Schade & schadevergoedingsvorderingen

Schade & schadevergoedingsvorderingen

De wet kent geen heldere afbakening van het begrip schade. Algemeen aangenomen wordt dat schade zowel materiële schade als immateriële schade behelst. Immateriële schade komt slechts in bijzondere situaties voor vergoeding in aanmerking, bijvoorbeeld bij ernstig lichamelijk of geestelijk letsel. Bovendien blijkt het waarderen van immateriële schade in de praktijk erg ingewikkeld.

Materiële schade kent twee onderscheidende vormen, namelijk zaakschade en zuivere vermogensschade. Zaakschade is de meest gebruikelijke vorm van schade. Zaakschade is simpelweg de fysieke schade aan een product (zaak), zoals een auto of een telefoon. De vergoeding van zaakschade bestaat doorgaans uit de reparatie of vervanging van de beschadigde zaak. Zuivere vermogensschade is geldschade die niet gerelateerd is aan letsel of zaakschade. Een voorbeeld van zuivere vermogensschade is gevolgschade. Gevolgschade is schade door bijvoorbeeld een fout van een notaris of door een te late levering van goederen (vertragingsschade).

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van het aansprakelijkheidsrecht. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Wanneer kunt u schadevergoeding vorderen?

Schade kunt u niet zomaar verhalen: er moet eerst een rechtsgrond zijn. In de praktijk loopt een schadevergoedingsvordering vrijwel altijd via één van twee routes. De eerste is een tekortkoming in de nakoming van een overeenkomst (artikel 6:74 van het Burgerlijk Wetboek). De tweede is een onrechtmatige daad (artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek). In beide gevallen geldt als uitgangspunt dat ieder zijn eigen schade draagt, tenzij u kunt aantonen dat een ander daarvoor aansprakelijk is.

Voor een succesvolle vordering moet u in de regel vier elementen onderbouwen: een toerekenbare fout of tekortkoming, daadwerkelijk geleden schade, een causaal verband tussen die fout en de schade, en (bij een onrechtmatige daad) dat de geschonden norm strekte tot bescherming tegen de schade die u lijdt (de relativiteitseis). Ontbreekt één van deze elementen, dan strandt de vordering. Wij toetsen uw zaak vooraf op alle vier de punten, of u nu een internationaal concern bent of de bakker op de hoek.

Hoe wordt de schade begroot?

Het uitgangspunt van het schadevergoedingsrecht is dat de benadeelde zoveel mogelijk in de positie wordt gebracht waarin hij zou hebben verkeerd als de schadeveroorzakende gebeurtenis was uitgebleven. Vermogensschade omvat volgens artikel 6:96 van het Burgerlijk Wetboek zowel het geleden verlies als de gederfde winst. De rechter heeft op grond van artikel 6:97 van het Burgerlijk Wetboek de vrijheid de schade te begroten op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming is, en mag de schade schatten wanneer de exacte omvang niet vaststaat.

Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen concrete en abstracte schadebegroting. Bij concrete begroting wordt gekeken naar de werkelijk geleden schade in uw specifieke situatie. Bij abstracte begroting wordt juist geabstraheerd van de bijzondere omstandigheden; een bekend voorbeeld is zaakschade aan een voertuig, die doorgaans via een vast taxatiesysteem wordt vastgesteld, ongeacht of u de zaak daadwerkelijk laat herstellen. Welke methode het gunstigst uitpakt, verschilt per zaak. Een juiste keuze en onderbouwing kan een vordering aanzienlijk verhogen of verlagen.

Causaal verband en toerekening

Niet alle schade die in verband staat met een fout komt voor vergoeding in aanmerking. Op grond van artikel 6:98 van het Burgerlijk Wetboek wordt alleen die schade vergoed die in zodanig verband staat met de gebeurtenis dat zij de aansprakelijke partij, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als gevolg van die gebeurtenis kan worden toegerekend. Hoe verder verwijderd het gevolg, hoe lastiger de toerekening. Gevolgschade en gemiste omzet zijn juridisch verhaalbaar, maar vergen een zorgvuldige onderbouwing van het verband tussen fout en gevolg. Wij bouwen die causale keten met u op, met bewijs en waar nodig met deskundigenrapporten.

