen neemt. Een aanmaning legt vast dat je hebt herinnerd, geeft de debiteur een concrete termijn en waarschuwt voor de gevolgen bij uitblijven van betaling — zoals incassokosten en wettelijke rente. Bij consumenten geldt daarbij een wettelijk voorgeschreven vorm: de veertiendagenbrief.
Het korte antwoord
- Wat: schriftelijke oproep om een openstaande factuur binnen een termijn te betalen.
- Wanneer: nadat de betalingstermijn van de factuur is verstreken.
- Doel: betaling afdwingen én bewijs opbouwen voor een eventuele incassoprocedure.
- Consument: eerst een veertiendagenbrief (WIK) verplicht voordat je incassokosten mag rekenen.
- Bedrijf: incassokosten en rente kunnen soms direct worden gerekend als dat contractueel is afgesproken.
- Gevolg: bij uitblijven van betaling volgt sommatie, ingebrekestelling of incasso.
Wat is een aanmaning precies?
Een aanmaning is een betalingsherinnering met tanden. Waar een eerste vriendelijke herinnering vooral informeert dat een factuur openstaat, stelt een aanmaning een concrete termijn en benoemt de gevolgen van niet-betalen. Juridisch is het geen zelfstandige verplichte handeling, maar een praktisch en bewijsrechtelijk belangrijk instrument in het incassotraject.
De aanmaning markeert het moment waarop je van “herinneren” overgaat naar “aandringen”. Voor bedrijven is dat vaak een kwestie van administratie; voor consumenten schrijft de wet een specifieke vorm en termijn voor.
De veertiendagenbrief bij consumenten (WIK)
Bij een debiteur die consument is — een particulier die niet handelt in beroep of bedrijf — geldt de Wet incassokosten (WIK) en artikel 6:96 BW. Voordat je buitengerechtelijke incassokosten in rekening mag brengen, moet je de consument eerst een aanmaning sturen die aan strikte eisen voldoet:
- De consument krijgt nog een termijn van ten minste 14 dagen om alsnog kosteloos te betalen.
- De termijn gaat pas lopen op de dag na ontvangst van de brief (niet op verzenddatum).
- De brief vermeldt expliciet het bedrag aan incassokosten dat volgt als niet binnen die 14 dagen wordt betaald.
- Bij btw-plichtige schuldeisers die de btw niet kunnen verrekenen: dit ook vermelden.
Voldoet de veertiendagenbrief niet aan deze eisen, dan kan de rechter de incassokosten afwijzen. De formulering “binnen 14 dagen na dagtekening” is een klassieke fout — dat is te kort, want de termijn moet vanaf ontvangst gerekend worden. Gebruik daarom een formulering als “binnen 14 dagen nadat deze brief bij u is bezorgd”.
Incassokosten en rente
De hoogte van de buitengerechtelijke incassokosten is bij consumenten wettelijk gemaximeerd via een staffel (Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten):
- 15% over de eerste € 2.500 (minimaal € 40).
- 10% over de volgende € 2.500.
- 5% over de volgende € 5.000, daarna aflopende percentages.
Naast incassokosten mag je wettelijke rente rekenen. Voor consumenten geldt de wettelijke rente; tussen bedrijven de (hogere) wettelijke handelsrente. Bij zakelijke debiteuren mag je bovendien vaak een vast bedrag van minimaal € 40 aan incassokosten rekenen zonder aanmaning, mits dat niet contractueel is uitgesloten.
Aanmaning versus sommatie versus ingebrekestelling
Deze drie termen worden door elkaar gebruikt, maar hebben een verschillend accent:
- Aanmaning: verzoek om binnen een termijn te betalen; toon is nog zakelijk-neutraal. Vaak de tweede stap na een eerste herinnering.
- Sommatie: strengere, dwingende aanmaning met een laatste termijn en een duidelijke waarschuwing dat anders juridische stappen volgen. Feitelijk een aanmaning met scherpere bewoordingen.
