Tuchtrecht sport

Wat wij doen

Binnen de sport is het gebruikelijk dat verenigingen en bonden hun eigen rechtspraak en regels hanteren omtrent de beslechting van geschillen. Het geschil wordt in veel gevallen beslecht in de vorm van een bindend advies of in de vorm van arbitrage. Niet alleen een sporter kan te maken krijgen met het tuchtrecht, maar ook trainers kunnen te maken krijgen met het tuchtrecht.

Een tuchtklacht kan worden behandeld door een individuele bond, maar kan ook worden behandeld door het Instituut Sportrechtspraak. Vele bonden zijn namelijk aangesloten bij het Instituut Sportrechtspraak.

Door het NOC NSF is een leidraad opgesteld omtrent regelgeving op het gebied van seksuele intimidatie en ongewenste gedragingen. Een bond of vereniging kan de keuze maken om deze leidraad één op één over te nemen of bepaalde punten aan te passen op de specifieke sport. Op het moment dat de tuchtrechter een veroordeling uitspreekt op het gebied van seksuele intimidatie, wordt de veroordeelde op de zwarte lijst van het NOC NSF gezet.

Vragen omtrent het tuchtrecht in de sport? Neem contact met ons op.

Tuchtrecht in de sport binnen de expertise Tuchtrecht

Tuchtrecht in de sport is een gespecialiseerd onderdeel van het bredere Tuchtrecht. Anders dan bij het wettelijk verankerde tuchtrecht voor advocaten, notarissen, accountants of artsen rust het sporttuchtrecht niet op een wet, maar op het verenigingsrecht: wie lid wordt van een vereniging of bond aanvaardt daarmee de statuten en (tucht)reglementen. Die contractuele binding is de basis waarop een tuchtcommissie een sporter, trainer, bestuurder of official kan aanspreken. Voor MKB Juristen betekent dit dat onze advocaten en bedrijfsjuristen niet alleen de individuele sporter bijstaan, maar ook de vereniging, de bond of de sponsorende onderneming – van een internationaal opererende sportorganisatie tot de lokale club om de hoek.

Welke soorten zaken vallen onder het sporttuchtrecht?

Het sporttuchtrecht is breder dan veel mensen denken. De meest voorkomende zaken zijn:

• Grensoverschrijdend gedrag en seksuele intimidatie – de meest ingrijpende categorie, met eigen reglementen en een meldplicht voor bestuurders en begeleiders.
• Doping – dopingzaken worden uitsluitend behandeld op basis van het Nationaal Dopingreglement en (vrijwel altijd) via het Instituut Sportrechtspraak.
• Matchfixing en (sport)fraude – het beïnvloeden van wedstrijduitslagen of weddenschappen.
• Wedstrijdincidenten en onsportief gedrag – geweld op of rond het veld, belediging van de scheidsrechter of mede-sporters.
• Bestuurlijke en integriteitskwesties – belangenverstrengeling, het schenden van gedragscodes of het niet naleven van reglementen.

Per categorie gelden andere reglementen, bewijsregels en sancties. Een advocaat of jurist die het toepasselijke reglement kent, kan het verschil maken tussen een schorsing en een vrijspraak.

De tuchtprocedure bij het Instituut Sportrechtspraak (ISR)

Veel bonden hebben hun tuchtrechtspraak ondergebracht bij het Instituut Sportrechtspraak (ISR), dat voor tientallen aangesloten organisaties optreedt. De procedure verloopt in grote lijnen als volgt:

1. Melding – een melding komt binnen bij de afdeling Aanklacht & Onderzoek en wordt toegewezen aan een aanklager.
2. Eerste beoordeling – de aanklager toetst of de melding onder een tuchtreglement valt en of de beschuldigde daaraan gebonden is.
3. Onderzoek – een onderzoekscommissie spreekt met betrokkenen en stelt een feitenrapport op; hoor en wederhoor worden toegepast.
4. Beslissing aanklager – de aanklager kan seponeren, een schikking voorstellen of de zaak voorleggen aan de tuchtcommissie.
5. Tuchtcommissie – onafhankelijke tuchtrechters beoordelen de zaak op basis van schriftelijke standpunten en een zitting.
6. Beroep – tegen de uitspraak staat beroep open bij de commissie van beroep; in laatste instantie kan een zaak soms aan het internationale Court of Arbitration for Sport (CAS) worden voorgelegd.

