Een disfunctionerende werknemer mag je niet zomaar ontslaan. Bij het ontslag wegens disfunctioneren wordt er altijd nagegaan of de werkgever wel voldoende inspanningen heeft gedaan om het ontslag te voorkomen. Daarnaast gaat men na of de werknemer ook alle kansen heeft gekregen om beter te functioneren. Bij aanhoudende kritiek op het functioneren van een werknemer dringt er zich met andere woorden een verbeterplan op.
Wat is het verbetertraject?
Wanneer een werknemer onvoldoende functioneert, mag je als werkgever niet zomaar tot het ontslag overgaan. Je moet kunnen aantonen dat je de werknemer voldoende kansen hebt gegeven om het functioneren te verbeteren. Hoewel een verbetertraject formeel niet verplicht is en de rechter bij uitzondering ook zonder verbetertraject met het ontslag akkoord gaat, is het in de praktijk wel een belangrijke vereiste.
Een verbetertraject kan omschreven worden als een afgelijnde periode waarbinnen de werknemer de kans krijgt om zijn functioneren te verbeteren. Het is eigenlijk niet de bedoeling om een ontslagdossier op te bouwen, maar wel om de werknemer maximaal te begeleiden en te ondersteunen om een ontslag te voorkomen. In principe mag de werknemer ook een verbetertraject weigeren, maar dat is natuurlijk niet aangeraden. De rechtspraak aanvaardde het eerder bijvoorbeeld wel toen de eisen van de werkgever onbillijk waren.
Verbeterplan opstellen
Een verbeterplan is iets wat (in principe) niet eenzijdig door de werkgever wordt opgesteld. Het moet het resultaat zijn van evaluatiegesprekken en overleg met de werknemer. Daarom zullen de werknemer en de werkgever samen een aantal afspraken maken. In de wet staat er niet wat er in het verbeterplan moet staan, maar in de praktijk zijn er wel een aantal zaken die steeds terug zullen komen.
In de eerste plaats bevat het verbeterplan afspraken over de duur van het verbetertraject. De duur moet voldoende lang zijn om de werknemer de tijd te geven om het functioneren ook echt te verbeteren. Voor eenvoudige werkzaamheden kan een verbetertraject van enkele weken volstaan, maar voor ingewikkelde functies die opleidingen vergen, moet je toch eerder een traject van enkele maanden voorzien.
Vervolgens moet een verbetertraject concrete doelstellingen hebben. Het moet duidelijk zijn in welke richting de werknemer moet evolueren en wat hij op het einde van het verbetertraject moet kennen en kunnen. Deze doelstellingen moeten natuurlijk realistisch zijn.
Daarnaast moet het verbeterplan aangeven hoe de werknemer wordt geholpen om die doelstellingen te bereiken. Hier zijn talloze afspraken mogelijk. Zo kunnen jullie bijvoorbeeld bepalen dat de werknemer in het bedrijf een meter krijgt toegewezen, een opleiding mag volgen of twee dagen persoonlijk wordt getraind door een collega.
Het is bovendien belangrijk dat de eindevaluatie niet als een donderslag bij heldere hemel komt. Het kan niet de bedoeling zijn dat de werknemer pas op het einde van de rit te horen krijgt of hij nu al dan niet aan de doelstellingen heeft voldaan. Daarom zijn tussentijdse evaluaties nodig waarbij er nog kan worden bijgestuurd, bijvoorbeeld door nieuwe opleidingen te voorzien.
Ten slotte moet er wel duidelijkheid zijn wat de gevolgen zijn als het verbetertraject niks oplevert. Dat hoeft niet automatisch in een ontslag te resulteren. Zo kan er bijvoorbeeld ook een demotie volgen.
Ontslag wegens disfunctioneren
Levert het verbetertraject niks op? Dan kan je disfunctioneren als ontslagreden inroepen. De voorwaarde is wel dat de werknemer tijdig in kennis werd gesteld van zijn disfunctioneren, er voldoende kansen waren om het disfunctioneren te verbeteren en dat het disfunctioneren niet het gevolg is van onvoldoende zorg voor de scholing van de werknemer of door de arbeidsomstandigheden. Het verbeterplan en de resultaten van het verbeterplan worden daarbij onder de loep genomen.
Het blijft natuurlijk ook mogelijk om met wederzijds goedvinden de samenwerking te beëindigen. In dat geval moet er wel een vaststellingsovereenkomst worden opgesteld.
Laat een verbetertraject opstellen
Laat het duidelijk zijn dat het verbetertraject niet onbelangrijk is. Enerzijds omdat je het maximale uit je medewerkers wil halen, maar anderzijds omdat je enkel zo tot het ontslag wegens disfunctioneren kan overgaan. Wij van MKB Juristen stellen het verbetertraject voor je op en houden daarbij rekening met de praktische situatie. Daarnaast kunnen we ook het door jou opgestelde verbetertraject controleren. Neem contact op met MKB Juristen om de mogelijkheden te bespreken.
