MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Ja, een betaalde transitievergoeding (of beëindigingsvergoeding) kan onder omstandigheden worden verrekend met de letselschadevergoeding na een bedrijfsongeval — maar alleen voor zover dat redelijk is. De wettelijke basis hiervoor is de zogeheten voordeelstoerekening (artikel 6:100 BW): als één gebeurtenis zowel schade als voordeel oplevert, mag dat voordeel op de schadevergoeding in mindering worden gebracht voor zover dat redelijk is. Of verrekening daadwerkelijk mag, hangt sterk af van de feiten en de aard van het voordeel. De rechtspraak is op dit punt verdeeld, dus ga er nooit op voorhand vanuit dat verrekening automatisch lukt.
Wat betekent verrekenen van de transitievergoeding met de schadevergoeding?
Wordt een werknemer slachtoffer van een bedrijfsongeval, dan is de werkgever op grond van zijn zorgplicht (artikel 7:658 BW) in veel gevallen aansprakelijk voor de schade. De (verzekeraar van de) werkgever moet dan de geleden letselschade vergoeden: denk aan medische kosten, verlies van arbeidsvermogen en smartengeld. Zo’n letselschadevergoeding kan flink oplopen.
Raakt de werknemer door het ongeval blijvend arbeidsongeschikt, dan eindigt vaak ook het dienstverband. Bij die beëindiging betaalt de werkgever doorgaans een transitievergoeding of een beëindigingsvergoeding die daaraan gelijk is. De kernvraag is dan: mag de werkgever die al betaalde vergoeding aftrekken van de nog te betalen letselschadevergoeding? Dat noemen we verrekenen of, juridisch netter, voordeelstoerekening.
Het verschil tussen transitievergoeding en beëindigingsvergoeding
De begrippen worden door elkaar gebruikt, maar zijn niet hetzelfde. De transitievergoeding is de wettelijke vergoeding waar een werknemer bij ontslag in beginsel recht op heeft. Een beëindigingsvergoeding is een afgesproken bedrag in een vaststellingsovereenkomst; dat kan even hoog zijn als de transitievergoeding, maar ook hoger of lager. Voor de vraag of verrekening mag, kijkt de rechter vooral naar de functie van het voordeel, niet naar het etiket.
Wat oordeelde de rechter? De zaak bij de Rechtbank Den Haag
In een veelgenoemde zaak bij de Rechtbank Den Haag was een werknemer slachtoffer geworden van een bedrijfsongeval met blijvend letsel. De werkgever erkende de aansprakelijkheid. Nadat de werknemer ruim twee jaar onafgebroken arbeidsongeschikt was, beëindigden partijen de arbeidsovereenkomst en kende de werkgever een beëindigingsvergoeding toe ter hoogte van de transitievergoeding.
Over de letselschadevergoeding werden partijen het niet eens: moest de al betaalde beëindigingsvergoeding daarvan worden afgetrokken? Dat geschilpunt werd als deelgeschil aan de rechter voorgelegd.
Causaal verband tussen ongeval en beëindigingsvergoeding
De rechter oordeelde dat er een verband bestond tussen het bedrijfsongeval en de beëindiging van de arbeidsovereenkomst. De werknemer had door het ongeval immers een voordeel gekregen — de beëindigingsvergoeding. Omdat dat voordeel voortvloeide uit dezelfde gebeurtenis als de schade, kwam voordeelstoerekening in beeld en mocht de werkgever dit in beginsel verrekenen met de letselschadevergoeding.
Verrekening alleen voor zover dat redelijk is
De rechter benadrukte wél dat verrekening aan het redelijkheidsvereiste van artikel 6:100 BW moet voldoen. Daarbij wegen onder meer de aard van de schade, de aard van de aansprakelijkheid, de aard van het voordeel en de voorzienbaarheid mee.
Vooral de aard van het voordeel speelde een belangrijke rol. Een beëindigingsvergoeding is bedoeld om de nadelige gevolgen van het einde van het dienstverband — en daarmee het verlies van inkomen — op te vangen. Juist voor díe schadepost (het verlies aan arbeidsvermogen) mocht de betaalde vergoeding worden verrekend. Dat betekent niet dat de hele vergoeding van álle schadeposten mag worden afgetrokken: smartengeld of medische kosten staan in beginsel los van het inkomensverlies.
