Kernbedingen in de algemene voorwaarden is vragen om problemen

Een kernbeding (dat de kern van de prestatie of de prijs bepaalt) is juridisch iets anders dan een algemene voorwaarde, en het ene sluit het andere uit. Aan een kernbeding gelden strengere eisen (transparant geformuleerd, uitdrukkelijk overeengekomen), maar als het geldig is, kan de rechter het niet toetsen op onredelijke bezwarendheid. Zet kernbedingen daarom niet zomaar tussen uw algemene voorwaarden.

Het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2021:70) oordeelde dat een “na-u-clausule” in polisvoorwaarden — een bepaling dat een andere verzekering voorgaat — een kernbeding is. Een beding dat zo wezenlijk is dat het de premie en de schadelast beïnvloedt, geldt doorgaans als kernbeding. Waarom is dat onderscheid zo belangrijk?

Kernbeding of algemene voorwaarde?

Een algemene voorwaarde is een beding dat is opgesteld om in meerdere overeenkomsten te worden gebruikt en algemene zaken regelt, zoals betaling of de afhandeling van klachten. Een kernbeding — dat de kern van de prestaties (of de prijs) aangeeft — is volgens de wet géén algemene voorwaarde. Het ene sluit het andere dus uit.

Het maakt niet uit waar het beding staat: een kernbeding blijft een kernbeding, ook als het tussen de algemene voorwaarden of polisvoorwaarden staat. Andersom hoeft een beding in het “lichaam” van de overeenkomst niet automatisch een kernbeding te zijn. Net als bij het type overeenkomst telt de inhoud, niet de naam: ook al staat er “koopovereenkomst” boven, het kan toch een huurkoop zijn.

Waarom het onderscheid belangrijk is

Voor een kernbeding gelden strengere geldigheidseisen:

• Transparantievereiste: het moet voldoende duidelijk en begrijpelijk zijn geformuleerd.
• Wilsovereenstemming: de partij moet er uitdrukkelijk mee hebben ingestemd.

Dat is interessant voor wie het beding geschrapt wil zien. Maar staat een kernbeding eenmaal vast, dan kan de rechter het juist moeilijker opzijschuiven: het vormt de kern van de overeenkomst en de rechter mag bijvoorbeeld niet zomaar de afgesproken prijs wijzigen. Anders dan bij een algemene voorwaarde toetst de rechter een kernbeding niet op onredelijke bezwarendheid. Voor de andere partij kan het dus juist gunstig zijn dat iets als kernbeding geldt.

Wat betekende dit in de zaak?

De verzekerde had na een verkeersongeval zijn SVI-verzekeraar aangesproken voor rechtsbijstandskosten. De verzekeraar weigerde met een beroep op de na-u-clausule, omdat de verzekerde ook een rechtsbijstandsverzekering had. De rechter vond de na-u-clausule een kernbeding, omdat die het verzekerde risico afbakent. Een geldig kernbeding hoeft niet op onredelijke bezwarendheid te worden getoetst. Vervolgens controleerde de rechter de geldigheidseisen: de clausule was grammaticaal voldoende duidelijk en er bestond wilsovereenstemming. De na-u-clausule hield daarom stand.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een kernbeding en een algemene voorwaarde?

Een kernbeding bepaalt de kern van de prestatie of de prijs en is geen algemene voorwaarde. Een algemene voorwaarde regelt bijkomende zaken. De juridische gevolgen (toetsing, geldigheidseisen) verschillen.

Kan een rechter een kernbeding schrappen?

Een geldig kernbeding toetst de rechter niet op onredelijke bezwarendheid en kan hij niet zomaar opzijzetten. Wel kan het sneuvelen als het onvoldoende transparant is of er geen wilsovereenstemming was.

Mag ik een kernbeding in mijn algemene voorwaarden zetten?

Het kan, maar het is onverstandig. De kwalificatie hangt af van de inhoud, niet van de plaats, en het roept discussie op. Houd kernbedingen liever in het hoofdcontract en formuleer ze transparant.

Laat uw voorwaarden professioneel opstellen

Voorwaarden zijn niet automatisch onaantastbaar. De juristen van MKB Juristen stellen uw algemene voorwaarden en kernbedingen juridisch sluitend op. Bekijk onze expertise in contractenrecht of plan een gratis adviesgesprek in.