MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een afkoopsom voor de leaseauto mag je bij uitdiensttreding alleen doorbelasten voor zover het om daadwerkelijke kosten gaat. Reken je de schade die de leasemaatschappij door vroegtijdige beëindiging in rekening brengt door aan de vertrekkende werknemer, dan moet dat bedrag herleidbaar zijn tot echte schade. Posten als btw (die je als ondernemer terugvordert) of gederfde winst horen daar niet bij. Bovendien verlangt goed werkgeverschap dat je het bedrag eerst narekent en zo nodig met de leasemaatschappij onderhandelt, voordat je het bij de werknemer neerlegt. Een heldere autoregeling vooraf maakt dit verschil tussen wél en niet verhaalbaar.
Wat is de afkoopsom van een leaseauto?
Een leasecontract loopt voor een vaste periode, vaak 36 tot 60 maanden. Beëindigt de werknemer het dienstverband eerder, dan moet de leaseauto meestal voortijdig worden ingeleverd. De leasemaatschappij berekent dan een afkoopsom: een vergoeding voor het vroegtijdig openbreken van de leaseovereenkomst. Die afkoopsom dekt in de kern het verschil tussen wat er nog aan termijnen openstond en wat de auto bij verkoop of herinzet nog opbrengt.
Voor de werkgever is dit een reële kostenpost. De verleiding is groot om die volledig door te schuiven naar de vertrekkende medewerker. Maar zo eenvoudig ligt het juridisch niet.
Mag je de afkoopsom doorbelasten aan de werknemer?
Doorbelasten mág, maar binnen grenzen. Twee voorwaarden zijn doorslaggevend: er moet een grondslag zijn om de kosten te verhalen, en het bedrag moet redelijk zijn.
Een grondslag in de autoregeling of arbeidsovereenkomst
De duidelijkste grondslag is een schriftelijke afspraak. In de praktijk leg je die vast in een autoregeling of in de arbeidsovereenkomst: de werknemer aanvaardt dat hij bij voortijdig vertrek (een deel van) de afkoopkosten draagt. Zonder zo’n afspraak sta je als werkgever zwakker, maar niet per se met lege handen.
Uit de rechtspraak blijkt dat ook zonder uitdrukkelijke clausule een bijdrage gerechtvaardigd kan zijn op grond van goed werknemerschap. In een uitspraak uit 2024 oordeelde de kantonrechter dat een ervaren werknemer die kort na indiensttreding zelf opzegde, had moeten begrijpen dat vroegtijdige beëindiging kosten voor de werkgever zou meebrengen, en daarom een deel van de afkoopsom moest dragen. Tegelijk werd een groot deel van de kosten bij de werkgever gelaten. De uitkomst hangt sterk af van de omstandigheden; je kunt er niet blind op vertrouwen.
Het bedrag moet redelijk en herleidbaar zijn
Ook met een grondslag mag je niet zomaar het volledige factuurbedrag van de leasemaatschappij doorschuiven. De redelijkheid en billijkheid kunnen meebrengen dat een deel van de kosten voor rekening van de werkgever blijft. Het is immers de werkgever die voor de leaseconstructie heeft gekozen.
Alleen daadwerkelijke kosten: wat de rechtspraak laat zien
De kern van veel geschillen is dat een afkoopsom niet hoger mag zijn dan de werkelijke schade. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden maakte dat al in 2016 duidelijk. In die zaak rekende de werkgever onder meer de btw over de afkoopsom door, terwijl een btw-plichtige onderneming die btw kan terugvorderen. De btw vormt dan geen daadwerkelijke kost en mag niet bij de werknemer in rekening worden gebracht, ook niet als de regeling anders zou suggereren. Het daadwerkelijke schadebedrag lag in die zaak fors lager dan wat aanvankelijk werd gevorderd.
De rode draad: bepalend is de concrete, gerealiseerde schade, niet een theoretische of opgeblazen berekening. Posten die je als ondernemer kunt verrekenen of terugkrijgen, horen niet thuis in de afkoopsom die je doorbelast.
Reken een afkoopsom altijd na vóór je hem doorbelast. Vraag de leasemaatschappij om een gespecificeerde berekening en check of die strookt met het leasecontract.