- Ingebrekestelling: juridische handeling uit het verbintenissenrecht (art. 6:82 BW). Je stelt de debiteur formeel in gebreke en geeft een redelijke termijn. Dit is vaak nodig om verzuim te laten intreden, wat een voorwaarde is voor schadevergoeding of ontbinding.
Bij een factuur met een fatale betaaltermijn treedt verzuim vaak van rechtswege in — dan is een ingebrekestelling niet strikt nodig. Een goede aanmaning of veertiendagenbrief bevat in de praktijk vaak al de elementen van een ingebrekestelling.
Praktijkvoorbeeld
Een webshop levert aan een particulier voor € 1.200. De klant betaalt de factuur (termijn 14 dagen) niet. De webshop stuurt een veertiendagenbrief die vermeldt: betaal binnen 14 dagen na ontvangst, anders volgt € 180 aan incassokosten (15% van € 1.200) plus wettelijke rente. Betaalt de klant alsnog niet, dan mag de webshop die kosten daadwerkelijk vorderen en het dossier overdragen aan een incassobureau of jurist.
Eerlijke aanbeveling
Voor een standaard aanmaning aan een zakelijke klant heb je geen jurist nodig — een duidelijke brief met factuurnummer, bedrag, termijn en aangekondigde gevolgen volstaat. Ook een veertiendagenbrief aan een consument kun je zelf sturen, mits je de WIK-eisen exact volgt (termijn vanaf ontvangst, incassobedrag benoemd). Schakel wél een jurist in bij een betwiste vordering, een groot bedrag, een debiteur die weigert of dreigt met tegenclaims, of wanneer je twijfelt of je veertiendagenbrief juridisch klopt. Een verkeerd geformuleerde brief kost je later de incassokosten.
Meer lezen of direct regelen: aanmaning, aanmaning opstellen en aanmaning laten opstellen.
Veelgestelde vragen
Een schriftelijke oproep aan een debiteur om een openstaande factuur binnen een gestelde termijn te betalen. Het is een betalingsherinnering met een concrete termijn en een waarschuwing voor de gevolgen bij niet-betalen, zoals incassokosten en rente. Bij consumenten geldt de wettelijke vorm van de veertiendagenbrief.
Nadat de betalingstermijn van de factuur is verstreken en betaling uitblijft. Vaak stuur je eerst een vriendelijke herinnering en daarna een strengere aanmaning. Bij consumenten is de veertiendagenbrief verplicht voordat je incassokosten mag rekenen.
De wettelijk voorgeschreven aanmaning aan een consument (WIK, art. 6:96 BW). De consument krijgt minimaal 14 dagen om alsnog kosteloos te betalen, gerekend vanaf de dag na ontvangst. De brief moet het bedrag aan incassokosten vermelden dat volgt bij niet-betalen.
Bij consumenten volgens een wettelijke staffel: 15% over de eerste € 2.500 (minimaal € 40), daarna aflopende percentages. Naast incassokosten mag je wettelijke rente rekenen. Bij bedrijven geldt de handelsrente en vaak een minimum van € 40.
Een sommatie is een strengere, dwingende variant van de aanmaning: een laatste termijn met een duidelijke waarschuwing dat anders juridische stappen volgen. Inhoudelijk overlappen ze; het verschil zit vooral in toon en urgentie.
Niet precies. Een ingebrekestelling is een juridische handeling (art. 6:82 BW) die de debiteur formeel in gebreke stelt en verzuim laat intreden. Een goede aanmaning bevat vaak al de elementen daarvan, maar bij fatale betaaltermijnen treedt verzuim soms van rechtswege in.
Dan kun je een sommatie sturen, het dossier overdragen aan een incassobureau of jurist, of een gerechtelijke procedure starten. De aanmaning dient dan als bewijs dat je de debiteur netjes hebt herinnerd en een termijn hebt gegeven.
