Corporate Governance

Wat we doen

Corporate Governance is het geheel aan gedragsnormen en regels voor ondernemingen. Corporate Governance heeft als doel om in te kaderen wat een goede, efficiënte en verantwoorde bedrijfsvoering en bedrijfsinrichting zou moeten zijn. De Corporate Governance Code 2016 is het door de Commissie Corporate Governance opgestelde document waar deze gedragsregels zijn gebundeld. Corporate governance -normen zijn in beginsel niet bindend. Voor beursgenoteerde bedrijven echter geldt dat bepaalde normen en regels wel dwingend van aard zijn.

Voor elke organisatie is het raadzaam om advies in te winnen over Corporate Governance. Het betreft vaak normen die in de maatschappij algemeen geaccepteerd zijn. Compliant zijn met de Corporate Governance Code heeft impact op het imago van de organisatie. Enkele onderwerpen die onder Corporate Governance vallen zijn:

• De zeggenschap van organen
• De beloningsstructuur van directieleden
• Regels met betrekking tot tegenstrijdige belangen van directieleden
• Toezicht op de directie
• De invloed en beslissingsstructuur van aandeelhouders

Ook kan worden gedacht aan overkoepelende thema’s zoals transparantie, diversiteit en milieubewustzijn.

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van corporate governance. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Het wettelijk kader van corporate governance

Corporate governance staat niet los van de wet. De fundamenten liggen in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, dat de inrichting en het bestuur van rechtspersonen regelt. Het bestuur van een naamloze vennootschap is geregeld in artikel 2:129 van het Burgerlijk Wetboek en dat van een besloten vennootschap in artikel 2:239 van het Burgerlijk Wetboek; beide bepalingen schrijven voor dat het bestuur zich richt naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming. Het interne toezicht door een raad van commissarissen vindt zijn grondslag in artikel 2:140 van het Burgerlijk Wetboek (naamloze vennootschap) en artikel 2:250 van het Burgerlijk Wetboek (besloten vennootschap). Voor grote vennootschappen kan bovendien de structuurregeling van toepassing zijn, met aanvullende bevoegdheden voor de raad van commissarissen op grond van artikel 2:158 en artikel 2:164 van het Burgerlijk Wetboek (naamloze vennootschap) en artikel 2:268 en artikel 2:274 van het Burgerlijk Wetboek (besloten vennootschap).

De keerzijde van deze taken is de aansprakelijkheid. Bij onbehoorlijke taakvervulling kan een bestuurder hoofdelijk aansprakelijk zijn jegens de vennootschap op grond van artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek. Goede governance — heldere bevoegdheden, deugdelijke besluitvorming en een correcte omgang met tegenstrijdige belangen op grond van artikel 2:129 lid 6 en artikel 2:239 lid 6 van het Burgerlijk Wetboek — is daarmee niet alleen een kwestie van imago, maar ook van persoonlijke risicobeheersing voor bestuurders en commissarissen. Onze advocaten en bedrijfsjuristen vertalen deze wettelijke kaders naar werkbare statuten, reglementen en besluitvormingsprocessen.

De herziene Corporate Governance Code 2022

De Corporate Governance Code is sinds 2016 geactualiseerd. Op 20 december 2022 publiceerde de Monitoring Commissie Corporate Governance de herziene Corporate Governance Code 2022, die per boekjaar 2023 geldt. In de geactualiseerde Code staat duurzame langetermijnwaardecreatie centraal en zijn de zogeheten ESG-factoren (Environmental, Social en Governance) nadrukkelijk in de strategie en verantwoording verankerd. Ook is meer aandacht besteed aan ondernemingscultuur, diversiteit en inclusie, digitalisering en de rol van de aandeelhouders.

De Code blijft werken volgens het “pas toe of leg uit”-beginsel: een beursvennootschap past de principes en best practice-bepalingen toe, of legt in het bestuursverslag gemotiveerd uit waarom daarvan wordt afgeweken. De Code is zelfregulering en geldt rechtstreeks voor beursgenoteerde vennootschappen met statutaire zetel in Nederland. Wij houden de ontwikkelingen rond de Code en de jaarlijkse monitoringrapporten nauwlettend bij, zodat uw governance en verslaggeving up-to-date blijven.

