Verkeersschade met de bedrijfsauto: wie is aansprakelijk?

Een aanrijding met de bedrijfsauto, een werknemer die met de bestelbus schade rijdt, of zelf gewond raken onderweg naar een klant: verkeersschade raakt ondernemers vaker dan je denkt. En dan komt meteen de lastige vraag: wie is aansprakelijk en wie betaalt de schade? Het antwoord hangt af van wie er reed, voor wie, en aan wie de schade is toegebracht. In dit artikel zetten we op een rij hoe de aansprakelijkheid bij verkeersschade voor ondernemers werkt — van de verplichte WA-verzekering tot je verantwoordelijkheid als werkgever en de positie van de zzp’er.

Het korte antwoord

• Schade aan een ander: bij een ongeval met jouw motorrijtuig betaalt in beginsel je verplichte WA-verzekering (WAM) de schade van het slachtoffer.
• Werknemer rijdt schade: als werkgever ben je meestal aansprakelijk voor fouten die je werknemer in functie maakt (artikel 6:170 BW).
• Schade verhalen op je werknemer: dat kan bijna nooit — alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 7:661 BW).
• Werknemer raakt zelf gewond in het verkeer: als werkgever moet je zorgen voor een behoorlijke verzekering voor werknemers die voor het werk aan het verkeer deelnemen.
• Zzp’er: je draagt je eigen risico en regelt je verzekeringen zelf — WA is verplicht, casco en een arbeidsongeschiktheidsdekking zijn dat niet.

De basis: de verplichte WA-verzekering (WAM)

Elk motorrijtuig dat de weg op gaat, moet verzekerd zijn tegen wettelijke aansprakelijkheid. Dat staat in de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM). Deze verplichte WA-verzekering dekt de schade die jij of je bestuurder met het voertuig aan anderen toebrengt: aan de andere auto, aan een fietser, aan een lantaarnpaal of aan een inzittende.

Belangrijk om te weten: de WA-verzekering dekt alleen de schade van het slachtoffer, niet je eigen schade. Deuk in je eigen bedrijfsauto, een total loss of diefstal vallen alleen onder een aanvullende cascoverzekering (beperkt of volledig casco). Heb je die niet, dan komt je eigen voertuigschade voor eigen rekening. Voor een bedrijfswagenpark is dat een bewuste afweging: het risico zelf dragen of afdekken.

Wie is aansprakelijk als een werknemer schade rijdt?

Rijdt een werknemer in functie schade — bijvoorbeeld een koerier die tijdens een rit een aanrijding veroorzaakt — dan ben jij als werkgever daarvoor in beginsel aansprakelijk tegenover het slachtoffer. Dat volgt uit artikel 6:170 van het Burgerlijk Wetboek: de werkgever is aansprakelijk voor fouten van ondergeschikten, zolang er een verband is tussen de fout en de opgedragen taak.

In de praktijk regelt de WA-verzekering van het voertuig de schade aan de derde. De vraag “wie is aansprakelijk” en “wie betaalt” loopt dus meestal samen: de verzekeraar keert uit namens de aansprakelijke partij. Het functionele verband is wel een voorwaarde — een werknemer die de bus zonder toestemming voor een privéklus gebruikt, kan een ander verhaal opleveren.

Kun je de schade verhalen op je werknemer?

Een veelgestelde vraag: mijn werknemer heeft de schade veroorzaakt, kan ik die op hem verhalen? Het uitgangspunt van de wet is duidelijk en beschermt de werknemer. Volgens artikel 7:661 BW is een werknemer niet aansprakelijk voor schade die hij bij het werk aan de werkgever of aan derden toebrengt, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.

Die lat ligt hoog. Een momentje onoplettendheid, te hard rijden of een verkeerde inschatting in het verkeer is nog geen bewuste roekeloosheid. Pas als de werknemer zich er vlak vóór het ongeval daadwerkelijk van bewust was dat hij zeer risicovol handelde, komt verhaal in beeld. In de meeste gevallen draagt de werkgever (of diens verzekeraar) de schade dus, inclusief het eigen risico. Wil je daar contractueel van afwijken, dan is dat aan strikte grenzen gebonden — laat zo’n afspraak juridisch toetsen.

