Omgevingsvergunningen

Omgevingsvergunningen

Voor bepaalde activiteiten heeft een organisatie of particulier toestemming nodig van het bevoegde orgaan om deze activiteiten uit te voeren. Een omgevingsvergunning is bijvoorbeeld nodig bij de bouw of verbouw van een onroerende zaak. Tevens kan een omgevingsvergunning nodig zijn bij het exploiteren van een bepaald bedrijf. Tot slot zal bij het organiseren van bepaalde evenementen een omgevingsvergunning moeten worden aangevraagd. De persoon of organisatie die bepaalde activiteiten wil gaan verrichten waarvoor een vergunning nodig is, dient deze vergunning bij de desbetreffende instantie aan te vragen.

Een bestuursorgaan beslist vervolgens op de aanvraag en neemt een besluit. Indien de omgevingsvergunning niet wordt verstrekt kan in bezwaar en eventueel in beroep worden gegaan. Bezwaar dient altijd binnen zes weken te worden ingediend.

Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning of bij het in bezwaar dan wel beroep gaan is het verstandig om juridisch advies in te winnen. Zo kan al in een vroeg stadium een analyse worden gemaakt van de eventuele risico’s. Daarnaast moet bij het aanvragen van een omgevingsvergunning worden voldaan aan bepaalde formele vereisten. Een jurist of advocaat zorgt ervoor dat deze termijnen in acht worden genomen.

Vragen omtrent omgevingsvergunningen? Neem contact met ons op.

De omgevingsvergunning onder de Omgevingswet

Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet heeft tientallen oude wetten en regelingen voor de fysieke leefomgeving – waaronder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de Wet ruimtelijke ordening en grote delen van de Wet milieubeheer – gebundeld in één samenhangend stelsel. De omgevingsvergunning blijft het centrale instrument: in plaats van losse vergunningen voor uiteenlopende handelingen vraagt u in beginsel één omgevingsvergunning aan voor de activiteiten die u wilt verrichten. De aanvraag verloopt digitaal via het landelijke Omgevingsloket.

Voor ondernemers betekent dit dat de spelregels op een belangrijk punt zijn veranderd. Of voor een handeling een vergunning nodig is, hangt af van de zogenoemde activiteiten die het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het gemeentelijke omgevingsplan benoemen. Wij beoordelen voor u of uw plan vergunningplichtig of meldingplichtig is, en bij welk bevoegd gezag – gemeente, provincie of waterschap – u moet zijn. Voor de samenhang met de bredere regels van het Omgevingsrecht verwijzen wij naar onze hoofdpagina.

Welke activiteiten zijn vergunningplichtig?

Onder de Omgevingswet is de oude “bouwvergunning” gesplitst in twee onderdelen, de zogenoemde knip. Voor het feitelijk bouwen geldt de technische bouwactiviteit: hierbij wordt getoetst aan de bouwtechnische eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Daarnaast bestaat de omgevingsplanactiviteit (OPA): hierbij wordt getoetst of het bouwwerk of het gebruik past binnen het omgevingsplan van de gemeente. Voor één bouwproject kunt u dus met twee afzonderlijke toetsen te maken krijgen.

Past uw plan niet binnen het omgevingsplan, dan is een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) aan de orde. De gemeente kan dan onder voorwaarden afwijken van het plan. Daarnaast kennen wij de milieubelastende activiteit (mba): activiteiten die nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben, zoals het exploiteren van een productiebedrijf, opslag van gevaarlijke stoffen of bepaalde installaties. Voor de planologische kant verwijzen wij naar onze pagina’s over bestemmingsplannen en ruimtelijke ordening; voor de milieukant naar milieurecht. Wij brengen vooraf in kaart welke activiteiten in uw situatie spelen, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

De procedure: regulier of uitgebreid

Voor de meeste aanvragen geldt de reguliere voorbereidingsprocedure. Het bevoegd gezag moet dan in beginsel binnen acht weken op de aanvraag beslissen, met de mogelijkheid die termijn eenmaal met zes weken te verlengen. Tegen het besluit kunt u eerst bezwaar maken en daarna beroep instellen bij de bestuursrechter.

