Intellectueel eigendom
Auteursrecht
Advocaten en bedrijfsjuristen voor bescherming en handhaving
Van het vastleggen van makerschap en licenties tot het optreden tegen inbreuk: onze advocaten en juristen beschermen de creatieve en commerciële waarde van uw werk – voor het internationale concern én de bakker op de hoek.
- Wij werkten o.a. voor:
Wat we doen
Het auteursrecht beschermt een voortbrengsel op geschrift, audio of visueel zoals foto’s en video’s en werken van wetenschap of kunst. Het auteursrecht ontstaat van rechtswege; dat wil zeggen dat het gemaakte werk niet geregistreerd hoeft te worden om het recht te kunnen uitoefenen tegenover anderen. Het auteursrecht beschermt tegen ongeoorloofd kopieergedrag van anderen. Om bescherming te genieten moet het werk onder andere origineel zijn, dat wil zeggen een eigen karakter hebben en persoonlijk op de maker te herleiden zijn. Het werk moet bovendien als voortbrengsel van de geest identificeerbaar zijn. Mocht een auteursrecht worden geschonden, kun onder meer schadevergoeding worden gevorderd.
Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van het auteursrecht. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.
Wat beschermt het auteursrecht?
Het auteursrecht geeft de maker van een werk het uitsluitende recht om dat werk openbaar te maken en te verveelvoudigen (artikel 1 van de Auteurswet). De Auteurswet noemt in artikel 10 een brede, niet-limitatieve opsomming van beschermde werken: van boeken, teksten en software tot foto’s, muziek, films, bouwwerken en werken van toegepaste kunst. Voor bescherming gelden twee eisen: het werk moet een eigen, oorspronkelijk karakter hebben en het persoonlijk stempel van de maker dragen. Een idee, stijl of techniek wordt op zichzelf niet beschermd – alleen de concrete, herkenbare uitwerking. Het auteursrecht ontstaat automatisch op het moment van creatie; registratie, een ©-teken of depot zijn niet nodig. Wel kan het verstandig zijn het ontstaansmoment en het makerschap goed vast te leggen, zodat u dit later kunt bewijzen.
Wie is de maker: werknemers, opdrachten en overdracht
De vraag wie de auteursrechthebbende is, levert in de praktijk de meeste discussie op. Maakt een werknemer een werk in het kader van zijn dienstverband, dan geldt de werkgever van rechtswege als maker en rust het auteursrecht bij de onderneming (artikel 7 van de Auteurswet). Laat een organisatie een werk onder haar leiding en toezicht tot stand komen en openbaar maken als afkomstig van haarzelf, dan kan zij als fictieve maker gelden (artikel 8 van de Auteurswet). Schakelt u echter een freelancer, fotograaf, ontwerper of softwarebureau in, dan ligt dit anders: zonder schriftelijke afspraak blijft het auteursrecht bij de externe maker, ook als u voor het werk heeft betaald. U verkrijgt dan hooguit een gebruiksrecht.
Wilt u de rechten zelf in handen krijgen, dan is overdracht nodig. Auteursrecht kan alleen geldig worden overgedragen via een akte: een door de maker ondertekend schriftelijk stuk (artikel 2 van de Auteurswet). Een mondelinge afspraak of een enkele factuur volstaat niet. Het alternatief is een licentie, waarbij de maker rechthebbende blijft maar u toestemming geeft het werk binnen afgesproken grenzen te gebruiken. Voor zowel het internationale concern dat een huisstijl laat ontwikkelen als de bakker op de hoek die een website en logo laat maken, geldt dezelfde les: leg makerschap, overdracht of licentie vooraf schriftelijk vast. Wij beoordelen uw contracten en algemene voorwaarden en stellen heldere IE-bepalingen op, zodat de rechten terechtkomen waar u ze wilt hebben. Zie ook onze pagina over licentiecontracten.
