MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Wat is een directiereglement? Het is een intern reglement waarin het bestuur van een BV vastlegt hoe het zijn taak uitvoert: taakverdeling tussen bestuurders, besluitvorming, quorum, welke besluiten vooraf goedkeuring van de aandeelhouders nodig hebben en hoe je omgaat met tegenstrijdig belang. Het reglement staat onder de statuten en de wet, en vult die praktisch in. Het is niet wettelijk verplicht, maar zodra een bestuur uit meerdere personen bestaat, voorkomt het onduidelijkheid en discussie.
Het korte antwoord
- Wat: een intern reglement dat de werkwijze van het bestuur regelt.
- Voor wie: BV’s (of stichtingen) met een bestuur van twee of meer personen.
- Rangorde: wet en statuten gaan voor; het reglement vult in en mag er niet mee botsen.
- Wettelijk kader: bestuurstaak in art. 2:239 BW, aansprakelijkheid in art. 2:9 BW.
- Verplicht?: nee, tenzij de statuten het voorschrijven, maar sterk aan te raden bij meerdere bestuurders.
Wat is een directiereglement precies?
Een directiereglement (ook wel bestuursreglement genoemd) is een schriftelijk document dat de onderlinge werkwijze van het bestuur vastlegt. Het regelt zaken die de wet en de statuten bewust openlaten: wie welke portefeuille beheert, hoe vaak het bestuur vergadert, wanneer een besluit rechtsgeldig is en tot welk bedrag een bestuurder zelfstandig mag handelen.
Het reglement is een intern stuk. Het bindt de bestuurders onderling en tegenover de vennootschap, maar het geldt in beginsel niet tegenover derden. Een leverancier die met de BV contracteert, hoeft het reglement niet te kennen. De vertegenwoordigingsbevoegdheid van bestuurders naar buiten toe volgt uit de wet en de statuten, niet uit het reglement.
Verhouding tot de statuten
De rangorde is helder. Bovenaan staat de wet (Boek 2 BW), daaronder de statuten en pas daarna het directiereglement. Een reglement mag nooit afwijken van dwingend recht of van de statuten. Regelt een reglement bijvoorbeeld dat één bestuurder de BV alleen mag vertegenwoordigen, terwijl de statuten gezamenlijke vertegenwoordiging voorschrijven, dan gaan de statuten voor.
Het reglement pakt de operationele detaillering op die je niet in de statuten wilt zetten. Statuten wijzig je bij de notaris, wat tijd en geld kost. Een directiereglement pas je aan met een bestuursbesluit (soms met goedkeuring van de aandeelhouders, afhankelijk van wat de statuten zeggen). Daardoor is het reglement de flexibele laag onder de vaste statutaire basis.
Op grond van art. 2:239 lid 1 BW is het bestuur belast met het besturen van de vennootschap, behoudens beperkingen in de statuten. Een directiereglement kan die bestuurstaak nader invullen, bijvoorbeeld door taken te verdelen, maar het kan de wettelijke bestuurstaak niet wegnemen.
Wat staat er in een directiereglement?
De inhoud verschilt per onderneming, maar de meeste reglementen bevatten deze onderdelen:
- Taakverdeling: welke bestuurder verantwoordelijk is voor welk gebied (financiën, operatie, commercie).
- Besluitvorming: quorum, stemverhoudingen en wat er gebeurt bij staken van de stemmen.
- Vergaderingen: frequentie, oproeping en verslaglegging.
- Mandaten: tot welk bedrag een bestuurder zelfstandig verplichtingen mag aangaan.
- Goedkeuringsbesluiten: welke besluiten vooraf goedkeuring van de algemene vergadering nodig hebben.
- Tegenstrijdig belang: hoe een bestuurder handelt bij een persoonlijk belang, in lijn met art. 2:239 lid 6 BW.
- Informatieplicht: hoe bestuurders elkaar op de hoogte houden.
Directiereglement en aansprakelijkheid
Bestuurders zijn op grond van art. 2:9 BW tegenover de vennootschap gehouden tot een behoorlijke taakvervulling. Bij onbehoorlijk bestuur zijn zij in beginsel hoofdelijk aansprakelijk. Een schriftelijke taakverdeling, zoals in een directiereglement, speelt hierbij een rol: het maakt zichtbaar wie waarvoor verantwoordelijk was. Een bestuurder die aannemelijk maakt dat een tekortkoming buiten zijn taakgebied lag en dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen, kan zich disculperen.
