MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Betaalt u op basis van een (gehackte) e-mail naar een vals rekeningnummer, dan bent u in beginsel niet bevrijd: u moet alsnog aan uw échte schuldeiser betalen. Alleen als u te goeder trouw én op een redelijke grond mocht denken dat u correct betaalde, bent u bevrijd. Verifieer daarom elke melding over gewijzigde bankgegevens altijd via een onafhankelijk kanaal — zoals zelf terugbellen.
Webwinkel bol.com werd voor ruim 750.000 euro opgelicht: het mailsysteem van leverancier Brabantia werd gehackt, waarna bol.com op basis van een valse mail naar een fout rekeningnummer betaalde. Toch oordeelde de rechter dat bol.com zijn leverancier alsnog moet betalen, omdat het kritischer had moeten zijn (ECLI:NL:RBMNE:2021:1528).
Wat is whaling?
Eind 2019 kreeg bol.com een mail vanaf het adres van een Brabantia-medewerker, met de mededeling dat betalingen voortaan naar een ander rekeningnummer moesten. Een medewerker paste het nummer aan; de mail bleek frauduleus. Dit is een schoolvoorbeeld van whaling: een oplichter doet zich voor als iemand van een ander bedrijf om vertrouwen te wekken en geld te laten overmaken. Wie dan moet opdraaien voor de schade, is niet altijd duidelijk.
Wanneer is een foute betaling tóch bevrijdend?
De betaler heeft een brengschuld: hij moet ervoor zorgen dat de betaling bij de schuldeiser aankomt. Komt ze ergens anders terecht, dan is dat in beginsel voor eigen rekening en kan de schuldeiser opnieuw betaling eisen. Er is één uitzondering: als de betaler te goeder trouw en op een redelijke grond dacht aan de juiste schuldeiser te betalen.
Dat bevestigde het gerechtshof Den Bosch eerder (ECLI:NL:GHSHE:2018:4531): daar had een fraudeur facturen uit een postbus “gehengeld”, nagemaakt en in de originele envelop verstuurd. De schuldenaars kenden het echte rekeningnummer niet en hadden een redelijke grond om te denken dat ze goed betaalden — zij waren bevrijd.
Waarom bol.com niet bevrijd was
De mail aan bol.com stond vol taalfouten (“Voortaan moten all incoming betalingen have been overgemaakt naar onze filiaalrekening in Spanje“). Toch twijfelde de medewerker niet, omdat de mail van een bekend Brabantia-adres kwam en de opmaak echt leek. De rechter vond dat bol.com oplettender had moeten zijn: de mail was zichtbaar gemanipuleerd en de taalfouten hadden moeten opvallen. Bol.com had minstens moeten verifiëren, bijvoorbeeld door zelf naar Brabantia te bellen. Er was dus geen redelijke grond om aan te nemen dat correct werd betaald.
Bol.com probeerde nog te stellen dat Brabantia onrechtmatig had gehandeld door zich te laten hacken, maar de rechter wees dat (laat aangevoerde) beroep af. Een hoger beroep is niet uitgesloten.
Veelgestelde vragen
Moet ik opnieuw betalen na een whaling-fraude?
In beginsel wel: door uw brengschuld is een betaling naar een vals rekeningnummer voor eigen rekening. Alleen bij goede trouw én een redelijke grond om aan de juiste partij te betalen, bent u bevrijd.
Hoe voorkom ik schade door een valse betaalinstructie?
Verifieer elke wijziging van bankgegevens via een onafhankelijk kanaal, bijvoorbeeld door zelf terug te bellen op een bekend nummer. Let op taalfouten en afwijkingen in de mail.
Is de gehackte leverancier aansprakelijk?
Niet zonder meer. In deze zaak hielp het beroep op onrechtmatig handelen van de leverancier niet. Of dat anders kan liggen, hangt af van de omstandigheden en de beveiliging.
Voorkom of betwist betaalfraude
De juristen van MKB Juristen adviseren u over betaalfraude, uw verplichtingen en uw positie bij een geschil. Bekijk onze expertise in contractenrecht of plan een intakegesprek in.