Persoonlijkheidsrechten en beschermingsduur
Naast de exploitatierechten heeft de maker persoonlijkheidsrechten oftewel morele rechten (artikel 25 van de Auteurswet). Daartoe behoren het recht op naamsvermelding en het recht zich te verzetten tegen wijziging of aantasting van het werk die de maker in zijn eer of goede naam kan schaden. Deze rechten blijven bij de natuurlijke maker, ook na overdracht van het auteursrecht, al kan de maker er gedeeltelijk afstand van doen. Houd hier rekening mee als u een werk laat aanpassen of hergebruiken.
Het auteursrecht is niet eeuwigdurend. Het vervalt 70 jaar na het overlijden van de maker, gerekend vanaf 1 januari van het jaar volgend op het overlijdensjaar (artikel 37 van de Auteurswet). Bij meerdere makers telt het overlijden van de langstlevende. Na het verstrijken van die termijn valt het werk in het publieke domein en mag iedereen het vrij gebruiken.
Inbreuk op auteursrecht en handhaving
Er is sprake van auteursrechtinbreuk wanneer iemand uw werk – of een bewerking die de oorspronkelijke trekken overneemt – zonder toestemming openbaar maakt of verveelvoudigt. Denk aan het kopiëren van teksten, foto’s of software, het online plaatsen van beschermd materiaal of het klakkeloos overnemen van een productcatalogus. Of er werkelijk wordt ontleend, hangt af van de mate van overeenstemming en de vraag of de auteursrechtelijk beschermde trekken zijn overgenomen.
De Auteurswet biedt rechthebbenden krachtige middelen. U kunt schadevergoeding vorderen en daarnaast afdracht van de met de inbreuk behaalde winst, met rekening en verantwoording (artikelen 27 en 27a van de Auteurswet). Via nevenvorderingen kunt u onder meer afgifte of vernietiging van inbreukmakende producten eisen (artikel 28 van de Auteurswet). In spoedeisende situaties – bijvoorbeeld rond een productlancering – kan een kort geding binnen enkele weken een verbod met dwangsom opleveren, eventueel voorafgegaan door conservatoir (bewijs)beslag. Bijzonder aan IE-zaken is dat de verliezende partij de volledige, redelijke en evenredige proceskosten kan moeten vergoeden in plaats van het gebruikelijke forfaitaire bedrag (artikel 1019h van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering). Vaak is een gerichte sommatie of notice-and-takedown al voldoende; zo niet, dan procederen onze advocaten voor u bij de rechter.
Auteursrecht binnen het bredere IE-recht
Auteursrecht staat zelden op zichzelf. Een logo, verpakking of productontwerp kan tegelijk onder het auteursrecht en onder andere IE-rechten vallen. Wij bekijken altijd de samenhang met aanpalende bescherming, zoals merkenrecht, modellenrecht en de bescherming van bedrijfsgeheimen. Zo bouwen we een strategie die uw creatieve en commerciële waarde optimaal beschermt. Deze pagina maakt onderdeel uit van onze bredere expertise op het gebied van Intellectueel eigendom (IE-recht).
Veelgestelde vragen over auteursrecht
Moet ik mijn werk registreren om auteursrecht te krijgen?
Nee. Het auteursrecht ontstaat automatisch zodra u een oorspronkelijk werk maakt. Registratie of een ©-teken is niet vereist, maar bewijs van het ontstaansmoment kan bij een geschil wel helpen.
Ik heb een ontwerper betaald – is het auteursrecht dan van mij?
Niet vanzelf. Bij een externe opdrachtnemer blijft het auteursrecht bij de maker, tenzij u schriftelijk overdracht (een akte) of een licentie heeft afgesproken. Betaling alleen draagt de rechten niet over.
Hoelang duurt het auteursrecht?
Tot 70 jaar na het overlijden van de maker, gerekend vanaf 1 januari na het overlijdensjaar (artikel 37 van de Auteurswet). Daarna is het werk vrij te gebruiken.
Wat kan ik doen tegen inbreuk?
U kunt staking van de inbreuk, schadevergoeding en winstafdracht vorderen en zo nodig een verbod met dwangsom via een kort geding. Wij adviseren over de snelste en meest effectieve route.
mr. Jaime Boogaers
Ondernemingsrecht · Advocaat
Bij specialistische juridische dossiers gaat het niet alleen om de juridische regel. Het gaat ook om bewijs, timing, onderhandelingspositie en de zakelijke gevolgen van iedere stap.