Voor complexere of meer milieugevoelige aanvragen geldt de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Daarbij wordt eerst een ontwerpbesluit ter inzage gelegd waarop belanghebbenden hun zienswijze kunnen geven; de beslistermijn bedraagt in beginsel zes maanden. Tegen het definitieve besluit staat rechtstreeks beroep open. Wij bewaken in beide procedures de termijnen en de formele vereisten, zodat uw aanvraag of uw bezwaar niet om procedurele redenen sneuvelt.

Bezwaar en beroep tegen een vergunningbesluit

Wordt uw omgevingsvergunning geweigerd, of verleent de gemeente juist een vergunning aan uw buurman waar u nadeel van ondervindt, dan kunt u opkomen tegen het besluit. In de reguliere procedure maakt u eerst bezwaar bij het bestuursorgaan dat het besluit nam. De bezwaartermijn bedraagt op grond van artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht zes weken, te rekenen vanaf de dag na bekendmaking van het besluit. Wordt het bezwaar afgewezen, dan staat beroep open bij de rechtbank, en daarna eventueel hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Een bezwaar- of beroepschrift schort de werking van een vergunning meestal niet op. Dreigt onomkeerbare schade – bijvoorbeeld doordat met bouwen wordt begonnen – dan kunnen wij een voorlopige voorziening vragen bij de voorzieningenrechter om het besluit tijdelijk te schorsen. Onze advocaten toetsen of het bestuursorgaan zich aan de wet en aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (zorgvuldigheid, motivering en evenredigheid) heeft gehouden, en bepalen samen met u de meest kansrijke route.

Handhaving en intrekking van vergunningen

Een omgevingsvergunning legt verplichtingen op. Houdt u zich niet aan de voorschriften, of handelt u zonder de vereiste vergunning, dan kan het bevoegd gezag handhavend optreden met een last onder dwangsom of bestuursdwang en kan een vergunning zelfs worden ingetrokken. Wij staan ondernemers bij in handhavingstrajecten, voeren verweer tegen handhavingsbesluiten en adviseren over legalisatie. Ook ondersteunen wij omwonenden en concurrenten die juist verzoeken om handhaving tegen een ongewenste situatie.

Voor wie wij werken: van concern tot de bakker op de hoek

MKB Juristen werkt met gemengde teams van advocaten én bedrijfsjuristen. Daardoor combineren wij de procesbevoegdheid en proceservaring van de advocaat met de praktische, bedrijfsmatige blik van de jurist – tegen een transparant tarief. Wij begeleiden internationale concerns bij omvangrijke bouw- en milieuvergunningen, maar staan net zo goed de plaatselijke horecaondernemer, aannemer of de bakker op de hoek bij die een verbouwing of bedrijfsuitbreiding wil realiseren. Of het nu gaat om de aanvraag, een bezwaar- of beroepsprocedure of een handhavingskwestie: wij denken mee over wat juridisch kan én wat in uw situatie verstandig is.

Veelgestelde vragen over omgevingsvergunningen

Heb ik altijd een omgevingsvergunning nodig? Niet altijd. Sommige activiteiten zijn vergunningvrij, voor andere geldt een meldingsplicht en voor weer andere een vergunningplicht. Of een vergunning nodig is, hangt af van het Besluit activiteiten leefomgeving en het gemeentelijke omgevingsplan. Wij beoordelen dit vooraf voor u.

Binnen welke termijn moet ik bezwaar maken? In beginsel binnen zes weken na bekendmaking van het besluit (artikel 6:7 Awb). Deze termijn is hard; een te laat ingediend bezwaar wordt vrijwel altijd niet-ontvankelijk verklaard.

Kan ik beginnen met bouwen zodra ik de vergunning heb? Een verleende vergunning is niet altijd direct onherroepelijk; derden kunnen nog bezwaar of beroep instellen en een voorlopige voorziening vragen. Wij adviseren u over de risico’s van starten vóór de vergunning onherroepelijk is.

Wat kost juridische bijstand? Wij werken met heldere, vooraf afgesproken tarieven en bespreken altijd eerst de proceskansen, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.