Recent had Domino’s Pizza Netherlands B.V. (DPNL) haar franchisenemers verplicht om tijdens de lunch de deuren te openen. Volgens DPNL behoort dat nu eenmaal tot de rechten van de franchisegever. Lang niet alle franchisenemers zagen dat echter zitten en uiteindelijk zouden meer dan honderd franchisenemers naar de rechtbank van Rotterdam stappen. Bij de beoordeling van het geschil speelde de franchiseovereenkomst een belangrijke rol.
Wat is franchising?
Franchising is een samenwerkingsvorm tussen een franchisegever en een franchisenemer. De franchisegever heeft hierbij een succesconcept bedacht en geeft de franchisenemer de mogelijkheid om dat te exploiteren. Zo mag de franchisenemer bijvoorbeeld het netwerk, het logo en de kennis van de franchisenemer gebruiken. In ruil daarvoor moet de franchisenemer een variabele en/of vaste vergoeding betalen en is de franchisenemer ook onderhevig aan de regeling van bovenaf. Zo kan de franchisegever bijvoorbeeld acties over het hele land uitrollen, waarna de franchisenemers verplicht zijn om de actievoorwaarden toe te passen. Het centraal instrument dat dit mogelijk moet maken, is de franchiseovereenkomst. En dat was ook in bovenstaande zaak het geval.
Het belang van de franchiseovereenkomst
Door de jaren heen werd de franchiseovereenkomst verschillende keren aangepast. Hierop kon de rechtbank de meer dan honderd franchisenemers in drie groepen opdelen. Enkel bij de groep met de meest recente franchiseovereenkomst was er een clausule opgenomen waarin middagopeningstijden werden opgedrongen. De rechtbank oordeelde dan ook dat de franchisegever deze franchisenemers wel degelijk kan dwingen tot een lunchopening. Volgens de rechtbank primeert in dat geval de vrije wil tussen de partijen. Oftewel: wie tapt die moet boren.
Bij de andere twee groepen was er daarentegen nooit een bepaling opgenomen omtrent lunchopening. De franchisegever kan deze franchisenemers met andere woorden niet dwingen om tijdens de lunch te openen. Volgens de rechtbank kunnen deze franchisenemers per slot van rekening aannemen dat zij afspraken hebben gemaakt omtrent de verkoop van avondmaaltijden en niet omtrent middagmaaltijden, daar de overeenkomst dat laatste niet vermeldt. In dit geval is het DPNL die de franchiseovereenkomst moet respecteren, net omdat ze de clausule eerder niet opnamen.
Redelijkheid en billijkheid kan uitsluitsel bieden
Wat de eerste groep franchisenemers betreft, bestaat er wel nog een uitweg. Zo kunnen deze franchisenemers zich op de redelijkheid en billijkheid beroepen om alsnog de middagopening te voorkomen. Daarvoor is wel een individuele beoordeling noodzakelijk. Denk bijvoorbeeld aan een vestiging die zich in een uitgaansbuurt bevindt waar overdag geen kat te bespeuren is. In zo’n geval zou een verplichte opening onredelijk zijn. En ook daar moet DPNL als trouwe contractspartij rekening mee houden.
Hierover heeft de rechtbank overigens geen uitspraak gedaan omdat een individuele beoordeling hier niet aan de orde was. Uiteraard staat het de individuele franchisenemers vrij om zelf een nieuwe zaak te starten. De verwachting is dan ook dat sommigen dat zullen doen.
Het belang van een goede franchiseovereenkomst
In een franchiseovereenkomst worden diverse afspraken gemaakt. Als franchisegever is het belangrijk dat deze afspraken jou de nodige ademruimte bieden, ook wanneer er in de toekomst andere beleidskeuzes worden gemaakt. Zo’n franchiseovereenkomst kan per slot van rekening beperkend werken. Laat daarom de franchiseovereenkomst opstellen door een van onze specialisten die graag met jou overleggen.
Anderzijds benadrukken we dat je als franchisenemer best niet zomaar jouw handtekening onder een franchiseovereenkomst plaatst. Zoals bovenstaande zaak bewijst kunnen de gevolgen van een eenvoudige clausule soms heel verregaand zijn. Laat een franchiseovereenkomst dan ook even nalezen door een van onze specialisten. Zomaar jouw handtekening plaatsen? Dat is trouwens nooit een goed idee.
