MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Het Gerechtshof Amsterdam oordeelde in de zaak tussen Deliveroo en FNV dat maaltijdbezorgers feitelijk op basis van een arbeidsovereenkomst werken. Niet de papieren bedoeling van partijen telt, maar de werkelijke situatie: is er arbeid, loon en gezag gedurende zekere tijd? Voor ondernemers die met zzp’ers werken, is dit een waarschuwing: zelfs met een freelanceovereenkomst kan een rechter een (fictief) dienstverband aannemen.
Veel online werkplatformen presenteren zich als louter bemiddelaar tussen vraag en aanbod. Eerder schreven we al dat daarover regelmatig discussie ontstaat. Bij de vraag of sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking telt namelijk niet de bedoeling van partijen, maar de werkelijkheid. De maatstaf: is er gedurende zekere tijd sprake van arbeid, loon en gezag? Die vragen beantwoordde het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2021:392) in de zaak Deliveroo tegen FNV.
Is er sprake van arbeid?
Dat stond niet ter discussie. Deliveroo gebruikt het “Frank”-algoritme dat geschikte bezorgers aanwijst op basis van onder meer voertuigtype, locatie, geschatte bezorgtijd en het moment waarop de maaltijd klaar is. De aangewezen bezorger aanvaardt de opdracht, haalt de maaltijd op en bezorgt die — er wordt dus arbeid verricht.
Is er sprake van loon?
Voor een aanvaarde opdracht krijgt de bezorger een vergoeding, waarvan Deliveroo eenzijdig de hoogte bepaalt. Aanvankelijk ging het om 5 of 6 euro per bezorging (korte of lange rit), later aangepast naar 3,50 en 4,80 euro. Bezorgers doen ongeveer 30 minuten over een bezorging en wachten vaak lang bij restaurants, waardoor ze volgens het hof ongeveer 40% van het reguliere minimumloon verdienen. Omdat de vergoeding wel hoger is dan de gemaakte kosten, is er volgens het hof sprake van loon.
Staan de bezorgers onder gezag van Deliveroo?
Dit was de moeilijkste vraag. Pleitend tegen gezag: bezorgers mogen zelf beslissen of ze een opdracht aannemen (Frank wijst anders een ander aan), ze mogen zich laten vervangen en ook voor een concurrent werken. Toch zag het hof gezag:
- Maaltijden moeten snel worden bezorgd, dus in de praktijk kunnen bezorgers niet anders dan de snelste route kiezen — weinig echte vrijheid.
- Dat Deliveroo weinig aanwijzingen geeft, komt doordat het werk zo eenvoudig is dat aanwijzingen nauwelijks nodig zijn; dat betekent niet dat er geen arbeidsovereenkomst is. Ter vergelijking: ook een vrachtwagenchauffeur in loondienst kiest zijn eigen route.
- Deliveroo weet altijd waar de bezorgers zijn en kan controle uitoefenen.
- Het contract — dat onder meer bepaalt hoe het werk wordt verricht — is al meermaals eenzijdig door Deliveroo aangepast.
Het hof concludeerde dat er wel degelijk een gezagsverhouding is.
Gedurende zekere tijd
Ten slotte oordeelde het hof dat niet was gebleken dat de bezorgers het werk in verwaarloosbare omvang doen, zodat ook aan “arbeid gedurende zekere tijd” is voldaan. Daarmee waren alle elementen van een arbeidsovereenkomst aanwezig.
Wat betekent dit voor wie met zzp’ers werkt?
De bezorgers kunnen een arbeidsovereenkomst opeisen, met recht op loondoorbetaling bij ziekte, cao-loon en doorbetaling bij wachttijd. De financiële gevolgen zijn groot. De les: werkt u intensief met zzp’ers, let dan goed op. Zelfs met een freelanceovereenkomst kan een rechter een fictieve dienstbetrekking aannemen als de werkelijkheid op arbeid, loon en gezag wijst.
Veelgestelde vragen
Bepaalt het contract of iemand zzp’er of werknemer is?
Nee. Niet de papieren afspraak, maar de feitelijke situatie is doorslaggevend. Wijzen arbeid, loon en gezag op een dienstverband, dan kan een rechter een arbeidsovereenkomst aannemen, ondanks een freelancecontract.
Wanneer is er sprake van gezag?
Onder meer als de opdrachtgever controle kan uitoefenen, het werk inkadert of eenzijdig de voorwaarden bepaalt. Een beperkte eigen vrijheid van de werkende sluit gezag niet uit.
Is een freelanceovereenkomst dan zinloos?
Nee, maar hij moet de werkelijkheid weerspiegelen. Een goed opgestelde overeenkomst én een passende praktijk verkleinen het risico op een fictieve dienstbetrekking.
Werkt u met zzp’ers? Laat het toetsen
Het risico op een fictieve dienstbetrekking is reëel en kostbaar. De juristen van MKB Juristen beoordelen uw samenwerking en stellen een freelanceovereenkomst op die past bij de praktijk. Bekijk onze expertise in arbeidsrecht of plan een gratis intakegesprek in.
