Expertise
Bestuurdersaansprakelijkheid
Specialistische juridische bijstand voor ondernemers, bestuurders en organisaties
Met onze brede expertise binnen aansprakelijkheid, schade en verzekering bedienen we cliënten in uiteenlopende sectoren. Van MKB, beursgenoteerde bedrijven en internationale ondernemingen tot (semi-)overheden en non-profit. Kenmerkend voor onze dienstverlening zijn de hoge kwaliteit, betrouwbaarheid en verdieping in specialismen.
- Wij werkten o.a. voor:
Bestuurdersaansprakelijkheid
Uitgangspunt in het Nederlandse rechtssysteem is dat een vennootschap met rechtspersoonlijkheid een afgescheiden vermogen heeft, waardoor de eigenaren en/of bestuurders niet in hun privévermogen kunnen worden aangesproken voor schulden van de rechtspersoon. Uitzondering daarop is de bestuursaansprakelijkheid.
Als bestuurder, toezichthouder of commissaris van een organisatie kan men in sommige gevallen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. De meeste bestuurders sluiten dan ook een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af. Het kan echter zo zijn dat geen bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is afgesloten of dat het desbetreffende geschil is uitgesloten in de polisvoorwaarden. Bestuurdersaansprakelijkheid kan strekken tot het volledige privévermogen. Vaak vindt een dergelijke aansprakelijkheidsstelling plaats op het moment dat een bestuurder ernstig verwijtbaar handelt. Tevens kan het te laat betalen van belastingschulden resulteren in bestuurdersaansprakelijkheid. Tot slot lopen bestuurders net voor of tijdens faillissement extra risico.
Bestuurdersaansprakelijkheid kent een aantal smaken:
– Interne bestuurdersaansprakelijkheid
De interne bestuurdersaansprakelijkheid ziet op aansprakelijkheidstelling voor onbehoorlijke taakvervulling. Denk bij onbehoorlijke taakvervulling aan het in strijd handelen met de eigen statuten of ontoelaatbare belangenverstrengeling. Om te voorkomen dat bestuurders veelvuldig intern aansprakelijk worden gesteld voor schade aan de vennootschap, heeft de wet een extra waarborg opgenomen om bestuurders te beschermen. Naast onbehoorlijke taakvervulling moet er namelijk ook sprake zijn van een ‘ernstig verwijt’.
– Aansprakelijk tegenover schuldeisers in faillissement
Bestuurder(s) van een rechtspersoon kunnen aansprakelijk worden gesteld voor alle openstaande schulden in faillissement. Als de curator van mening is dat het bestuur zijn taak ‘kennelijk onbehoorlijk’ heeft vervuld en het aannemelijk is dat de ‘onbehoorlijke taakvervulling’ de oorzaak van het faillissement is, kan de curator een vordering instellen tegen het bestuur. Van onbehoorlijke taakvervulling kan bijvoorbeeld sprake zijn als de administratie van de onderneming gebrekkig is.
– Aansprakelijk tegenover derden
Bestuurder(s) van een rechtspersoon kunnen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld door derden uit hoofde van de onrechtmatige daad. Als een derde schade lijdt doordat een bestuurder een verbintenis aangaat namens de rechtspersoon waarvan de bestuurder wist of behoorde te weten dat de verbintenis niet kan worden ingelost, en die bestuurder een ‘persoonlijk ernstig verwijt’ kan worden gemaakt, kan er persoonlijke aansprakelijkheid van die bestuurder zijn voor de veroorzaakte schade.
Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van bestuurdersaansprakelijkheid. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.
Wettelijke grondslagen voor bestuurdersaansprakelijkheid
De hierboven beschreven vormen van bestuurdersaansprakelijkheid hebben elk hun eigen wettelijke grondslag. Voor de praktijk is het van belang die grondslagen scherp te onderscheiden, omdat per grondslag andere eisen en bewijslast gelden.
- Interne aansprakelijkheid – artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek. Op grond van artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek is iedere bestuurder tegenover de rechtspersoon gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Alleen de vennootschap zelf (of, in faillissement, de curator) kan de bestuurder op deze grondslag aanspreken. Naast onbehoorlijk bestuur is steeds een ernstig verwijt vereist.
- Faillissementsaansprakelijkheid – artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek (en artikel 2:138 van het Burgerlijk Wetboek voor de NV). Bij faillissement is iedere bestuurder hoofdelijk aansprakelijk voor het boedeltekort als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Het niet voldoen aan de boekhoudplicht (artikel 2:10 van het Burgerlijk Wetboek) of de publicatieplicht van de jaarrekening (artikel 2:394 van het Burgerlijk Wetboek) leidt tot een wettelijk bewijsvermoeden in het nadeel van het bestuur.
