Overnamegeschillen

Wat wij doen

Een overname is een dynamisch en veelzijdig proces. Een overnameproces begint met gesprekken tussen betrokken partijen ter uitwisseling van ideeën en worden verschillende belangen geïnventariseerd. Het onderhandelproces kent verschillende fases, waarbij de commitment naar elkaar steeds een beetje sterker wordt. Het onderhandelproces kent verschillende gangbare tussentijdse overeenkomsten zoals de geheimhoudingsovereenkomst, een intentieovereenkomst en een overeenkomst op hoofdlijnen. Ons team van overnamespecialisten heeft ruime ervaring aan de onderhandeltafel.

In het overnameproces kunnen verschillende conflicten opkomen over bijvoorbeeld de mededelingsplicht van de verkoper, de onderzoeksplicht van de koper, het afbreken van de onderhandeling of over de toekomstige rol van personen of organen van beide ondernemingen. Een van de manieren om zo’n overnamegeschil op te lossen, is door een arbitrageprocedure.

Arbitrage is een particulier alternatief voor de normale (overheids)rechtspraak door rechters. Een van de voordelen van arbitrage is dat op een laagdrempelige, snelle manier een geschil kan worden beslecht. Partijen komen op vrijwillige basis overeen dat het uiteindelijke advies van de arbiter(s) bindend is voor beide partijen. Het aantal arbiters moet oneven zijn, doorgaans één of drie. Als er wordt gekozen voor drie arbiters, kiezen beide partijen zelf één arbiter en de derde arbiter wordt op basis van overeenstemming gekozen. Als er wordt gekozen voor één arbiter, gebeurt de toewijzing op basis van overeenstemming. Arbitrage is een uitstekende manier om conflicten binnenskamers snel op te lossen. Als alternatief op arbitrage kan ook worden gekozen voor mediation of bemiddeling.

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen tijdens een arbitragezaak: van arbiter tot advisering. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van het overnametransacties en arbitrage. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Soorten overnamegeschillen

Overnamegeschillen ontstaan vaak pas ná de closing, wanneer blijkt dat de overgenomen onderneming niet aan de verwachtingen voldoet. De praktijk laat een aantal terugkerende conflicten zien:

• Schending van garanties. De verkoper staat in de koopovereenkomst (de share purchase agreement of activa-passivatransactie) in voor bepaalde feiten, bijvoorbeeld dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft of dat er geen lopende procedures zijn. Blijkt dat niet te kloppen, dan is sprake van een schending van een garantie.
• Vrijwaringen. Voor bekende of voorzienbare risico’s – denk aan een lopend belastingonderzoek of een milieukwestie – nemen partijen een vrijwaring op. Geschillen gaan dan over de reikwijdte, de meldingstermijn en de hoogte van de schade.
• Balansgarantie en koopprijsaanpassing. Discussies over de slotbalans, het werkkapitaal of de nettoschuldpositie leiden vaak tot een aanpassing van de koopprijs (purchase price adjustment).
• Earn-outconflicten. Is een deel van de koopprijs afhankelijk gesteld van toekomstige resultaten, dan ontstaat geregeld discussie over de berekening en over de vraag of de koper de earn-out actief heeft gefrustreerd.
• Afgebroken onderhandelingen. Wie in een vergevorderd stadium de onderhandelingen afbreekt, kan onder omstandigheden aansprakelijk zijn voor de schade van de wederpartij.

Of u nu een internationaal concern bent dat een dochteronderneming verkoopt of de bakker op de hoek die zijn zaak overdraagt aan een opvolger: de juridische kern is dezelfde. Wij stellen een gemengd team van advocaten en bedrijfsjuristen samen dat past bij de omvang en complexiteit van uw geschil.

