MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Wat is een overeenkomst van geldlening? Het is de afspraak waarbij de ene partij, de uitlener, een geldbedrag verstrekt en de andere partij, de lener, zich verbindt eenzelfde bedrag terug te betalen. Juridisch heet dit verbruikleen; de regels staan in artikel 7:129 en verder van het Burgerlijk Wetboek. In de overeenkomst leg je de hoofdsom, de rente, de aflossing, de looptijd, de opeisbaarheid en eventuele zekerheden vast. De lening kan zakelijk zijn of privé, bijvoorbeeld tussen bedrijven, binnen de familie of van een dga aan zijn eigen bv.
Het korte antwoord
- Wat: afspraak over een geleend bedrag en de terugbetaling ervan.
- Wet: verbruikleen, geregeld in artikel 7:129 en verder BW.
- Partijen: uitlener (geldgever) en lener (geldnemer), zakelijk of privé.
- Kern: hoofdsom, rente, aflossing, looptijd en opeisbaarheid.
- Zekerheid: optioneel pand, hypotheek of borgtocht.
Wat is een overeenkomst van geldlening precies?
Een overeenkomst van geldlening is een vorm van verbruikleen. Volgens artikel 7:129 BW verbindt de uitlener zich om een som geld te verstrekken en de lener om eenzelfde bedrag terug te betalen. Sinds 2017 is dit een consensuele overeenkomst: hij komt tot stand door de afspraak zelf, niet pas op het moment dat het geld daadwerkelijk wordt overgemaakt. Een lening bestaat juridisch ook zonder papier, maar dan is bewijs achteraf lastig.
Het schriftelijk vastleggen dient dus vooral het bewijs. Bij onenigheid over de vraag of er sprake was van een lening of een schenking, of over de afgesproken rente, is een ondertekend document doorslaggevend. Voor zakelijke leningen en leningen binnen de familie is dat extra belangrijk, omdat de Belastingdienst en de rechter naar de werkelijke afspraken kijken.
Rente en aflossing
Rente is alleen verschuldigd als je die afspreekt. Zonder rentebeding is de lening in beginsel rentloos, afgezien van de wettelijke rente die pas gaat lopen als de lener te laat betaalt (artikel 6:119 BW). Voor zakelijke leningen en leningen aan of van de eigen bv is een zakelijke rente belangrijk: de fiscus verwacht voorwaarden die ook tussen onafhankelijke partijen zouden gelden.
Bij de aflossing kies je een vorm die past. Een lineaire aflossing (elke periode een vast deel van de hoofdsom), een annuïteit (vast totaalbedrag van rente en aflossing samen) of aflossing ineens aan het einde van de looptijd. Leg vast wanneer wordt afgelost, of vervroegd aflossen mag en of daar een vergoeding tegenover staat.
Looptijd en opeisbaarheid
De looptijd bepaalt hoelang de lener over het geld beschikt. Is er geen einddatum afgesproken, dan geldt een opzegregeling met een redelijke termijn (artikel 7:129 en verder BW). Voor de duidelijkheid is een concrete einddatum of een aflossingsschema altijd beter.
De opeisbaarheid regelt wanneer de uitlener het hele restant ineens kan terugvorderen. Gebruikelijk is een opeisbaarheidsclausule die de lening direct opeisbaar maakt bij bijvoorbeeld een betalingsachterstand, faillissement of surseance van de lener, of verkoop van een verpand onderpand. Zonder zo’n clausule kan de uitlener niet zomaar het volledige bedrag opeisen voordat de looptijd voorbij is.
Zekerheden en consumentenkrediet
Voor extra zekerheid kunnen partijen onderpand afspreken. De bekendste vormen zijn pandrecht op roerende zaken, hypotheek op een pand en borgtocht, waarbij een derde zich verbindt om te betalen als de lener dat niet doet (artikel 7:850 BW). Zonder zekerheid is de uitlener bij wanbetaling gewoon concurrent schuldeiser.
Let op als een bedrijf beroepsmatig geld uitleent aan een consument. Dan gelden strengere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft), de opvolger van de Wet op het consumentenkrediet (Wck). Denk aan een vergunningplicht bij de AFM, informatieplichten, een kredietwaardigheidstoets en een maximale kredietvergoeding. Voor een gewone zakelijke lening of een lening binnen de familie gelden die regels niet.
Praktijkvoorbeeld
Een dga leent 60.000 euro aan zijn eigen bv voor de aanschaf van machines. Ze leggen een zakelijke rente van 5 procent vast, een lineaire aflossing in vijf jaar en een opeisbaarheidsclausule bij achterstand. Doordat de voorwaarden zakelijk en schriftelijk zijn, herkent de Belastingdienst de lening als een echte lening en niet als een verkapte kapitaalstorting of dividend.
Eerlijke aanbeveling
Voor een eenvoudige lening tussen partijen die elkaar vertrouwen, met een helder bedrag, een vaste rente en een duidelijk aflossingsschema, heb je niet altijd een jurist nodig. Leg hoofdsom, rente, aflossing en opeisbaarheid netjes vast en de basis staat. Schakel wel een jurist in bij grotere bedragen, bij zekerheden zoals pand of hypotheek, bij leningen aan of van je eigen bv en zeker als je bedrijfsmatig aan consumenten uitleent. Daar bepalen de details en de wettelijke regels of de lening standhoudt.
Meer lezen of direct laten regelen kan via de overeenkomst van geldlening, of via overeenkomst van geldlening opstellen en overeenkomst van geldlening laten opstellen.
Veelgestelde vragen
Een afspraak waarbij de uitlener een geldbedrag verstrekt en de lener zich verbindt eenzelfde bedrag terug te betalen. Juridisch heet dit verbruikleen, geregeld in artikel 7:129 en verder BW. In het contract staan de hoofdsom, rente, aflossing, looptijd, opeisbaarheid en eventuele zekerheden.
Een lening bestaat juridisch ook zonder papier, maar schriftelijk vastleggen is verstandig voor het bewijs. Bij onenigheid over de rente of over de vraag of het een lening of schenking was, is een ondertekend document doorslaggevend, zeker binnen de familie en bij leningen aan de eigen bv.
Rente is alleen verschuldigd als je die afspreekt; zonder rentebeding is de lening in beginsel rentloos. Bij te late betaling loopt wel de wettelijke rente (artikel 6:119 BW). Voor zakelijke leningen en leningen aan de eigen bv verwacht de fiscus een zakelijke rente.
Dat de uitlener het hele restant ineens kan terugvorderen. Met een opeisbaarheidsclausule wordt de lening direct opeisbaar bij bijvoorbeeld een betalingsachterstand of faillissement van de lener. Zonder zo’n clausule kan de uitlener het volledige bedrag niet zomaar voor het einde van de looptijd opeisen.
De bekendste zijn pandrecht op roerende zaken, hypotheek op een pand en borgtocht (artikel 7:850 BW), waarbij een derde betaalt als de lener dat niet doet. Zonder zekerheid is de uitlener bij wanbetaling gewoon concurrent schuldeiser.
Ja, als een bedrijf beroepsmatig aan consumenten uitleent. Dan gelden regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft), de opvolger van de Wet op het consumentenkrediet (Wck): vergunningplicht bij de AFM, informatieplichten, een kredietwaardigheidstoets en een maximale kredietvergoeding.
Ja, dat komt vaak voor. Leg dan een zakelijke rente, een aflossingsschema en een opeisbaarheidsclausule vast. Zo herkent de Belastingdienst de lening als een echte lening en niet als een verkapte kapitaalstorting of dividenduitkering.
