Milieurecht

Milieurecht

Onder het milieurecht valt alle wet- en regelgeving die te maken heeft met het milieu. Met deze wet- en regelgeving wordt gepoogd om de kwaliteit van lucht, water en landschap te beschermen. Tevens hebben de regels het doel om verontreiniging tegen te gaan. De regulatie van het milieurecht geschiedt in milieuprogramma’s, milieuplannen, milieukwaliteitseisen en vergunningen.

Het milieurecht wordt op verschillende niveaus gehandhaafd. Denk hierbij aan het bestuursrecht en civiele recht. In sommige gevallen wordt het milieurecht zelfs gehandhaafd via het strafrecht. Handhaving vindt plaats door verschillende nationale en regionale inspectiediensten.

Vragen omtrent het milieurecht? Neem dan contact met ons op.

Milieurecht binnen het omgevingsrecht

Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is het grootste deel van het oude milieurecht – waaronder de Wet milieubeheer en de Wet bodembescherming – opgegaan in één stelsel. De concrete milieuregels voor bedrijven staan nu vooral in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), terwijl gemeenten aanvullende regels stellen in het omgevingsplan. Milieurecht is daarmee een specialisme binnen het bredere Omgevingsrecht: waar het omgevingsrecht gaat over de fysieke leefomgeving als geheel, draait milieurecht specifiek om de bescherming van bodem, water, lucht en natuur tegen verontreiniging en hinder.

Bij MKB Juristen werken advocaten en bedrijfsjuristen samen aan milieuvraagstukken. Wij staan zowel het internationale industrieconcern bij dat een complexe milieuvergunning aanvraagt, als de bakker op de hoek die te maken krijgt met een klacht over geur of geluid. Onze gemengde teams combineren juridische procesvoering met praktisch bedrijfsadvies.

Met welke milieuonderwerpen krijgt u te maken?

Het milieurecht is breed. In de praktijk gaat het voor ondernemers vrijwel altijd om één of meer van de volgende onderwerpen:

• Bodemkwaliteit en bodemverontreiniging – onderzoeks-, meld- en saneringsplichten bij verontreinigde grond, bijvoorbeeld bij aankoop of herontwikkeling van een bedrijfslocatie.
• Geluid, geur en luchtkwaliteit – hinder voor de omgeving en de normen die daarvoor gelden.
• Lozingen en waterkwaliteit – het lozen van afvalwater op riool of oppervlaktewater, mede onder de Europese Kaderrichtlijn Water.
• (Afval)stoffen en circulariteit – opslag, verwerking en transport van afvalstoffen en gevaarlijke stoffen.
• Natuur en stikstof – gevolgen voor Natura 2000-gebieden en de gevolgen van stikstofdepositie voor uw activiteiten.
• Externe veiligheid – risico’s bij opslag en productie met gevaarlijke stoffen.

Voor de vergunningskant verwijzen wij u naar onze pagina’s over omgevingsvergunningen en milieuvergunningen.

Handhaving: dwangsom, bestuursdwang en boete

Het bevoegd gezag – vaak de gemeente, provincie of een omgevingsdienst – ziet toe op naleving van de milieuregels. Wie een voorschrift overtreedt, krijgt te maken met handhaving. De drie meest voorkomende instrumenten zijn:

• Last onder dwangsom – u krijgt een termijn om de overtreding te beëindigen; doet u dat niet, dan verbeurt u per tijdseenheid of per overtreding een geldbedrag.
• Last onder bestuursdwang – de overheid kan zelf ingrijpen (bijvoorbeeld activiteiten stilleggen) en de kosten op u verhalen.
• Bestuurlijke boete – een eenmalige geldstraf voor de overtreding.

Tegen een handhavingsbesluit kunt u bezwaar maken en zo nodig beroep instellen. Snel en goed reageren is cruciaal, want een handhavingstraject kan uw bedrijfsvoering ernstig raken. Lees meer over uw mogelijkheden bij handhavingsbesluiten.

Bezwaar en beroep in milieuzaken

Bent u het oneens met een milieubesluit – bijvoorbeeld een geweigerde of te beperkende vergunning, of juist een vergunning voor uw buurman die u hinder bezorgt – dan staat de bestuursrechtelijke rechtsbescherming voor u open. Eerst een zienswijze of bezwaar bij het bestuursorgaan, daarna beroep bij de rechtbank en eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Onze advocaten voeren deze procedures en bewaken steeds de strakke wettelijke termijnen.

Civiel- en strafrechtelijke kant van milieurecht

Naast het bestuursrecht heeft milieurecht een civielrechtelijke en strafrechtelijke dimensie. Civielrechtelijk kan verontreiniging leiden tot aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad (artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek), bijvoorbeeld wanneer een bedrijf schade veroorzaakt bij de buren of bij een latere eigenaar van een terrein. Strafrechtelijk kunnen ernstige milieuovertredingen via de Wet op de economische delicten worden vervolgd. Wij beoordelen welk spoor in uw situatie speelt en stemmen onze aanpak daarop af.