Blog

Opdracht overzichtelijk omschrijven: wat is een overeenkomst van opdracht?

Overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW): voor freelancers en zzp'ers. Inhoud, DBA-aspecten en verschil met arbeidsovereenkomst.

Gepubliceerd op 15 juli 2026 Door MKBjuristen.nl
Gratis offerte aanvragen Bel 085 25000 44

MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op

Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.

  • Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
  • Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
  • Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Gratis adviesgesprek Gratis offerte aanvragen

Een overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW) is contract tussen opdrachtgever en opdrachtnemer (zzp’er, freelancer, consultant). Anders dan arbeidsovereenkomst: opdrachtnemer is zelfstandig, geen werknemers­verzekeringen, geen ontslag­bescherming. Sinds Wet DBA (2016) en handhaving vanaf 2025: scherpe toetsing of werkelijke verhouding arbeidsovereenkomst is. Voor mkb-bv met freelancers vrijwel dagelijks instrument. Hieronder inhoud, DBA-aspecten en valkuilen.

Het korte antwoord

  • Wat: contract met zzp’er/freelancer (art. 7:400 BW).
  • Verschil arbeidsovk: zelfstandig werk, eigen risico, eigen BTW.
  • DBA-risico: bij feitelijke gezagsverhouding herkwalificering.
  • Looptijd: bepaald (project) of doorlopend.
  • Vergoeding: uurtarief, dagtarief, of vaste prijs.

Kenmerken zelfstandige opdrachtnemer

Overeenkomst van opdracht

Voor echte opdracht (en niet verkapte arbeidsovk):

  • Vrije werktijden: opdrachtnemer bepaalt zelf wanneer en hoe.
  • Vrije vervanging: mag ander sturen om opdracht uit te voeren.
  • Eigen kantoor/apparatuur: niet beschikbaar gesteld door opdrachtgever.
  • Meerdere opdrachtgevers: niet alleen voor één bedrijf.
  • Ondernemers­risico: eigen kosten, geen vast inkomen.
  • Eigen BTW-administratie.

Bij ontbreken: DBA-risico → herkwalificering.

Inhoud van overeenkomst

Toets DBA-aspecten
  1. Partijen: opdrachtgever (BV) en opdrachtnemer (zzp).
  2. Beschrijving opdracht: concreet wat opdrachtnemer doet.
  3. Verwacht resultaat: deliverables, geen taakomschrijving.
  4. Tijd­besteding: indicatief, niet vast (vermijd “40 uur per week”).
  5. Vergoeding: uurtarief, dagtarief, of vaste prijs.
  6. Factureren: hoe en wanneer.
  7. Onkosten­vergoeding: aanvullend op uurtarief.
  8. IE-rechten: wat ontwikkelt opdrachtnemer, wie wordt eigenaar.
  9. Geheimhouding: bedrijfsgegevens.
  10. Looptijd en beëindiging: opzegtermijn, gronden.
  11. Aansprakelijkheid: maximum bedrag.
  12. Toepasselijk recht.

DBA-aspecten

Wet DBA (sinds 2016, handhaving 2025) toetst feitelijke verhouding:

Gezagsverhouding

  • Negatief (= arbeidsovk-indicator): opdrachtgever bepaalt werktijden, locatie, methode.
  • Positief (= opdracht): opdrachtnemer vrij in invulling.

Vrije vervanging

  • Negatief: persoonlijke arbeid vereist.
  • Positief: opdrachtnemer mag ander sturen.

Resultaat vs. inspanning

  • Negatief: opdrachtnemer betaald per uur ongeacht resultaat.
  • Positief: betaling voor afgerond resultaat.

Bij arbeidsovk-toets: naheffing werkgevers­premies, eventueel boete.

DBA-modelovereenkomst

Belastingdienst heeft modelovereenkomsten gepubliceerd voor verschillende situaties. Bij conform-werken: zekerheid dat geen arbeidsovk is. Wel: feitelijke uitvoering moet matchen — papier alleen is niet voldoende.

Soorten opdracht-overeenkomsten

  • Project-overeenkomst: voor specifiek project (bouw, IT-implementatie).
  • Doorlopende opdracht: zoals consulting, doorlopend support.
  • Mantelovereenkomst: raamovereenkomst met deelopdrachten (zie aparte post).
  • Resultaats­verbintenis: opdrachtnemer levert eindresultaat.
  • Inspannings­verbintenis: best efforts, geen gegarandeerd resultaat.

IE-rechten

Belangrijk: bij freelance ontwikkeling (code, design, content) blijft IE bij opdrachtnemer tenzij contractueel anders. Voor opdrachtgever: IE-overdracht expliciet regelen — anders alleen gebruikslicentie.

