MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Ja, liegen in een cv kan een geldige reden zijn voor ontslag op staande voet, maar niet automatisch. Een werkgever mag in goed vertrouwen afgaan op het cv: het geldt als kerndocument bij de aanwerving. Toch is een onjuistheid op zichzelf niet genoeg. De leugen moet gaan over feiten die voldoende belangrijk zijn voor de functie, en de overige omstandigheden moeten een onmiddellijke beëindiging rechtvaardigen. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden bevestigde dit op 20 maart 2019 (ECLI:NL:GHARL:2019:3196), in een zaak waarin een werknemer had gelogen over een afgeronde hbo-opleiding.
Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet is de meest ingrijpende vorm van ontslag: de arbeidsovereenkomst eindigt per direct, zonder opzegtermijn en zonder voorafgaande toestemming van het UWV of de kantonrechter. Omdat het gevolg voor de werknemer zo zwaar is, stelt de wet strenge eisen. Er moet sprake zijn van een dringende reden en die reden moet onverwijld (direct) worden meegedeeld aan de werknemer.
Een dringende reden is een gedraging waardoor van de werkgever redelijkerwijs niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren. Dit begrip is geregeld in artikel 7:678 van het Burgerlijk Wetboek. Liegen in een cv kan daaronder vallen, maar of dat in een concreet geval ook zo is, hangt af van de feiten. Bij twijfel is gespecialiseerd arbeidsrecht-advies geen overbodige luxe.
Verbloemen versus liegen
Niet elke verfraaiing in een sollicitatie is een probleem. Het is begrijpelijk dat sollicitanten hun prestaties zo gunstig mogelijk presenteren; zichzelf verkopen mag. De grens ligt bij feitelijke onjuistheden. Schrijven dat je een opleiding hebt afgerond terwijl dat niet zo is, is geen verbloeming maar een leugen over een controleerbaar feit. Juist die controleerbare, voor de functie relevante feiten wegen het zwaarst.
De uitspraak: liegen over een hbo-diploma
In de zaak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden had een werkgever in de vacature duidelijke eisen gesteld: een relevante afgeronde hbo- of wo-opleiding én minimaal vier jaar relevante werkervaring. Een kandidaat vermeldde in zijn cv dat hij een hbo-opleiding had afgerond en kreeg op basis daarvan een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.
Toen de werkgever later vroeg om diploma’s en bewijs van ervaring, weigerde de werknemer die te tonen. Uit die weigering concludeerde de werkgever dat de werknemer had gelogen en volgde ontslag op staande voet.
De kantonrechter vernietigde dat ontslag aanvankelijk: er zou geen dringende reden zijn. In hoger beroep oordeelde het Gerechtshof anders.
Het cv als kerndocument
Het Gerechtshof benadrukte dat het cv een kerndocument is waar een werkgever in goed vertrouwen op mag afgaan. Omdat de vacature een afgeronde hbo/wo-opleiding eiste en de werknemer daarover loog, was er volgens het hof een rechtsgeldige reden voor ontslag op staande voet. Op basis van de verklaringen stond vast dat de opleidingseis tijdens een sollicitatiegesprek ter sprake was gekomen en dat de sollicitant bevestigde eraan te voldoen, terwijl dat niet zo was.
Twee scenario’s die het hof onderscheidde
Het hof maakte een belangrijk onderscheid:
- Geen dringende reden: als de werknemer tijdens het gesprek eerlijk had toegegeven de hbo-opleiding niet te hebben afgerond, of als de werkgever de eis had losgelaten, was ontslag op staande voet niet mogelijk geweest.
- Wel een dringende reden: bleef de werknemer volharden in de leugen terwijl de opleidingseis gewoon overeind bleef, dan mocht de werkgever wél tot ontslag op staande voet overgaan.
Wanneer rechtvaardigt een onjuist cv ontslag op staande voet?
Uit de uitspraak komen twee lessen naar voren. Het cv is een kerndocument, dus liegen erin kán tot ontslag op staande voet leiden. Tegelijk is dat geen automatische stelregel. Voor een geldig ontslag op staande voet moet doorgaans aan deze voorwaarden zijn voldaan:
- De onjuistheid betreft een feit dat relevant is voor de functie (zoals een vereist diploma of vereiste ervaring), niet een onbelangrijk detail.
- Het gaat om een echte onjuistheid, niet om een toelaatbare verfraaiing of een interpretatieverschil.
- De werkgever was niet eerder op de hoogte en kon dat redelijkerwijs ook niet zijn. Wie de eis loslaat of de leugen door de vingers ziet, kan zich er later moeilijk op beroepen.
- Het ontslag wordt onverwijld gegeven nadat de werkgever van de onjuistheid op de hoogte raakt.
- De dringende reden wordt direct en duidelijk schriftelijk meegedeeld aan de werknemer.
