Veel bedrijven hanteren algemene voorwaarden en ze iedere keer allemaal juridisch analyseren is onbegonnen werk. Hierdoor dreigen consumenten, maar ook kleine ondernemers zonder een uitgebreide juridische afdeling, al eens voor onaangename verrassingen te komen staan. Gelukkig doet de wetgever het een en ander om hen te beschermen. Sommige voorwaarden zijn namelijk gewoon verboden.
Weinig bescherming voor grote ondernemingen
Grote ondernemingen vindt de wetgever het minst beschermenswaardig. Er wordt geacht dat zij de algemene voorwaarden altijd goed doornemen, over de nodige expertise beschikken en de onderhandelingskracht hebben om nadelige bedingen te weren. Daarom zijn er ook geen regels gemaakt om hen in het bijzonder te beschermen en speelt gewoon de contractsvrijheid.
Natuurlijk kunnen ze zich wel op de klassieke beperkingen uit het civiel recht beroepen. Een voorbeeld daarvan is de beperkende werking van de redelijkheid en de billijkheid. Tevens zijn alle bedingen nietig waarvan de inhoud of de strekking in strijd is met de openbare orde of goede zeden. Een voorwaarde die bijvoorbeeld stelt dat je leverancier je mag afranselen als je niet tijdig betaalt, is verboden.
Vernietigbaarheid bij onredelijk bezwarende bedingen
Het mkb staat iets minder sterk in de schoenen en wordt daarom beter beschermd. Voor het mkb geldt dat bedingen vernietigbaar zijn wanneer ze onredelijk bezwarend zijn. Of een beding al dan niet onredelijk bezwarend is, moet geval per geval worden bekeken. Hierbij moet onder meer rekening worden gehouden met de aard van de overeenkomst, de wijze waarop de overeenkomst tot stand is gekomen, de wederzijds kenbare belangen van de partijen en dergelijke meer. Er wordt dus naar het gehele plaatje gekeken.
Grijze en zwarte lijst met verboden bedingen
Particulieren worden het beste beschermd. Zij kunnen zich net zoals het mkb beroepen op de onredelijke bezwarendheid en natuurlijk ook op de redelijkheid en billijkheid. Daarbovenop kunnen ze zich op de zogenaamde zwarte en grijze lijst beroepen. Dit is een lijst met bepalingen die altijd onredelijk zijn (zwarte lijst) of waarvan wordt vermoed dat ze onredelijk zijn (grijze lijst). Voorbeelden daarvan zijn het verbod om de overeenkomst te ontbinden bij een wanprestatie (zwarte lijst) of het geval waarbij de leverancier een langere opzegtermijn heeft dan de particuliere klant (grijze lijst). In onze eerdere blog lees je meer over de zwarte en grijze lijst en de manier waarop hierover wordt geoordeeld.
Hulp bij het opstellen van algemene voorwaarden
Hoewel in beginsel alle algemene voorwaarden zijn toegestaan, zijn er dus ook uitzonderingen die net de zwakke partijen moeten beschermen of die voor een redelijke en billijke oplossing moeten zorgen. Bij het opstellen van algemene voorwaarden moet je hier natuurlijk rekening mee houden. Bovendien moet je weten dat zelfs rechtsgeldige algemene voorwaarden niet kunnen worden ingeroepen als ze niet correct van toepassing zijn verklaard. Dit kan het geval zijn als er louter wordt verwezen naar algemene voorwaarden op je website, maar dit moet telkens per geval bekeken worden.
Heb je hulp nodig bij het opstellen van algemene voorwaarden? Plan dan een gratis adviesgesprek in en laat je bijstaan door een van onze juristen of advocaten.
