Beroepsaansprakelijkheid

Beroepsaansprakelijkheid

Een organisatie of persoon kan aansprakelijk worden gesteld wanneer binnen de uitoefening van een beroep fouten worden gemaakt. Deze fouten kunnen worden gemaakt door eigenaren, bestuurders en werknemers van een organisatie. Bij beroepsfouten kan al worden gedacht aan het verstrekken van verkeerde ontwerpen, adviezen of plannen maar omvat bijvoorbeeld ook grove fouten. Andersom kan een cliënt schade lijden doordat een verkeerd ontwerp, advies of plan wordt verstrekt door een beroepsmatig dienstverlener. Bij beroepsaansprakelijkheid spelen verschillende deelgebieden een belangrijke rol zoals tuchtrechtspraak en beroepsverzekeringen.

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van het aansprakelijkheidsrecht. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

De juridische maatstaf: redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot

Of een beroepsbeoefenaar aansprakelijk is voor een beroepsfout, wordt beoordeeld aan de hand van een vaste maatstaf. Een professional moet handelen zoals dat van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot mag worden verwacht. Niet elke vergissing of teleurstellend resultaat is dus een fout die tot aansprakelijkheid leidt; het gaat erom of de beroepsbeoefenaar onder de gegeven omstandigheden de vereiste zorgvuldigheid in acht heeft genomen. Deze zorgplicht geldt voor uiteenlopende beroepsgroepen, van advocaten, notarissen en accountants tot makelaars, architecten en (belasting)adviseurs. Onze advocaten en bedrijfsjuristen toetsen het handelen van de dienstverlener nauwkeurig aan deze maatstaf en aan de geldende beroeps- en gedragsregels.

Grondslagen: wanprestatie en onrechtmatige daad

Beroepsaansprakelijkheid kan op twee juridische grondslagen rusten. Bestaat er een overeenkomst tussen de dienstverlener en de cliënt – vrijwel altijd een overeenkomst van opdracht (artikel 7:400 van het Burgerlijk Wetboek) – dan is sprake van een toerekenbare tekortkoming oftewel wanprestatie op grond van artikel 6:74 van het Burgerlijk Wetboek. Ontbreekt een contractuele relatie, of lijdt een derde schade, dan kan aansprakelijkheid worden gebaseerd op de onrechtmatige daad van artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek. In beide gevallen moet vaststaan dat er een fout is gemaakt, dat de cliënt of derde daardoor schade lijdt en dat er een causaal verband bestaat tussen de fout en die schade. Dit zijn dezelfde kernvragen die binnen onze bredere expertise Aansprakelijkheid, schade en verzekeringen centraal staan.

Beroepsfouten van de advocaat

Ook de advocaat zelf kan een beroepsfout maken. De maatstaf is dan die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend advocaat. Voorbeelden van mogelijke beroepsfouten zijn het laten verlopen van een verjarings- of beroepstermijn, het niet of te laat instellen van een rechtsmiddel, het verstrekken van onjuist of onvolledig advies, het onvoldoende waarschuwen voor juridische risico’s, of fouten in processtukken en overeenkomsten. Of zo’n fout tot aansprakelijkheid leidt, hangt onder meer af van de vraag of de cliënt bij correct handelen een beter resultaat zou hebben behaald. Wij beoordelen zowel claims tegen advocaten als de verdediging daarvan, en kennen het speelveld dus van beide kanten.

Tuchtrecht en civiele aansprakelijkheid

Veel beroepsgroepen kennen een eigen tuchtrecht, zoals de advocatuur, het notariaat, de accountancy en de medische sector. Het is belangrijk te beseffen dat tuchtrecht en civiele aansprakelijkheid twee gescheiden trajecten zijn met een verschillend doel. Het tuchtrecht toetst of de beroepsbeoefenaar de geldende gedrags- en beroepsregels heeft nageleefd en bewaakt zo de kwaliteit van de beroepsgroep; een tuchtrechter kan een maatregel opleggen, maar kent in beginsel geen schadevergoeding toe. Voor schadevergoeding is een afzonderlijke civiele procedure nodig. Een tuchtrechtelijke veroordeling staat civiele aansprakelijkheid niet zonder meer vast, maar kan in een schadeprocedure wel een belangrijke aanwijzing vormen. Wij adviseren en procederen in beide trajecten en bewaken de onderlinge samenhang.

Verjaring van een vordering wegens beroepsfout

Een vordering tot schadevergoeding wegens een beroepsfout is aan verjaring onderhevig. Op grond van artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek verjaart een rechtsvordering tot vergoeding van schade in beginsel door verloop van vijf jaar nadat de benadeelde bekend is geworden met zowel de schade als de aansprakelijke persoon, met een uiterste termijn van in beginsel twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis. Omdat de aanvang van deze termijnen in de praktijk tot discussie leidt, is het verstandig bij een vermoeden van een beroepsfout tijdig juridisch advies in te winnen. Wij beoordelen snel of uw vordering nog tijdig kan worden ingesteld en stuiten waar nodig de verjaring.

De beroepsaansprakelijkheidsverzekering

Voor veel gereglementeerde beroepen geldt een verzekeringsplicht. Advocaten zijn op grond van de Verordening op de advocatuur verplicht een beroepsaansprakelijkheidsverzekering te hebben, zodat cliënten verhaal hebben bij vermogensschade door een beroepsfout. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering dekt typisch de zuivere vermogensschade die voortvloeit uit fouten in de beroepsuitoefening, terwijl schade aan zaken of letsel doorgaans onder een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering valt. Bij een claim spelen vaak vragen over dekking, eigen risico, de melding bij de verzekeraar en de uitleg van polisvoorwaarden. Onze juristen begeleiden zowel aangesproken professionals en hun verzekeraars als gedupeerde cliënten door dit verzekeringstraject.

Voor concern én de bakker op de hoek

Beroepsaansprakelijkheid raakt zowel grote organisaties als kleine ondernemers. Of u nu een internationaal concern bent dat een omvangrijke claim tegen een adviseur moet beoordelen, of een lokale ondernemer die schade lijdt door een fout van zijn accountant of makelaar: onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen schakelen mee op het juiste niveau. Wij adviseren over de slagingskansen, voeren onderhandelingen, schakelen waar nodig deskundigen in en procederen wanneer een schikking niet haalbaar is. Zo combineren wij juridische scherpte met een praktische, kostenbewuste aanpak.