De deeleconomie zit in de lift. Anno 2019 heeft het grootste taxibedrijf ter wereld geen eigen taxi’s op de balans staan. En het grootste logiesbedrijf beschikt niet eens over een eigen hotel. De deeleconomie maakt gebruik van de kracht van particulieren, terwijl het de verantwoordelijkheid graag van zich afschudt. Zo werkt Deliveroo liever met zzp’ers en gaf Uber in het verleden al veelvuldig aan dat ze louter een bemiddelingsdienst zijn. En dus niet onderhevig zijn aan de strikte taxiwetgeving. Recent kwam ook het online werkplatform Helpling in opspraak (ECLI:NL:RBAMS:2019:4546).
De feiten: arbeidsovereenkomst, uitzendarbeid of bemiddeling?
Helpling is een online platform dat schoonmakers en huishoudens met elkaar in contact brengt. Helpling organiseert een welkomstgesprek voor de nieuwe schoonmakers die zich bij het platform aanmelden. De schoonmaker krijgt vervolgens een gebruikershandleiding en er worden praktische afspraken gemaakt door middel van een gebruikersovereenkomst. Zo kan een malafide schoonmaker eenvoudig van het platform worden geweerd. Na het afronden van de klus factureert Helpling aan de opdrachtgever. De ontvangen bedragen worden, mits inhouding van een vergoeding van 23% (voortdurende opdrachten) of 32% (eenmalige opdrachten), aan de schoonmaker overgemaakt.
Het FNV maakte een procedure aanhangig bij de rechtbank Amsterdam waarin het vroeg om de gebruikersovereenkomst als een arbeidsovereenkomst te bestempelen (of subsidiair als een uitzendovereenkomst) waarop ook de cao voor het schoonmaakbedrijf van toepassing is. Hiernaast vroeg het FNV om de financiële tegenprestatie die Helpling aan de schoonmakers vraagt, te verbieden. Het uiteindelijke doel was duidelijk: betere arbeids- en loonvoorwaarden afdwingen voor de desbetreffende schoonmakers en gelijktijdig de sector beschermen, net zoals het Uber-protest van weleer.
Geen sprake van een arbeidsovereenkomst, wel bemiddeling
De rechtbank Amsterdam oordeelde dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst en dat de overeenkomst niet onder de definitie van de uitzendovereenkomst valt. Volgens de rechtbank is er immers geen schriftelijke overeenkomst maar bovenal geen gezagsverhouding. De desbetreffende cao is volgens de rechtbank Amsterdam eveneens niet van toepassing.
Volgens de rechter is er wel sprake van arbeidsbemiddeling omdat Helpling zowel werkgever als werkzoekende helpt bij het vinden van een arbeidskracht of -gelegenheid, met de totstandkoming van een arbeidsovereenkomst tot doel. En ook dat heeft een aantal consequenties. Zo mag Helpling geen vergoeding meer inhouden op het door de schoonmaker te ontvangen uurloon.
Een eigen online werkplatform starten? Laat je juridisch begeleiden!
Er zien steeds meer online werkplatformen het levenslicht. Het gaat dan ook om een vrij nieuw fenomeen boordevol potentieel, terwijl de concurrentie nog beperkt is. Het is een ideale manier om flexibel in te spelen op de wijzigende noden van de hedendaagse samenleving. Noden waar klassieke werkconcepten onvoldoende antwoorden op weten te bieden. Toch is het belangrijk om je juridisch voldoende te laten begeleiden. Niet alleen Helpling maar ook grote spelers zoals Uber en Deliveroo verkeerden immers al in woelig water.
Ben je van plan om een eigen online werkplatform op te starten? Laat alles dan juridisch uitspitten en denk verder dan algemene voorwaarden, want wel vaker drukt men een andere stempel op jouw overeenkomst. Wij gaan graag een en ander voor jou na en stellen jouw documenten en voorwaarden op, zodat discussies over arbeidsrecht, sociale zekerheid en fiscaliteit tot het verleden behoren.
