Tuchtrecht accountants

Wat wij doen

Tijdens de uitoefening van hun beroep, zijn accountants onderworpen aan het tuchtrecht. Een opdrachtgever heeft dan ook de mogelijkheid om tegen zijn accountant een klacht in te dienen. De opdrachtgever kan dit bijvoorbeeld doen in het geval dat de geleverde dienst van de accountant niet voldoet aan de kwaliteitseisen. Tevens heeft een derde de mogelijkheid om een klacht in te dienen tegen een accountant op het moment dat deze derde een belang hierbij heeft. Of een derde een belang heeft, hangt af van de feitelijke omstandigheden.

Het indienen van een klacht geschiedt via een klaagschrift. Hierin moet duidelijk uiteen zijn gezet wat de klacht inhoudt en moet aannemelijk worden gemaakt dat de accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Een klacht wordt altijd ingediend tegen een individuele accountant. Wanneer door de accountant tuchtrechtelijk verwijtbaar is gehandeld, kan een maatregel worden genomen. Hierbij kan gedacht worden aan een berisping, een geldboete, een waarschuwing, maar bijvoorbeeld ook tijdelijke of definitieve doorhaling in het accountantsregister. Via het tuchtrecht kan geen schadevergoeding aan de accountant worden opgelegd. Een schadevergoedingsvordering dient aanhangig te worden gemaakt via een civiele procedure.

Vragen omtrent het tuchtrecht van accountants? Neem contact met ons op.

Waaraan een accountant tuchtrechtelijk wordt getoetst

Het tuchtrecht voor accountants vindt zijn grondslag in de Wet tuchtrechtspraak accountants (Wtra) en de Wet op het accountantsberoep (Wab). De inhoudelijke normen waaraan het handelen van een registeraccountant (RA) of accountant-administratieconsulent (AA) wordt getoetst, staan in de beroepsregels van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), in het bijzonder de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) en, bij assurance- en aanverwante opdrachten, de Verordening inzake de onafhankelijkheid (ViO).

De VGBA kent vijf fundamentele beginselen waaraan iedere accountant zich moet houden: professionaliteit, integriteit, objectiviteit, vakbekwaamheid en zorgvuldigheid, en vertrouwelijkheid. Een klacht slaagt pas wanneer aannemelijk is dat de accountant in strijd met één of meer van deze beginselen heeft gehandeld. Niet elke fout of meningsverschil over de uitkomst van een opdracht levert een tuchtrechtelijke schending op; het gaat om de vraag of de accountant heeft gehandeld zoals van een redelijk handelend en redelijk bekwaam vakgenoot mocht worden verwacht.

De procedure bij de Accountantskamer

Klachten tegen accountants worden behandeld door de Accountantskamer, gevestigd in Zwolle. De procedure verloopt in hoofdlijnen als volgt:

• Termijn: een klacht kan tot tien jaar na de verweten gedraging worden ingediend.
• Griffierecht: voor het in behandeling nemen van een klacht is € 70 griffierecht verschuldigd; dit wordt terugbetaald wanneer de klacht gegrond wordt verklaard. De AFM en de NBA zijn geen griffierecht verschuldigd.
• Klaagschrift: het klaagschrift wordt ondertekend en in tweevoud ingediend, samen met de relevante stukken.
• Verweerschrift: de accountant krijgt in beginsel vier weken om schriftelijk verweer te voeren. Soms volgt een extra schriftelijke ronde (repliek en dupliek).
• Zitting: beide partijen worden op een openbare zitting gehoord; getuigen en deskundigen kunnen worden opgeroepen.
• Samenstelling: de Accountantskamer bestaat uit rechters, aangevuld met accountants als bijzondere leden, zodat zowel juridische als vaktechnische deskundigheid is geborgd.
• Uitspraak: de klacht wordt niet-ontvankelijk, ongegrond of (deels) gegrond verklaard, doorgaans binnen vijftien weken na de zitting.

