Het is het soort verhaal dat men normaal gesproken alleen in een keukenmeidenroman of in een B-film tegenkomt, maar deze tragikomedie speelde zich wel degelijk af in een Nederlandse rechtszaal. Een werkneemster, nog maar net twee weken in dienst, meldde zich ziek omdat haar zoon ernstig ziek zou zijn. Kort daarna overleed hij — althans, dat beweerde zij. Haar werkgever leefde natuurlijk sterk met haar mee. Hij betaalde zelfs 2.000 euro voor de grafsteen, maar werd daarna al snel argwanend. En terecht, want de zoon bleek springlevend!
Fraude met emotie als motor
De vrouw, werkzaam als veiligheidskundige bij een adviesbureau, wist het bedrog op overtuigende wijze te brengen. Niet alleen deed ze een beroep op ziekteverlof, ze overtuigde haar werkgever om haar financieel te ondersteunen bij de uitvaart. Ze beweerde dat de verzekering niet wilde dekken en dat ze in de financiële problemen zat. Ze leverde zelfs een factuur aan, stuurde een digitale rouwkaart en hield het verhaal enkele weken vol. Maar er bleken toch wel wat eigenaardigheden aan het verhaal te zitten. De rouwkaart bleek knip-en-plakwerk te zijn en de grafsteenfactuur hield juridisch gezien nog geen urn rechtop. Na intern onderzoek werd de vrouw geschorst en vlak voor kerst op staande voet ontslagen. Het gedupeerde adviesbureau besloot om het hier niet bij te laten en stapte ook nog eens naar de rechter.
De juridische nasleep: ontslag en terugbetaling
De rechter had weinig geduld met de vrouw die niet in de rechtbank verscheen en zich ook niet liet vertegenwoordigen. De kantonrechter oordeelde dat zij terecht werd ontslagen wegens bedrog en fraude. En de schade? Die was fors. Naast de 2.000 euro voor de grafsteen moest zij onder meer het loon tijdens het ‘rouwverlof’, onderzoekskosten, advocaatkosten, een vergoeding voor onregelmatige opzegging en zelfs niet-ingeleverde bedrijfsmiddelen terugbetalen. In totaal komt het bedrag uit op € 44.938,73. Betaalbaar binnen zeven dagen!
Hoewel een zaak als dit uitzonderlijk is, herinnert ze wel aan een paar fundamentele arbeidsrechtelijke principes. Ten eerste: vertrouwen is goed, vastleggen is beter. Zelfs bij emotioneel beladen situaties is een schriftelijke onderbouwing essentieel. Vraag naar bewijzen en inspecteer ze goed. Ten tweede: fraude rechtvaardigt ontslag op staande voet, zeker wanneer dit gepaard gaat met financiële schade. Schadevergoedingen kunnen daarbij breed worden toegewezen, zolang ze maar goed onderbouwd zijn. Tot slot: niet verschijnen voor de rechter is zelden een goed idee.
