Wanneer bent u aansprakelijk voor schade door uw product?
Een klant stelt u aansprakelijk voor schade die uw product heeft veroorzaakt. Misschien gaat het om letselschade, om beschadigde eigendommen of om gevolgschade. De vraag is: is die claim terecht
en wat moet u doen?
Productaansprakelijkheid is gebaseerd op artikel 6:185 BW en de Europese Richtlijn Productaansprakelijkheid. Het is een risicoaansprakelijkheid: u kunt aansprakelijk zijn ook als u geen fout heeft gemaakt. Bepalend is of uw product gebrekkig was en of die gebrekkigheid de schade heeft veroorzaakt.
Wie is aansprakelijk: producent, importeur of verkoper?
Productaansprakelijkheid rust in de eerste plaats op de producent van het gebrekkige product. Maar ook importeurs, distributeurs en verkopers kunnen aansprakelijk worden gesteld.
Als producent bent u aansprakelijk als u het product heeft vervaardigd, als u uw naam of merk op het product aanbrengt, of als u grondstoffen of onderdelen heeft geleverd die in het product
zijn verwerkt.
Als importeur uit landen buiten de EU wordt u juridisch gelijkgesteld aan de producent. U bent dan volledig aansprakelijk voor gebreken in producten die u importeert.
Als verkoper kunt u aansprakelijk worden gesteld als de producent niet kan worden geïdentificeerd of buiten de EU is gevestigd en u de identiteit van uw leverancier niet doorgeeft. Geeft u die identiteit wel door, dan bent u van verdere aansprakelijkheid ontslagen.
Bij zaakschade onder €500,- is de verkoper aansprakelijk. Boven €500,- is de producent of importeur aansprakelijk. Bij letselschade of overlijden is de producent altijd aansprakelijk.
Wat is een gebrekkig product?
Een product is gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die een redelijk gebruiker bij normaal gebruik er van mag verwachten. Daarbij worden alle omstandigheden meegewogen: de presentatie van het product, de gebruiksaanwijzing en waarschuwingen, het verwachte gebruik en het moment waarop het product op de markt
is gebracht.
Schade aan het gebrekkige product zelf valt niet onder productaansprakelijkheid. Daarvoor geldt contractuele
aansprakelijkheid of garantie. Productaansprakelijkheid ziet op de schade die het gebrekkige product veroorzaakt aan andere zaken of personen.
Wat moet de klant bewijzen?
De bewijslast ligt bij de klant die de claim indient. Hij moet drie dingen aantonen:
Ten eerste dat er sprake is van een gebrek aan het product. Ten tweede dat hij schade heeft geleden. Ten derde dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen het gebrek en de schade.
Dit is in de praktijk niet altijd eenvoudig. De claim is daarmee niet automatisch terecht. Wij beoordelen of aan alle bewijsvereisten is voldaan en of er gronden zijn om de aansprakelijkheid te betwisten.
Wanneer kunt u aansprakelijkheid betwisten?
Er zijn wettelijke gronden om productaansprakelijkheid van de hand te wijzen. De belangrijkste zijn: het gebrek bestond niet op het moment dat u het product op de markt heeft gebracht; de stand van de wetenschap en techniek maakte het onmogelijk het gebrek te ontdekken; de schade is veroorzaakt door onjuist gebruik van het product; of de aansprakelijkheidstermijn van 10 jaar is verstreken.
Productaansprakelijkheid kan niet contractueel worden uitgesloten of beperkt tegenover consumenten. Bij zakelijke B2B-klanten zijn aanvullende contractuele afspraken over aansprakelijkheid wel mogelijk, mits niet in strijd met dwingend recht.
Nieuwe EU-richtlijn: ook digitale producten en AI
Per 8 december 2024 is een herziene EU-richtlijn productaansprakelijkheid van kracht. Deze richtlijn breidt
de aansprakelijkheid uit naar digitale producten, software, AI-systemen en producten die via online platforms worden verkocht. Nederlandse wetgeving wordt in de komende jaren hierop aangepast. Bedrijven die digitale producten of AI-toepassingen ontwikkelen of importeren moeten rekening houden met deze uitbreiding.