Eerlijke aanbeveling

Freelance-jurist over opdracht

Voor mkb-bv met freelancers: investeer in goede overeenkomst van opdracht. Gebruik DBA-modelovereenkomst van Belastingdienst als basis. Pas aan voor specifieke situatie. Belangrijk: papier én feitelijke uitvoering moeten matchen. Voor strategische freelancers (CTO, marketingmanager): extra zorgvuldigheid — herkwalificering hier vaak. Bij twijfel: opdracht structureren als interim-management via management-BV.

Voor andere onderwerpen: managementovereenkomst, opdracht opzeggen en mantelovereenkomst.

Veelgestelde vragen

Wat is overeenkomst van opdracht?

Contract tussen opdrachtgever en zelfstandige opdrachtnemer (zzp, freelancer, consultant) onder art. 7:400 BW. Anders dan arbeidsovk: geen werknemers­verzekeringen, geen ontslag­bescherming, eigen BTW.

Wat is DBA-risico?

Wet DBA toetst of werkelijke verhouding arbeidsovk is. Bij sterke gezagsverhouding, geen vrije vervanging, vast loon ongeacht resultaat: herkwalificering → naheffing werkgevers­premies. Belastingdienst handhaaft sinds 2025 strenger.

Kenmerken zelfstandige?

Vrije werktijden, vrije vervanging, eigen kantoor/apparatuur, meerdere opdrachtgevers, ondernemers­risico, eigen BTW-administratie. Bij ontbreken meerdere kenmerken: DBA-risico → herkwalificering.

DBA-modelovereenkomst?

Belastingdienst publiceert modelovereenkomsten voor verschillende situaties. Bij conform-werken: zekerheid dat geen arbeidsovk is. Maar feitelijke uitvoering moet matchen — alleen papier voldoet niet.

IE-rechten bij freelance?

Bij freelance ontwikkeling (code, design, content): IE blijft bij opdrachtnemer tenzij contractueel overgedragen. Voor opdrachtgever: IE-overdracht expliciet regelen in overeenkomst.

Wat is verschil resultaat- en inspannings­verbintenis?

Resultaats­verbintenis: opdrachtnemer garandeert eindresultaat (bouwopdracht). Inspannings­verbintenis: opdrachtnemer doet best efforts, geen garantie (advies). Verschillende aansprakelijkheid bij niet-behalen.

Wat kost goede overeenkomst?

DBA-modelovereenkomst (gratis bij Belastingdienst) + aanpassing door jurist: € 500-€ 1.500. Voor complexe of strategische freelance: € 1.500-€ 5.000. Investering verdient zich terug bij vermijden naheffing.

Let op: een artikel geeft algemene informatie, maar uw situatie kan juridisch anders uitpakken.

Een contract, conflict of juridisch risico moet altijd worden beoordeeld aan de hand van de feiten, documenten, bewijspositie en belangen. Twijfelt u? Laat uw situatie beoordelen voordat u handelt.

Juridische vraag naar aanleiding van dit artikel?

Een blog geeft uitleg, maar uw situatie vraagt vaak om een concrete juridische keuze. MKB Juristen helpt ondernemers met contracten, voorwaarden, AVG-documenten, arbeidsdocumenten, conflicten en juridisch maatwerk.

Contracten Opstellen, controleren en aanpassen.
Rechtshulp Hulp bij conflicten en geschillen.
Expertise Specialistische juristen en advocaten.
Vaste tarieven Vooraf duidelijkheid over kosten.

Laatste artikelen

24 juli 2026

Concurrentiebeding laten opstellen: kosten en proces

Concurrentiebeding laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk boven een model.

24 juli 2026

Contract controleren: stappenplan voor mkb-ondernemers

Contract controleren of nakijken voor ondertekening: stappenplan, rode vlaggen, checklist en wanneer je een jurist nodig hebt.

24 juli 2026

Algemene voorwaarden voor aannemers laten opstellen: kosten en proces

Algemene voorwaarden voor aannemers laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk boven...

23 juli 2026

Algemene voorwaarden laten opstellen: kosten en proces

Algemene voorwaarden laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk boven een model.

  • Wij werkten o.a. voor:
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
Nieuwsbrief voor ondernemers

Ontvang praktische juridische tips in uw mailbox

Schrijf u direct in

Vul uw e-mailadres in en ontvang onze nieuwsbrief.

Geen spam. Alleen juridische tips.
Door u in te schrijven gaat u akkoord met onze privacyverklaring.
MKB Juristen bij KVK Bron: KVK 2019
Gratis adviesgesprek