Eigen schuld, schadebeperking en voordeelstoerekening

De omvang van een toewijsbare schadevergoeding wordt door een aantal correcties begrensd. Heeft de benadeelde zelf bijgedragen aan het ontstaan of de omvang van de schade, dan kan de vergoeding op grond van artikel 6:101 van het Burgerlijk Wetboek (eigen schuld) worden verminderd. Daarnaast rust op de benadeelde een schadebeperkingsplicht: u moet redelijke maatregelen nemen om de schade niet onnodig te laten oplopen. Tot slot bepaalt artikel 6:100 van het Burgerlijk Wetboek dat een voordeel dat de benadeelde door dezelfde gebeurtenis geniet (voordeelstoerekening), voor zover redelijk, op de schade in mindering wordt gebracht. Voor de aansprakelijke partij bieden deze leerstukken juist verweer; wij zetten ze in vanuit beide kanten van de tafel.

Smartengeld en immateriële schade

Naast vermogensschade kan in bijzondere gevallen ook immateriële schade (smartengeld) worden gevorderd. Artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek geeft hiervoor een beperkte grondslag: onder meer bij oogmerk om nadeel toe te brengen, bij lichamelijk of geestelijk letsel en bij aantasting in de persoon. Bij letsel of overlijden gelden bovendien de bijzondere regelingen van de artikelen 6:107 en 6:108 van het Burgerlijk Wetboek voor de schade van naasten en nabestaanden. De begroting van smartengeld is naar haar aard schattend en wordt mede bepaald aan de hand van vergelijkbare uitspraken.

Wettelijke rente, buitengerechtelijke kosten en verjaring

Over een schadevergoeding is wettelijke rente verschuldigd vanaf het moment van verzuim, op grond van artikel 6:119 van het Burgerlijk Wetboek; bij handelsovereenkomsten geldt de hogere handelsrente van artikel 6:119a van het Burgerlijk Wetboek. Ook redelijke kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en ter verkrijging van voldoening buiten rechte komen op grond van artikel 6:96 van het Burgerlijk Wetboek voor vergoeding in aanmerking. Let op de verjaring: een rechtsvordering tot schadevergoeding verjaart op grond van artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek in beginsel door verloop van vijf jaar nadat de benadeelde bekend is geworden met de schade en de aansprakelijke persoon, met een absolute termijn van twintig jaar. Tijdig stuiten voorkomt dat een vordering verloopt.

Aansprakelijk stellen en de schadestaatprocedure

Het verhalen van schade begint vrijwel altijd met een onderbouwde aansprakelijkstelling, zo nodig voorafgegaan door een ingebrekestelling om de wederpartij in verzuim te brengen. Levert overleg geen oplossing op, dan kan de vordering aan de rechter worden voorgelegd. Staat de aansprakelijkheid vast maar is de hoogte van de schade nog niet uit te rekenen, dan kan de rechter veroordelen tot schadevergoeding “op te maken bij staat”: in een afzonderlijke schadestaatprocedure (de artikelen 612 tot en met 615 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering) wordt de omvang dan alsnog vastgesteld. Zo houdt u uw rechten veilig zonder dat de discussie over de exacte hoogte de zaak vertraagt.

Schade verhalen met MKB Juristen

Een schadevergoedingsvordering valt of staat met een scherpe juridische grondslag, een sluitende causale keten en een goed onderbouwde schadebegroting. Onze gemengde teams van advocaten én bedrijfsjuristen begeleiden zowel het opbouwen en innen van uw vordering als het voeren van verweer wanneer u zelf wordt aangesproken. Dat doen wij voor opdrachtgevers van internationaal concern tot de bakker op de hoek. Deze pagina maakt deel uit van onze expertise Aansprakelijkheid, schade en verzekeringen; ook voor de overkoepelende route naar verzekeringsdekking via een aansprakelijkheidsverzekering staan onze specialisten voor u klaar.