MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een activa-passiva-overeenkomst (ook wel activa-passiva-transactie) is een overdracht van specifieke bezittingen (activa) en/of schulden (passiva) van een onderneming naar een andere partij — in tegenstelling tot een aandelenoverdracht waarbij de hele BV verandert van eigenaar. Voor de koper aantrekkelijk omdat hij kan kiezen wat hij wel en niet overneemt; voor de verkoper vaak fiscaal complexer. Veel gebruikt bij bedrijfsoverdracht, omzetting van eenmanszaak naar BV (inbreng), of overdracht tussen BV’s in een holdingstructuur.
Het korte antwoord
- Wat: overdracht van geselecteerde activa en passiva, niet van aandelen.
- Voor: bedrijfsoverdracht, inbreng eenmanszaak in BV, herschikking binnen holdingstructuur, of verkoop “alleen het waardevolle deel” van een bedrijf.
- Voordeel koper: geen “lijken in de kast” — hij neemt alleen wat hij wil.
- Voordeel verkoper: soms fiscaal gunstiger dan aandelenoverdracht.
Wanneer kies je activa-passiva?
Vier gangbare situaties:
- Bedrijfsoverdracht waarbij de koper niet alles wil. Bijvoorbeeld: overname van het klantenbestand en machines, niet van openstaande schulden of lopende rechtszaken.
- Omzetting van een eenmanszaak naar BV. Bij ruisende inbreng worden activa en passiva overgedragen op de nieuwe BV via een activa-passiva-overeenkomst.
- Herschikking binnen holdingstructuur. Verplaatsen van een specifieke onderneming-tak van werkmaatschappij A naar werkmaatschappij B.
- Verkoop van een “businessunit”. Een bedrijf verkoopt niet de hele BV, alleen een specifieke activiteit (bijv. een productlijn of regionale activiteit).
Wat staat er in?
Een goede activa-passiva-overeenkomst bevat:
- Lijst van overgedragen activa: voorraden, machines, inventaris, vorderingen, immateriële activa (merken, goodwill, contracten).
- Lijst van overgedragen passiva: schulden, verplichtingen, lopende contracten.
- Koopprijs per categorie of totaal.
- Garanties over juistheid van de activa/passiva en afwezigheid van claims.
- Vrijwaringen tegen verborgen verplichtingen.
- Overgangsdatum (juridisch en economisch).
- Personeelsovergang (art. 7:662 e.v. BW) als werknemers meegaan.
- Concurrentie- en relatiebeding voor de verkoper.
- Afspraken over fiscale verwerking (BTW-overdracht onder art. 37d Wet OB).
Activa-passiva versus aandelenoverdracht
Het cruciale verschil:
- Aandelenoverdracht: koper neemt de hele BV over — alle activa, passiva, contracten, eventuele “lijken in de kast”. Notariële akte verplicht. Vaak fiscaal eenvoudig voor verkoper (box 2 of deelnemingsvrijstelling).
- Activa-passiva: koper neemt alleen geselecteerde onderdelen over. Onderhandse overeenkomst voldoende (geen notaris voor de transactie zelf, wel voor sommige onderdelen). Fiscaal voor verkoper: stakingswinst, BTW-aandachtspunten.
Voor een verkoper is aandelenoverdracht vaak eenvoudiger; voor een koper is activa-passiva veiliger.
BTW en fiscale aandachtspunten
Bij activa-passiva is artikel 37d van de Wet OB cruciaal: bij overdracht van een (deel van een) onderneming geldt de zogenoemde “BTW-vrijstelling voor algemeenheid van goederen” — geen BTW over de transactie, mits de koper de onderneming voortzet. Voorwaarden zijn strikt; laat een fiscalist beoordelen of de vrijstelling van toepassing is.
Andere aandachtspunten:
- Overdrachtsbelasting bij bedrijfspand (6,5% in 2024).
- Stakingswinst voor verkoper (zie stakingswinst).
- Goodwill — fiscaal aftrekbaar over 10 jaar voor de koper, belast als stakingswinst voor verkoper.
Praktische valkuilen
- Vergeten contracten. Klanten-, leveranciers-, huur- en arbeidsovereenkomsten moeten apart worden overgezet (cessie of nieuwe overeenkomst). Een activa-passiva-overeenkomst alleen maakt dit niet automatisch rond.
- Personeel. Bij overgang van onderneming gaat het personeel van rechtswege mee onder dezelfde voorwaarden (art. 7:662 e.v. BW). Niet onderhandelbaar.
- BTW-vrijstelling onterecht aannemen. Bij twijfel een ruling vragen of een fiscalist consulteren.
- Verborgen schulden. Goede vrijwaringsclausules nodig — anders blijft de koper aansprakelijk.
Eerlijke aanbeveling
Een activa-passiva-overeenkomst is geen sjabloon-document. De waarde zit in welke activa, welke passiva, welke garanties, en welke fiscale verwerking. Schakel altijd een jurist (voor de overeenkomst) én een fiscalist (voor BTW, stakingswinst, overdrachtsbelasting) in. Een fout in de structuur kost vaak duizenden euro’s belasting of een vergeten verplichting.
Voor de inbreng-context: ruisende inbreng en eenmanszaak omzetten naar BV.
Veelgestelde vragen
Een overeenkomst waarbij specifieke bezittingen (activa) en/of schulden (passiva) van een onderneming worden overgedragen aan een andere partij — in tegenstelling tot een aandelenoverdracht waarbij de hele BV verandert van eigenaar. Veel gebruikt bij bedrijfsoverdracht en bij inbreng van eenmanszaak in een BV.
Bij aandelenoverdracht koop je de hele BV (alle activa, passiva, contracten, mogelijke claims). Bij activa-passiva kies je wat je overneemt. Voor koper veiliger; voor verkoper soms ingewikkelder fiscaal. Aandelenoverdracht vereist notariële akte; activa-passiva niet noodzakelijk.
Een lijst van overgedragen activa en passiva, koopprijs (eventueel per categorie), garanties en vrijwaringen, overgangsdatum, regelingen voor personeel en lopende contracten, concurrentiebeding voor de verkoper, en fiscale afspraken (BTW, overdrachtsbelasting).
Doorgaans niet, mits van toepassing is artikel 37d Wet OB (overdracht van een algemeenheid van goederen). Voorwaarden zijn strikt — de koper moet de onderneming voortzetten. Laat een fiscalist beoordelen of de vrijstelling werkt voor jouw situatie.
Bij overgang van onderneming gaat personeel van rechtswege mee onder dezelfde voorwaarden (art. 7:662 e.v. BW). De koper kan dit niet onderhandelbaar maken. Tijdige informatie aan werknemers en goede overdracht zijn cruciaal.
Niet automatisch over. Klanten-, leveranciers- en huurcontracten moeten apart worden overgezet via cessie (met toestemming wederpartij) of nieuwe overeenkomst. Plan dit administratieve werk in voor de weken na de overdracht.
Voor de activa-passiva-overeenkomst zelf doorgaans niet — een onderhandse overeenkomst volstaat. Wel voor onderdelen zoals overdracht van een bedrijfspand (notariële akte verplicht). Bij grotere transacties is een jurist of advocaat onmisbaar voor de overeenkomst zelf.