Het zwaarwichtige karakter blijft dus noodzakelijk. Ontbreekt een dringende reden, dan riskeert de werkgever dat de rechter het ontslag vernietigt of een vergoeding toekent.
Risico’s voor de werkgever bij een onterecht ontslag
Een ontslag op staande voet dat de toets van de rechter niet doorstaat, kan duur uitpakken. De werknemer kan binnen de wettelijke termijn naar de kantonrechter stappen en het ontslag laten vernietigen. Slaagt dat, dan loopt het dienstverband door en kan er loon met terugwerkende kracht verschuldigd zijn. Lukt vernietiging niet, dan kan de werknemer alsnog aanspraak maken op vergoedingen. Een zorgvuldige voorbereiding is daarom geen overbodige luxe.
Praktische vervolgstappen voor werkgevers
- Verzamel bewijs van de onjuistheid en van het belang ervan voor de functie (vacaturetekst, e-mails, gespreksverslagen).
- Handel snel: stel de werknemer direct op de hoogte zodra u de leugen ontdekt, eventueel na een kort onderzoek.
- Leg de dringende reden schriftelijk en concreet vast in de ontslagbevestiging. Dit is een cruciaal document.
- Laat de bevestiging juridisch nakijken vóórdat u die verstuurt; een fout in de motivering kan het hele ontslag onderuithalen.
Liegen in een cv voorkomen: zorgvuldig aanwerven
De beste bescherming begint bij de aanwerving. Vraag bij voor de functie essentiële eisen om bewijs vóór indiensttreding: diploma’s, een diplomaverklaring of een referentiecheck. Neem de gestelde eisen ook duidelijk op in de arbeidsovereenkomst, zodat later helder is waarop het dienstverband berust. Zo voorkomt u verrassingen en staat u sterker als toch blijkt dat een kandidaat onjuiste gegevens heeft verstrekt.
Veelgestelde vragen
Mag ik een werknemer op staande voet ontslaan als hij in zijn cv heeft gelogen?
Dat kan, maar niet zonder meer. De leugen moet gaan over een feit dat belangrijk is voor de functie, het moet om een echte onjuistheid gaan en het ontslag moet onverwijld en met een duidelijke schriftelijke motivering worden gegeven. Of aan al deze voorwaarden is voldaan, hangt af van de concrete omstandigheden.
Telt elke onwaarheid op een cv als dringende reden?
Nee. Een toelaatbare verfraaiing of een onbelangrijk detail levert geen dringende reden op. Het moet gaan om een onjuistheid die van voldoende gewicht is voor de uitoefening van de functie, zoals een vereist diploma of vereiste werkervaring.
Wat als ik als werkgever de leugen al langer kende?
Wie wist (of redelijkerwijs kon weten) dat de gegevens niet klopten en de eis daarna losliet of de zaak liet rusten, kan zich er later moeilijk op beroepen als dringende reden. Het zwaarwichtige, onmiddellijke karakter ontbreekt dan.
Hoe snel moet ik handelen na ontdekking?
Het ontslag op staande voet moet onverwijld worden gegeven. U mag een kort onderzoek doen om de feiten vast te stellen, maar lang stilzitten ondermijnt het dringende karakter en daarmee de rechtsgeldigheid van het ontslag.
Is een onjuist cv ook een grond om de arbeidsovereenkomst te vernietigen wegens dwaling?
Soms wel. Naast ontslag op staande voet kan een werkgever zich onder omstandigheden beroepen op dwaling of bedrog bij het aangaan van de overeenkomst, als hij door de onjuiste gegevens is misleid. Dit is een aparte juridische route met eigen voorwaarden; laat per situatie beoordelen welke aanpak het meest kansrijk is.
Moet ik de werknemer eerst horen voordat ik op staande voet ontsla?
Het is verstandig om de werknemer met de vermeende leugen te confronteren en zijn kant van het verhaal te horen, zeker als de feiten nog niet vaststaan. Dat past binnen een zorgvuldig (kort) onderzoek en versterkt uw positie, zolang dit het onverwijlde karakter van het ontslag niet in gevaar brengt.
Wat riskeer ik als het ontslag op staande voet onterecht blijkt?
De werknemer kan het ontslag laten vernietigen, waardoor het dienstverband doorloopt en loon verschuldigd kan zijn, of aanspraak maken op vergoedingen. Daarom is een zorgvuldige en goed gemotiveerde aanpak essentieel.
Twijfelt u over een ontslag op staande voet?
Een ontslag op staande voet wegens onjuiste cv-gegevens staat of valt met de details en de motivering. Onze juristen arbeidsrecht beoordelen of een ontslag op staande voet in uw situatie kansrijk is, lezen de schriftelijke ontslagbevestiging na en stellen de juiste documenten voor u op.
Wilt u snel duidelijkheid? Plan een vrijblijvende intake in en bespreek uw situatie met een gespecialiseerde jurist.