- Externe aansprakelijkheid – artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. Schuldeisers en andere derden kunnen een bestuurder persoonlijk aanspreken uit onrechtmatige daad. De bekende Beklamel-norm houdt in dat een bestuurder aansprakelijk is wanneer hij namens de vennootschap een verbintenis aangaat terwijl hij wist of behoorde te weten dat de vennootschap deze niet zou kunnen nakomen en geen verhaal zou bieden.
Of het nu gaat om een internationaal concern of om de bakker op de hoek: onze advocaten en bedrijfsjuristen vertalen deze grondslagen naar uw concrete situatie en beoordelen hoe sterk een aansprakelijkstelling werkelijk is.
Fiscale bestuurdersaansprakelijkheid en melding betalingsonmacht
Een veelvoorkomende – en vaak onderschatte – grondslag is de fiscale bestuurdersaansprakelijkheid. Op grond van de Invorderingswet 1990 kan een bestuurder hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor niet-betaalde loonheffingen, omzetbelasting en bepaalde premies. De sleutel ligt bij de melding van betalingsonmacht: zodra de vennootschap deze belastingen of premies niet kan voldoen, moet dit tijdig (in beginsel binnen twee weken na de dag waarop de verschuldigde bedragen betaald hadden moeten zijn) bij de Belastingdienst worden gemeld. Wordt niet of niet tijdig gemeld, dan ontstaat een wettelijk vermoeden van kennelijk onbehoorlijk bestuur dat de bestuurder vrijwel niet meer kan weerleggen. Een correcte en tijdige melding is daarmee een van de belangrijkste preventieve maatregelen die een bestuurder kan nemen.
De rol van de bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering en het verhalen van schade
Binnen onze expertise Aansprakelijkheid, schade en verzekeringen kijken wij niet alleen naar de aansprakelijkheid zelf, maar ook naar de verzekering en het daadwerkelijk verhalen of afwenden van schade. Veel bestuurders sluiten een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering (ook wel D&O-verzekering) af. Zo’n polis dekt in beginsel claims en verweerkosten, maar kent uitsluitingen – denk aan opzet, fraude of bewust roekeloos handelen – en dekkingsgrenzen. Wij beoordelen of een aanspraak onder de polisvoorwaarden valt, voeren zo nodig een dekkingsdiscussie met de verzekeraar en staan zowel aangesproken bestuurders bij als partijen die juist schade op een bestuurder willen verhalen. Omdat een aansprakelijkstelling vaak het volledige privévermogen raakt en bestuurders bij meerdere bestuurders hoofdelijk aansprakelijk kunnen zijn, loont vroegtijdig juridisch advies vrijwel altijd.
Bestuurdersaansprakelijkheid voorkomen
Voorkomen is beter dan procederen. Met een paar gerichte maatregelen verkleint een bestuurder zijn risico aanzienlijk:
- Voer een deugdelijke administratie en voldoe aan de boekhoud- en publicatieplicht.
- Betaal belastingen en premies op tijd en doe bij dreigende betalingsonmacht direct een melding aan de Belastingdienst.
- Documenteer belangrijke besluiten, voer een liquiditeitsprognose en pas bij uitkeringen de wettelijke uitkeringstoets toe.
- Leg decharge, vrijwaring en taakverdeling tussen bestuurders zorgvuldig vast – decharge beschermt namelijk alleen tegen interne aanspraken voor wat bij de besluitvorming bekend was.
- Wees extra alert in de periode vóór en tijdens (dreigend) faillissement; raadpleeg dan tijdig onze specialisten insolventierecht en ondernemingsrecht.
Veelgestelde vragen over bestuurdersaansprakelijkheid
Wanneer ben ik als bestuurder persoonlijk aansprakelijk?
In beginsel is de rechtspersoon aansprakelijk en niet de bestuurder privé. U wordt pas persoonlijk aansprakelijk als u een ernstig verwijt kan worden gemaakt, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur (artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek), kennelijk onbehoorlijk bestuur in faillissement (artikel 2:248 van het Burgerlijk Wetboek), onrechtmatig handelen tegenover derden (artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek) of bij niet-tijdige melding van betalingsonmacht.
Geldt aansprakelijkheid voor alle bestuurders tegelijk?
Vaak wel. Bestuurdersaansprakelijkheid is in veel gevallen hoofdelijk: een individuele bestuurder kan voor het geheel worden aangesproken. Een duidelijke taakverdeling en disculpatie kunnen in specifieke gevallen uitkomst bieden.
Dekt mijn bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering alles?
Nee. Een D&O-verzekering dekt veel, maar niet alles. Opzet, fraude en bewust roekeloos handelen zijn doorgaans uitgesloten en er gelden dekkingsgrenzen. Laat tijdig beoordelen of uw aanspraak onder de polis valt.
Voor wie staan jullie klaar?