Corporate governance voor het MKB en familiebedrijven

Hoewel de Corporate Governance Code formeel alleen voor beursgenoteerde ondernemingen geldt, is goede governance net zo relevant voor de niet-genoteerde vennootschap, het familiebedrijf en de kleine onderneming. Van internationaal concern tot de bakker op de hoek: zodra er meerdere aandeelhouders, een opvolgingsvraagstuk of een externe investeerder in beeld komt, ontstaat behoefte aan heldere afspraken over zeggenschap, toezicht en verantwoording.

Voor het MKB en familiebedrijven gaat het vaak om maatwerk: het inrichten van een (vrijwillige) raad van commissarissen of raad van advies, het scheiden van eigendom en bestuur, het vastleggen van governance-afspraken in statuten, een aandeelhoudersovereenkomst of een directiereglement, en het regelen van besluitvorming bij belangentegenstellingen. Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen schalen de governance op de maat van uw onderneming, zonder de onleesbare zwaarte van een beursregime op te leggen.

Governance bij fusies, overnames en investeringen

Corporate governance is een rode draad door elke transactie binnen Corporate, Fusies en Overnames. Bij een fusie of overname wordt de governance van de doelvennootschap kritisch tegen het licht gehouden: tijdens het due diligence-onderzoek komen besluitvormingsgebreken, ontbrekende goedkeuringen en tegenstrijdige belangen aan het licht. Na de transactie moet de zeggenschapsstructuur opnieuw worden ingericht, vaak in combinatie met afspraken over beloningsbeleid en structuur voor bestuur en directie.

Ook bij joint ventures en samenwerkingsverbanden en bij investeringen door private equity of venture capital draait het om governance: wie benoemt het bestuur, welke besluiten behoeven goedkeuring van aandeelhouders of commissarissen, en hoe worden patstellingen voorkomen? Goede governance-afspraken voorkomen geschillen en beschermen de waarde van uw onderneming.

Onze aanpak en dienstverlening

Wij begeleiden ondernemingen door het hele governance-traject. Dat begint bij advisering — het inrichten of herzien van de governance-structuur, statuten en reglementen — en loopt door tot het oplossen van geschillen over zeggenschap, bestuur en toezicht. Concreet ondersteunen wij onder meer bij:

• het opstellen en herzien van statuten, directie- en commissarissenreglementen;
• het inrichten van een raad van commissarissen of raad van advies;
• governance-afspraken in aandeelhoudersovereenkomsten;
• vraagstukken rond tegenstrijdige belangen en bestuurdersaansprakelijkheid;
• compliance met de Corporate Governance Code en verslaggeving;
• geschillen over besluitvorming, zeggenschap en toezicht.

Onze gemengde teams van advocaten en (bedrijfs)juristen schakelen tussen strategisch advies en juridische uitvoering, zodat governance bij u geen papieren werkelijkheid is maar daadwerkelijk werkt.

Veelgestelde vragen over corporate governance

Geldt de Corporate Governance Code ook voor mijn besloten vennootschap?

De Corporate Governance Code 2022 geldt formeel alleen voor beursgenoteerde vennootschappen met statutaire zetel in Nederland. Voor een besloten vennootschap of familiebedrijf is de Code niet verplicht, maar dient hij vaak wel als inspiratiebron voor goede governance op maat.

Wat is het verschil tussen corporate governance en het wettelijk kader?

Het wettelijk kader (Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek) bepaalt dwingend hoe bestuur, toezicht en aandeelhouders zich verhouden. De Corporate Governance Code voegt daar via “pas toe of leg uit” zelfregulering aan toe. Goede governance combineert beide: naleving van de wet én van breed geaccepteerde gedragsnormen.

Kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk zijn bij slechte governance?

Ja. Bij onbehoorlijke taakvervulling kan een bestuurder op grond van artikel 2:9 van het Burgerlijk Wetboek hoofdelijk aansprakelijk zijn jegens de vennootschap. Heldere bevoegdheden en deugdelijke besluitvorming beperken dat risico.

Neem contact op over corporate governance

Wilt u uw governance-structuur laten toetsen, statuten of reglementen herzien, of een geschil over zeggenschap en toezicht oplossen? Ons ervaren team van advocaten en bedrijfsjuristen helpt ondernemingen van internationaal concern tot de bakker op de hoek. Neem contact met ons op om vrijblijvend de mogelijkheden te bespreken.