Je werknemer raakt zelf gewond in het verkeer

Verkeersschade gaat niet alleen over schade aan anderen, maar ook over je eigen mensen. Als werkgever heb je een zorgplicht. Voor werknemers die in de uitoefening van hun werk aan het verkeer deelnemen — als bestuurder, maar ook als fietser of voetganger — moet je zorgen voor een behoorlijke verzekering. Doe je dat niet en raakt de werknemer gewond, dan kun je op grond van goed werkgeverschap (artikel 7:611 BW) aansprakelijk zijn voor de schade die een goede verzekering had gedekt.

Let op het onderscheid: dit speelt bij ritten in het kader van het werk, zoals bezorgen, klantbezoek of rijden tussen locaties. Gewoon woon-werkverkeer valt daar in beginsel buiten, al kan dat anders liggen als het reizen sterk met het werk verweven is. Het loont dus om te checken of je een goede inzittenden- of ongevallenverzekering hebt voor wie voor je onderneming de weg op gaat.

En de zzp’er?

Ben je zelfstandige zonder personeel, dan ligt het simpeler én risicovoller: je hebt geen werkgever die de schade opvangt. Veroorzaak je schade aan een ander, dan dekt je verplichte WA-verzekering dat. Maar:

• Eigen voertuigschade draag je zelf, tenzij je casco hebt verzekerd.
• Eigen letsel en omzetverlies bij arbeidsongeschiktheid vang je zelf op — denk aan een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) of een andere voorziening.
• Schade aan goederen of opdrachtgevers kan onder je bedrijfs- of beroepsaansprakelijkheidsverzekering (AVB/AVP) vallen, niet onder de autoverzekering.

Als zzp’er sta je zelf aan de lat, dus is het verstandig je verzekeringspakket bewust samen te stellen op de risico’s die je in het verkeer loopt.

Wat kun je nu doen?

1. Breng je wagenpark in kaart. Welke voertuigen heb je, wie rijdt erin, en wat is WA, beperkt casco of volledig casco verzekerd?
2. Check je verzekering voor werknemers in het verkeer. Heb je een behoorlijke (inzittenden-/ongevallen)dekking voor wie voor het werk de weg op gaat?
3. Maak heldere afspraken over voertuiggebruik. Leg vast wat wel en niet mag met de bedrijfsauto, en hoe je omgaat met het eigen risico bij schade.
4. Wees terughoudend met verhaal op personeel. Reken niet automatisch schade door aan een werknemer; dat mag bijna nooit en levert snel een arbeidsconflict op.
5. Twijfel je over een concrete schade? Laat je situatie juridisch beoordelen voordat je aansprakelijkheid erkent of afwijst.

Eerlijke aanbeveling

Verkeersschade is zelden zwart-wit. Wie aansprakelijk is, hangt af van de rol van de bestuurder, het functionele verband met het werk en aan wie de schade is toegebracht. Voor de meeste ondernemers zit de winst niet in juridisch steggelen achteraf, maar in vooraf je verzekeringen op orde hebben: een sluitende WA-dekking, bewust gekozen casco, en een behoorlijke verzekering voor je mensen in het verkeer. Loopt het toch mis en gaat het om serieuze schade of letsel? Erken of betwist dan niet meteen aansprakelijkheid, maar laat eerst beoordelen hoe het juridisch zit. Een korte check voorkomt dat je onnodig opdraait voor schade die bij de verzekeraar of de tegenpartij hoort — of dat je een werknemer ten onrechte laat betalen.

Lees ook: laag uurtarief en het rechtsvermoeden van werknemerschap en het overige juridische nieuws op ons blog.

Veelgestelde vragen