Let op: de rechtspraak is verdeeld
De Haagse uitspraak is geen vaste regel. Andere rechters hebben in vergelijkbare situaties juist geoordeeld dat de transitievergoeding níet verrekend mocht worden, bijvoorbeeld wanneer het ontslag een andere oorzaak had dan het ongeval. Het draait dus steeds om de concrete feiten en om de redelijkheid. Ga er als werkgever nooit blind vanuit dat verrekening slaagt, en laat de onderbouwing goed vastleggen.
Verrekenen én de Regeling compensatie transitievergoeding
Sinds 1 april 2020 geldt de Regeling compensatie transitievergoeding. Daarmee kan een werkgever in bepaalde gevallen de betaalde transitievergoeding na langdurige arbeidsongeschiktheid (deels) terugkrijgen via het UWV. De Haagse rechter maakte duidelijk dat het bestaan van die compensatieregeling niet betekent dat de transitievergoeding daarom buiten de schadeafwikkeling moet blijven. Het zijn twee aparte sporen: compensatie via het UWV staat los van de vraag of verrekening met de letselschade redelijk is.
Het belang van een goede vaststellingsovereenkomst
Deze zaak laat zien dat een vaststellingsovereenkomst nooit op zichzelf staat. Houd rekening met de feitelijke omstandigheden die aan het ontslag voorafgaan. Was er een bedrijfsongeval, leg dan het verband tussen de beëindigingsvergoeding en de te betalen letselschadevergoeding uitdrukkelijk vast, inclusief de wijze waarop partijen met verrekening omgaan.
Er zijn meer valkuilen. Eerder schreven we bijvoorbeeld over het risico van het finaal kwijtingsbeding: een te ruime finale kwijting kan onbedoeld ook de letselschade afdekken. Laat een vaststellingsovereenkomst daarom altijd juridisch toetsen voordat u tekent.
Stappenplan: verrekening overwegen als werkgever
- Stel vast of u aansprakelijk bent voor het bedrijfsongeval (artikel 7:658 BW).
- Breng de afzonderlijke schadeposten in kaart: inkomensverlies, medische kosten, smartengeld.
- Beoordeel of de beëindigings- of transitievergoeding voortvloeit uit hetzelfde ongeval.
- Bepaal per schadepost of verrekening redelijk is — vooral bij het inkomensverlies.
- Leg de afspraken zorgvuldig vast in de vaststellingsovereenkomst.
- Onderzoek apart of u via de Regeling compensatie transitievergoeding (deels) compensatie bij het UWV kunt krijgen.
Veelgestelde vragen
Mag je de transitievergoeding altijd verrekenen met de letselschadevergoeding?
Nee. Verrekening is alleen mogelijk voor zover dat redelijk is (artikel 6:100 BW) én er een verband bestaat tussen het ongeval en de beëindiging. De rechtspraak is verdeeld; in sommige zaken werd verrekening juist afgewezen.
Met welke schadepost mag de beëindigingsvergoeding worden verrekend?
In de praktijk vooral met het verlies aan arbeidsvermogen (het inkomensverlies), omdat een beëindigingsvergoeding dat verlies beoogt op te vangen. Posten als smartengeld en medische kosten staan daar in beginsel los van.
Wat is het verschil met de Regeling compensatie transitievergoeding?
Bij verrekening trekt de werkgever het voordeel af van de letselschadevergoeding aan de werknemer. De Regeling compensatie transitievergoeding is iets anders: daarmee kan de werkgever de betaalde transitievergoeding na langdurige arbeidsongeschiktheid (deels) terugvragen bij het UWV. Beide kunnen naast elkaar spelen.
Wie draagt het risico als verrekening niet wordt erkend?
De werkgever. Wordt verrekening door de rechter afgewezen, dan blijft de volledige letselschadevergoeding verschuldigd terwijl de beëindigingsvergoeding al is betaald. Een goede onderbouwing en vastlegging vooraf zijn daarom essentieel.
Geldt dit ook bij ziekte zonder bedrijfsongeval?
Voor verrekening op grond van voordeelstoerekening is een aansprakelijkheidsgrond nodig — meestal een bedrijfsongeval waarvoor de werkgever aansprakelijk is. Zonder dat verband en zonder schadevergoedingsplicht is er niets om mee te verrekenen.
Vaststellingsovereenkomst of letselschade laten toetsen?
Twijfelt u of verrekening in uw situatie verdedigbaar is, of wilt u een vaststellingsovereenkomst die juridisch klopt? Onze juristen arbeidsrecht denken met u mee en stellen de stukken op maat op. Bekijk onze rechtshulp voor ondernemers of plan direct een intake in.