Goed werkgeverschap: actief de belangen van de vertrekker bewaken
Het bedrijf is degene die het leasecontract is aangegaan. De vertrekkende werknemer heeft geen onderhandelingspositie richting de leasemaatschappij en zou anders simpelweg de doorgegeven kosten moeten slikken. Daarom verlangt goed werkgeverschap dat je actief de belangen van de (ex-)werknemer bewaakt. Concreet betekent dat:
- een specificatie opvragen van de afkoopsom bij de leasemaatschappij;
- controleren of de afkoopsom correct is berekend conform het leasecontract;
- onderzoeken of niet-verhaalbare posten (zoals btw) zijn meegenomen;
- onderhandelen met de leasemaatschappij om de kosten te beperken;
- nagaan of de auto kan worden overgenomen of aan een nieuwe medewerker kan worden toegekend.
Neem je de leaseauto over voor een nieuwe medewerker, dan is er vaak helemaal geen schade en dus ook geen afkoopsom om door te belasten.
Verrekenen met het laatste salaris: let op de grenzen
Een veelgemaakte fout is de afkoopsom zonder meer inhouden op de eindafrekening. Verrekenen met het loon is aan regels gebonden; je mag een werknemer hierdoor bijvoorbeeld niet onder het wettelijk minimumloon brengen, en een geldige grondslag blijft vereist. Houd je hier geen rekening mee, dan loop je het risico dat de inhouding (deels) wordt teruggedraaid. Leg verrekening daarom altijd zorgvuldig en schriftelijk vast.
Hoe voorkom je discussie? Een sterke autoregeling
De meeste conflicten over afkoopsommen ontstaan doordat er vooraf niets of te weinig is vastgelegd. Een goede autoregeling voorkomt tijdrovende discussies: je centraliseert alle afspraken over toekenning, gebruik én inlevering van de leaseauto, en je legt helder vast wat er bij uitdiensttreding gebeurt met de afkoopkosten. Zo bescherm je je onderneming en weten medewerkers waar ze aan toe zijn.
Belangrijk: een autoregeling die meer doorbelast dan de daadwerkelijke schade, biedt geen garantie. De rechter toetst de redelijkheid, ook als de regeling iets anders bepaalt. Laat de regeling daarom juridisch zorgvuldig opstellen.
Stappenplan bij uitdiensttreding met leaseauto
- Check de autoregeling of arbeidsovereenkomst op afspraken over de afkoopsom.
- Vraag de leasemaatschappij om een gespecificeerde afkoopberekening.
- Reken na: zitten er niet-verhaalbare posten in (btw, gederfde winst)?
- Onderhandel waar mogelijk over verlaging of overname van het contract.
- Bepaal het redelijke, daadwerkelijke schadebedrag dat je doorbelast.
- Leg verrekening met het salaris zorgvuldig en schriftelijk vast.
Veelgestelde vragen over de afkoopsom van een leaseauto
Moet een werknemer de afkoopsom van de leaseauto betalen bij uitdiensttreding?
Niet automatisch. Er moet een grondslag zijn (een afspraak in de autoregeling of arbeidsovereenkomst, of goed werknemerschap) én het bedrag moet redelijk en herleidbaar zijn tot daadwerkelijke schade. Vaak draagt de werknemer een deel en blijft een deel bij de werkgever.
Mag de btw over de afkoopsom worden doorbelast?
Nee, niet als je als ondernemer btw-plichtig bent en die btw kunt terugvorderen. Dan vormt de btw geen daadwerkelijke kost en hoort die niet in de door te belasten afkoopsom thuis.
Kan de afkoopsom worden ingehouden op het laatste salaris?
Verrekenen kan, maar binnen grenzen. Er moet een geldige grondslag zijn en je mag de werknemer bijvoorbeeld niet onder het wettelijk minimumloon brengen. Leg de verrekening schriftelijk vast.
Wat als er geen afspraak over de afkoopsom is gemaakt?
Dan sta je als werkgever zwakker, maar een bijdrage kan soms toch worden gevorderd op grond van goed werknemerschap, afhankelijk van de omstandigheden. Zekerheid biedt alleen een vooraf vastgelegde autoregeling.
Mag de doorbelaste afkoopsom hoger zijn dan de werkelijke schade?
Nee. De rechtspraak houdt vast aan de daadwerkelijke, concrete schade. Een hogere afkoopsom doorbelasten houdt geen stand, ook niet als een regeling dat lijkt toe te staan.
Autoregeling of geschil over de afkoopsom? Wij helpen
Twijfel je of je een afkoopsom mag doorbelasten, of loopt er al een discussie met een vertrekkende medewerker? Wij stellen een sluitende autoregeling op die past bij jouw onderneming, en adviseren bij conflicten binnen het arbeidsrecht.
- Autoregeling laten opstellen — voorkom discussie over de leaseauto.
- Arbeidsrechtelijk advies bij uitdiensttreding en verrekening.
- Plan een vrijblijvende intake in en leg je situatie aan ons voor.