In elke fase telt zorgvuldige procesvoering: tijdig en volledig verweer, het bewaken van termijnen en het op de juiste momenten aandragen van bewijs.

Bewijs: tuchtrecht is geen strafrecht

Een veelgemaakte denkfout is dat in een tuchtzaak hetzelfde bewijs nodig is als in een strafzaak. Dat klopt niet. In het strafrecht moet “wettig en overtuigend” bewijs worden geleverd. In het sporttuchtrecht volstaat dat voldoende aannemelijk is dat de beschuldigde de overtreding heeft begaan. Die lagere bewijsmaatstaf maakt dat een tuchtzaak juist niet onderschat mag worden – ook zonder strafrechtelijke veroordeling kan een zware sanctie volgen. Tuchtrecht en strafrecht kunnen bovendien naast elkaar lopen: een sporter kan tuchtrechtelijk worden geschorst én strafrechtelijk worden vervolgd voor hetzelfde feit, zonder dat dit dubbele bestraffing oplevert.

Welke sancties kan de tuchtrechter opleggen?

De tuchtrechter beschikt over een breed sanctiepakket. Veelvoorkomende maatregelen zijn:

• een berisping of waarschuwing;
• uitsluiting of diskwalificatie van (een) wedstrijd(en);
• een (voorwaardelijke) schorsing of een verbod om de sport uit te oefenen;
• een geldboete en/of een verplichting tot schadevergoeding;
• royement (beëindiging van het lidmaatschap);
• plaatsing op een registratielijst, zoals de lijst van het NOC*NSF bij seksuele intimidatie.

Een schorsing of registratie kan ver doorwerken: in een arbeidsrelatie met een club, in sponsorcontracten en in de reputatie van een sporter of bestuurder. Daarom is verweer in de tuchtprocedure vaak verweven met arbeidsrechtelijke en contractuele belangen.

Rechten van de beschuldigde en de melder

Hoewel het tuchtrecht geen strafrecht is, gelden er belangrijke waarborgen. De beschuldigde heeft recht op een eerlijke en zorgvuldige procedure: hoor en wederhoor, kennisname van het dossier, de mogelijkheid om verweer te voeren en zich te laten bijstaan, en een onafhankelijke beoordeling. Ook de melder of het slachtoffer heeft een positie in de procedure die zorgvuldig moet worden bewaakt. Onze advocaten en juristen staan beide kanten van de tafel bij: de sporter, trainer of bestuurder die zich moet verdedigen, én de vereniging of bond die een zorgvuldige procedure wil voeren en daarbij aansprakelijkheid wil voorkomen.

Wat MKB Juristen voor u doet

Bij MKB Juristen werken advocaten en bedrijfsjuristen samen in gemengde teams. Dat is in het sporttuchtrecht een groot voordeel: een tuchtzaak raakt zelden alleen het reglement, maar vaak ook arbeidsrecht, contractrecht, privacy en reputatie. Wij beoordelen het toepasselijke tucht- of dopingreglement, voeren verweer bij de tuchtcommissie en in beroep, adviseren verenigingen en bonden over hun reglementen en gedragscodes, en begeleiden integriteits- en grensoverschrijdend-gedragsmeldingen. Of u nu een internationaal sportconcern bent, een vereniging, of een individuele sporter of trainer – wij denken met u mee. Heeft u een tuchtkwestie in de sport? Neem contact met ons op voor een vertrouwelijk gesprek.