Wordt de klacht gegrond verklaard, dan kan de Accountantskamer een maatregel opleggen: een waarschuwing, een berisping, een geldboete, een tijdelijke doorhaling van de inschrijving voor maximaal drie jaar of een definitieve doorhaling uit het accountantsregister.

Hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven

Tegen een einduitspraak van de Accountantskamer staat hoger beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) in Den Haag. De beroepstermijn is kort: zes weken na verzending van de uitspraak. Het CBb is in tuchtzaken voor accountants de hoogste instantie. Volgens vaste rechtspraak van het CBb kan in beginsel niet opnieuw worden geklaagd over gedragingen die al eerder zijn beoordeeld, tenzij sprake is van wezenlijk nieuwe feiten of omstandigheden. Vanwege deze korte termijn en het feit dat fouten in de eerste aanleg in hoger beroep vaak lastig zijn te herstellen, is tijdige en deskundige bijstand van groot belang.

Klacht of verweer: de rol van advocaat en jurist

Zowel de klager als de aangeklaagde accountant mag zich laten bijstaan. Bij MKB Juristen werken advocaten en (bedrijfs)juristen in gemengde teams samen, zodat wij beide kanten van het tuchtrecht kennen.

Klaagt u over een accountant, dan helpen wij u het klaagschrift scherp te formuleren: welk handelen verwijt u de accountant, welk fundamenteel beginsel uit de VGBA is geschonden en met welke stukken maakt u dat aannemelijk. Voert u als accountant verweer, dan bouwen wij een onderbouwd verweerschrift op, bereiden wij u voor op de zitting en bewaken wij de samenhang met eventuele civiele of strafrechtelijke procedures. Daarbij staan wij iedere opdrachtgever bij, van een internationaal concern tot de bakker op de hoek met een geschil over zijn jaarrekening.

Houd er rekening mee dat het tuchtrecht uitsluitend over de kwaliteit van het beroepshandelen gaat. Wilt u daarnaast schade vergoed zien, dan loopt dat via een civiele procedure; beide trajecten kunnen wij parallel voor u behartigen.

Wie kan een klacht indienen?

Niet alleen een opdrachtgever, maar in beginsel iedere belanghebbende kan een klacht indienen tegen een accountant. Naast cliënten en derden met een rechtstreeks belang kunnen ook toezichthouders en organisaties een rol spelen. Zo houdt de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht op accountantsorganisaties met een wettelijke controletaak en kan zij een klacht indienen, en kan ook de NBA als beroepsorganisatie optreden. Of een derde voldoende belang heeft, hangt af van de feitelijke omstandigheden van het geval.

Veelgestelde vragen over tuchtrecht voor accountants

Hoe lang heb ik om een klacht in te dienen?

Een klacht kan tot tien jaar na de verweten gedraging bij de Accountantskamer worden ingediend.

Wat kost het indienen van een klacht?

Het griffierecht bedraagt € 70. Wordt uw klacht gegrond verklaard, dan ontvangt u dit bedrag terug.

Kan ik via het tuchtrecht mijn schade vergoed krijgen?

Nee. De Accountantskamer kan geen schadevergoeding toekennen. Een vordering tot schadevergoeding moet u via de civiele rechter instellen. Beide trajecten kunnen wel naast elkaar lopen.

Heb ik een advocaat nodig?

Bijstand is niet verplicht, maar in tuchtzaken vaak verstandig. Een scherp klaagschrift of een goed onderbouwd verweerschrift, en een goede voorbereiding op de zitting, vergroten uw kansen aanzienlijk.

Meer over tuchtrecht

Tuchtrecht voor accountants is één van de beroepsgroepen waarvoor wij optreden. Wilt u weten hoe het tuchtrecht voor andere beroepsbeoefenaren, zoals advocaten, notarissen of medisch specialisten, is geregeld? Lees dan meer op onze overzichtspagina Tuchtrecht.