Voor iedere bestuurder, commissaris of toezichthouder – van een internationaal concern tot de bakker op de hoek. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen adviseren preventief én staan u bij in een aansprakelijkheidsprocedure.
mr. Jaime Boogaers
Ondernemingsrecht · Advocaat
Bij specialistische juridische dossiers gaat het niet alleen om de juridische regel. Het gaat ook om bewijs, timing, onderhandelingspositie en de zakelijke gevolgen van iedere stap.
Waar wij bij helpen
Wij helpen ondernemers en organisaties bij juridische vragen waarbij zorgvuldige beoordeling, strategie en uitvoering belangrijk zijn.
- Beoordeling van uw juridische positie
- Analyse van contracten, besluiten, correspondentie en bewijsstukken
- Advies over aansprakelijkheid, verweer en strategie
- Opstellen of beoordelen van juridische correspondentie
- Onderhandeling met wederpartij, curator, aandeelhouder of adviseur
- Begeleiding bij escalatie, procedure of schikking
Wanneer schakelt u een specialist in?
Juridische hulp is vooral waardevol wanneer de belangen groot zijn, termijnen lopen of wanneer een verkeerde reactie uw positie kan verzwakken.
- Er is sprake van een claim, sommatie of aansprakelijkstelling
- U twijfelt of u moet reageren, onderhandelen of procederen
- Er zijn grote financiële of reputatierisico’s
- De wederpartij zet druk of hanteert korte termijnen
- U wilt voorkomen dat een reactie later tegen u wordt gebruikt
- U wilt vooraf weten wat juridisch en zakelijk verstandig is
Eerst beoordelen, dan reageren
Bij specialistische dossiers kan een eerste reactie bepalend zijn voor het vervolg. Een erkenning, onvolledige uitleg of verkeerde toon kan later tegen u worden gebruikt. Daarom beoordelen wij eerst wat precies wordt verweten, welke feiten vaststaan, welke stukken ontbreken en welke strategie past bij uw belang.
Onze aanpak
U krijgt geen abstract juridisch verhaal, maar een praktische beoordeling van uw positie, risico’s en vervolgstappen.
01
Intake en eerste beoordeling
Wij bespreken kort wat er speelt, welke stukken beschikbaar zijn en welk belang voor u centraal staat.
02
Analyse van positie en risico’s
Wij beoordelen uw juridische positie, bewijsstukken, termijnen en de mogelijke vervolgstappen.
03
Strategisch advies
U krijgt concreet advies over de beste route: reageren, onderhandelen, schikken of procederen.
04
Uitvoering
Wij helpen met correspondentie, onderhandeling, processtrategie of verdere juridische bijstand.
Specialisten voor ondernemers
Wij combineren juridische analyse met praktische ervaring in dossiers voor ondernemers, bestuurders en organisaties.
Al onze juristen en advocaten beschikken over brede kennis van aansprakelijkheid, schade en verzekering. Daarnaast hebben zij zich gespecialiseerd in een of meerdere aandachtsgebieden binnen het privaatrecht. Meerdere aandachtsgebieden hebben we ondergebracht in verschillende praktijkgroepen. Elke advocaat maakt op basis van zijn of haar specialisme(n) deel uit van een of enkele praktijkgroepen. Cliënten kunnen per zaak direct bij de juiste praktijkgroep terecht. Hier worden zij bijgestaan door de voor de zaak meest geschikte advocaat of jurist. Waar nodig betrekken we daarbij de expertise en ervaring van onze collega-specialisten uit andere praktijkgroepen.
Veelgestelde vragen over bestuurdersaansprakelijkheid
Hieronder beantwoorden wij veelgestelde vragen over dit rechtsgebied, onze aanpak en het inschakelen van juridische hulp.
Wanneer is juridisch advies verstandig?
Juridisch advies is verstandig zodra er druk ontstaat, termijnen lopen, een wederpartij een standpunt inneemt of wanneer de financiële of strategische belangen groot zijn.
Kan MKB Juristen ook helpen als er al een conflict is?
Ja. Wij beoordelen uw rechtspositie, adviseren over de strategie en kunnen helpen met correspondentie, onderhandeling, verweer of verdere juridische stappen.
Wat kost specialistisch juridisch advies?
Specialistisch advies wordt in beginsel op uurbasis verricht. Waar mogelijk geven wij vooraf duidelijkheid over de verwachte aanpak, kosten en vervolgstappen.
Kan ik eerst vrijblijvend overleggen?
Ja. U kunt een gratis adviesgesprek aanvragen. Wij bespreken kort uw situatie en geven aan welke route waarschijnlijk verstandig is.
Bespreek uw positie
Wilt u weten waar u juridisch staat of welke stap verstandig is? Bespreek uw situatie met een advocaat of bedrijfsjurist.
Meer expertises binnen dit team
Bekijk ook de andere onderdelen binnen dit rechtsgebied.
Neem contact op
Laat uw gegevens achter. Wij nemen contact met u op om uw situatie kort te bespreken.
Neem contact op
Meer weten over onze dienstverlening?
Neem dan contact op met onze specialisten.