Juridische grondslagen bij een overnamegeschil

Een overnamegeschil draait bijna altijd om de vraag wie welk risico draagt en of de juiste informatie is verstrekt. De belangrijkste juridische grondslagen zijn:

• Wanprestatie (artikel 6:74 van het Burgerlijk Wetboek): wordt een garantie of contractuele verplichting geschonden, dan kan de benadeelde partij nakoming, ontbinding of schadevergoeding vorderen.
• Dwaling (artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek): heeft een partij de overeenkomst gesloten op grond van een onjuiste voorstelling van zaken, bijvoorbeeld doordat de verkoper zijn mededelingsplicht schond, dan kan de overeenkomst worden vernietigd of aangepast.
• Bedrog (artikel 3:44 van het Burgerlijk Wetboek): is opzettelijk onjuiste of onvolledige informatie verstrekt om de ander te bewegen tot het sluiten van de koop, dan is de overeenkomst vernietigbaar. De drempel voor het aannemen van bedrog ligt hoog.
• Non-conformiteit (artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek): bij een activa-passivatransactie kan de geleverde onderneming of zaak niet beantwoorden aan wat de koper mocht verwachten.

Centraal staat steeds het samenspel tussen de mededelingsplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht (due diligence) van de koper. In de rechtspraak weegt de mededelingsplicht van de verkoper in beginsel zwaarder dan de onderzoeksplicht van de koper. Onze juristen beoordelen welke grondslag in uw situatie de meeste kans van slagen heeft.

Waarom arbitrage bij overnamegeschillen?

Overnamecontracten bevatten vaak een arbitraal beding, waarin partijen afspreken hun geschillen niet aan de overheidsrechter maar aan een arbiter voor te leggen. Voor overnamegeschillen heeft arbitrage belangrijke voordelen:

• Vertrouwelijkheid. Een overname bevat vaak concurrentiegevoelige informatie. Anders dan bij de overheidsrechter kan een arbitragezaak volledig binnenskamers worden afgehandeld, zonder openbaar vonnis.
• Deskundige arbiters. Partijen kunnen arbiters kiezen met specifieke kennis van M&A, accountancy of de betrokken sector. Bij complexe balans- en earn-outdiscussies is dat een groot voordeel.
• Snelheid en flexibiliteit. De procedure kan op maat worden ingericht, wat doorgaans tot een snellere beslechting leidt dan een gang naar de rechter.

Als lichtere variant kan ook worden gekozen voor bindend advies, bijvoorbeeld om alleen een koopprijsdiscussie door een onafhankelijke deskundige te laten beslechten.

Onze aanpak

Wij combineren proceservaring met diepgaande kennis van overnametransacties. Eerst brengen wij de overeenkomst en de feiten in kaart: welke garanties en vrijwaringen zijn afgegeven, welke termijnen en drempelbedragen gelden, en welke grondslag biedt het beste perspectief? Vervolgens kiezen wij – samen met u – de meest effectieve route: een schikking aan de onderhandeltafel, een bindend advies, een arbitrageprocedure of zo nodig een gang naar de rechter. Door een gemengd team van advocaten en bedrijfsjuristen in te zetten, houden wij de kosten in verhouding tot het belang van de zaak.

Veelgestelde vragen over overnamegeschillen

Wat is het verschil tussen een garantie en een vrijwaring?

Een garantie ziet op onbekende risico’s: de verkoper staat ervoor in dat bepaalde feiten juist zijn. Een vrijwaring ziet op bekende of voorzienbare risico’s, waarvan partijen vooraf afspreken dat de verkoper de schade draagt als het risico zich verwezenlijkt.

Kan ik een overname terugdraaien als blijkt dat de verkoper informatie achterhield?

Dat kan onder omstandigheden. Als de verkoper zijn mededelingsplicht schond, kunt u de overeenkomst aantasten op grond van dwaling (artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek) of, bij opzet, bedrog (artikel 3:44 van het Burgerlijk Wetboek). Vaak ligt een schadevergoeding of koopprijsaanpassing echter meer voor de hand dan een volledige vernietiging.

Is mijn overnamegeschil geschikt voor arbitrage?

Bevat uw koopovereenkomst een arbitraal beding, dan is arbitrage doorgaans de aangewezen route. Ook zonder beding kunnen partijen alsnog arbitrage afspreken. Wij beoordelen graag of arbitrage, bindend advies of de overheidsrechter in uw situatie het beste past.