Belangrijk is de nuance: de taakverdeling ontslaat geen enkele bestuurder van de collectieve verantwoordelijkheid voor de algemene gang van zaken. Een reglement verlaagt de aansprakelijkheid dus niet automatisch, maar het geeft wel een duidelijker beeld van de rolverdeling.
De statuten kunnen op grond van art. 2:239 lid 4 BW bepalen dat het bestuur zich moet richten naar aanwijzingen van een ander orgaan, meestal de algemene vergadering, voor zover die de algemene lijnen van het beleid betreffen. Dit instructierecht hoort in de statuten thuis. Een directiereglement kan de praktische uitwerking ervan vastleggen, bijvoorbeeld welke besluiten eerst worden voorgelegd.
Praktijkvoorbeeld
Een technisch installatiebedrijf heeft twee bestuurders: een met een commerciële achtergrond en een die de techniek en projecten aanstuurt. Zonder afspraken tekent de commerciële bestuurder een grote inkoopverplichting die de liquiditeit onder druk zet. In hun directiereglement leggen zij daarna vast dat verplichtingen boven 25.000 euro een gezamenlijk besluit vereisen en dat investeringen boven 100.000 euro goedkeuring van de aandeelhouders nodig hebben. De taakverdeling en de mandaten staan nu zwart op wit, wat latere discussie voorkomt.
Eerlijke aanbeveling
Heb je een BV met één bestuurder en één aandeelhouder, dan heb je meestal geen directiereglement nodig. De wet en de statuten regelen dan genoeg, en een reglement voegt weinig toe. Ook een startende BV zonder externe investeerders kan vaak nog even wachten.
Zodra er meerdere bestuurders zijn, of aandeelhouders die niet zelf besturen, wordt het anders. Dan voorkomt een reglement onduidelijkheid over taken, mandaten en besluitvorming. Laat het reglement afstemmen op je statuten, want een reglement dat tegen de statuten in gaat, is op die punten krachteloos. Een jurist die beide documenten naast elkaar legt, houdt de rangorde zuiver en zorgt dat de taakverdeling ook bij een aansprakelijkheidsvraag standhoudt.
Meer lezen? Bekijk de directiereglement productpagina, of lees hoe je een directiereglement opstellen aanpakt en wat het kost om een directiereglement laten opstellen in de praktijk betekent.
Veelgestelde vragen
Een intern reglement waarin het bestuur van een BV vastlegt hoe het werkt: taakverdeling, besluitvorming, quorum, mandaten en de omgang met tegenstrijdig belang. Het staat onder de wet en de statuten en vult die praktisch in.
Nee. De wet schrijft geen directiereglement voor. Wel kunnen de statuten een reglement verplicht stellen. Bij een bestuur van twee of meer personen is het sterk aan te raden om onduidelijkheid en discussie te voorkomen.
De statuten zijn de vaste basis, vastgelegd bij de notaris, en gaan altijd voor. Het directiereglement is de flexibele laag eronder die de werkwijze detailleert. Botst het reglement met de statuten, dan gelden de statuten.
In beginsel niet. Het reglement bindt de bestuurders onderling en tegenover de vennootschap. De vertegenwoordigingsbevoegdheid naar buiten toe volgt uit de wet en de statuten, niet uit het reglement.
Niet automatisch. Op grond van art. 2:9 BW blijft het bestuur collectief verantwoordelijk. Een schriftelijke taakverdeling helpt wel bij disculpatie, doordat zichtbaar wordt wie waarvoor verantwoordelijk was.
Op grond van art. 2:239 lid 4 BW kunnen de statuten bepalen dat het bestuur zich moet richten naar aanwijzingen van een ander orgaan over de algemene lijnen van beleid. Het reglement kan de praktische uitwerking daarvan vastleggen.
Meestal met een bestuursbesluit, afhankelijk van wat de statuten voorschrijven soms met goedkeuring van de algemene vergadering. Dat is eenvoudiger dan een statutenwijziging, die bij de notaris moet.