MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Het modelrecht beschermt de vormgeving, het design en het uiterlijk van een product, voor maximaal 25 jaar, voor de Benelux of de EU. Voorwaarde is dat het ontwerp nieuw is en een eigen karakter heeft. Een vorm die louter door een technische functie wordt bepaald, komt niet voor bescherming in aanmerking — al laat de strijd rond het LEGO-blokje zien dat die grens niet altijd scherp is.
Het modelrecht biedt bescherming aan vormgeving en productontwerp: van een handtas tot het design van een televisiescherm. Geniet iets modelrechtelijke bescherming, dan mag een ander het niet zomaar namaken. De bescherming geldt hoogstens 25 jaar en kan worden aangevraagd voor de Benelux of de Europese Unie.
Niet elk design is beschermbaar
Voor modelrechtelijke bescherming moet het ontwerp nieuw zijn en een eigen karakter hebben. Een design dat uitsluitend door technische functies wordt bepaald, komt niet in aanmerking — anders zou iemand een product via één uiterlijk kenmerk kunnen monopoliseren en kunnen concurrenten het niet meer op de markt brengen.
Een voorbeeld is de spuitmond van een slagroomspuitbus: hoe uniek de vorm ook is, die dient enkel om de slagroom goed te doseren en er een mooie krul aan te geven. Daarom is hij niet modelrechtelijk te beschermen — anders zou niemand anders zo’n bus kunnen maken.
Het LEGO-blokje: louter technisch of toch meer?
Soms is het minder duidelijk. Het LEGO-blokje heeft een kenmerkend uiterlijk met felle kleuren en nopjes, maar die nopjes hebben ook een functie: alleen zo stapelen de blokjes stevig. Over de bescherming ervan is veel te doen geweest.
In 2010 probeerde LEGO een vormmerk te deponeren, wat niet standhield; in 2015 lukte het wel met de poppetjes, omdat die een herkenbaar personage zijn (beide ging het om merkenrecht, niet modellenrecht). LEGO had eerder al modelrechtelijke bescherming voor het blokje, wat concurrenten dwarszat. Zij stelden bij het EUIPO (het EU-bureau voor intellectueel eigendom) een vordering tot vernietiging in. Het EUIPO oordeelde dat het design enkel technisch noodzakelijk is en verklaarde het modelrecht nietig.
Maar het Europese Gerecht greep in (ECLI:EU:T:2021:155): het EUIPO had onvoldoende onderzocht of er ook niet-functionele kenmerken zijn. Zo is bijvoorbeeld geen rekening gehouden met het gladde oppervlak van de blokjes, wat functioneel niet per se noodzakelijk is. Daardoor heeft LEGO voorlopig nog een geldig model in handen — al is dat zeker niet de laatste uitspraak.
Veelgestelde vragen
Wat beschermt het modelrecht?
De vormgeving en het uiterlijk van een product, mits dat nieuw is en een eigen karakter heeft. De bescherming geldt maximaal 25 jaar, voor de Benelux of de EU.
Kan ik een puur functioneel ontwerp beschermen?
Nee. Een vorm die uitsluitend door een technische functie wordt bepaald, komt niet voor modelrechtelijke bescherming in aanmerking, om monopolisering te voorkomen.
Wat is het verschil tussen modelrecht en merkenrecht?
Het modelrecht beschermt het uiterlijk/design van een product; het merkenrecht beschermt tekens (zoals namen, logo’s of soms vormen) die de herkomst aanduiden. Soms spelen beide, zoals bij LEGO.
Bescherm uw design en concept
Een uniek ontwerp beschermen houdt concurrenten op afstand, maar het is niet altijd eenvoudig. De specialisten van MKB Juristen in intellectueel eigendomsrecht adviseren u en stellen licentieovereenkomsten op. Plan een gratis intakegesprek in.