Hoe wij u helpen bij auteursrecht
Onze gemengde teams van advocaten en bedrijfsjuristen begeleiden u van advies tot procedure.
- Vastleggen van makerschap, overdracht en licenties in contracten en voorwaarden
- Advies over werkgevers- en opdrachtgeversauteursrecht
- Beoordelen of sprake is van inbreuk en bepalen van de strategie
- Sommaties, notice-and-takedown en schikkingsonderhandelingen
- Procederen in kort geding en bodemprocedure, inclusief beslag
- Vorderen van schadevergoeding, winstafdracht en proceskosten
Risico's bij onvoldoende geregeld auteursrecht
Wie het auteursrecht niet goed regelt of laat liggen, loopt concrete risico's: van rechten die ongemerkt bij een externe maker blijven liggen tot kostbare inbreukprocedures.
- Auteursrecht blijft bij de freelancer omdat overdracht niet schriftelijk is vastgelegd
- Gebruik van beschermd materiaal zonder toestemming leidt tot schadeclaims en winstafdracht
- Geen bewijs van makerschap of ontstaansmoment bij een geschil
- Veronachtzaming van persoonlijkheidsrechten bij het wijzigen van een werk
- Volledige proceskostenveroordeling (artikel 1019h Rv) bij verlies van een IE-procedure
Onze aanpak
We beginnen met een heldere analyse van uw positie: bent u rechthebbende, en hoe sterk staat u? Vervolgens kiezen we de meest effectieve route – preventief via sluitende contracten, of slagvaardig via sommatie en procedure. Daarbij wegen we kosten, snelheid en commerciële belangen steeds tegen elkaar af, en kijken we naar de samenhang met merken-, modellen- en bedrijfsgeheimenbescherming.
Zo werken wij
Een duidelijk traject van eerste analyse tot oplossing.
01
Intake en eerste beoordeling
Wij bespreken kort wat er speelt, welke stukken beschikbaar zijn en welk belang voor u centraal staat.
02
Analyse van positie en risico’s
Wij beoordelen uw juridische positie, bewijsstukken, termijnen en de mogelijke vervolgstappen.
03
Strategisch advies
U krijgt concreet advies over de beste route: reageren, onderhandelen, schikken of procederen.
04
Uitvoering
Wij helpen met correspondentie, onderhandeling, processtrategie of verdere juridische bijstand.
Specialisten voor ondernemers
Wij combineren juridische analyse met praktische ervaring in dossiers voor ondernemers, bestuurders en organisaties.
Al onze juristen en advocaten beschikken over brede kennis van het auteursrecht. Daarnaast hebben zij zich gespecialiseerd in een of meerdere aandachtsgebieden binnen het auteursrecht. Meerdere aandachtsgebieden hebben we ondergebracht in verschillende praktijkgroepen. Elke advocaat maakt op basis van zijn of haar specialisme(n) deel uit van een of enkele praktijkgroepen. Cliënten kunnen per zaak direct bij de juiste praktijkgroep terecht. Hier worden zij bijgestaan door de voor de zaak meest geschikte advocaat of jurist. Waar nodig betrekken we daarbij de expertise en ervaring van onze collega-specialisten uit andere praktijkgroepen.
Veelgestelde vragen over auteursrecht
De vragen die ondernemers ons het vaakst stellen over auteursrecht.
Wanneer is juridisch advies verstandig?
Juridisch advies is verstandig zodra er druk ontstaat, termijnen lopen, een wederpartij een standpunt inneemt of wanneer de financiële of strategische belangen groot zijn.
Kan MKB Juristen ook helpen als er al een conflict is?
Ja. Wij beoordelen uw rechtspositie, adviseren over de strategie en kunnen helpen met correspondentie, onderhandeling, verweer of verdere juridische stappen.
Wat kost specialistisch juridisch advies?
Specialistisch advies wordt in beginsel op uurbasis verricht. Waar mogelijk geven wij vooraf duidelijkheid over de verwachte aanpak, kosten en vervolgstappen.
Kan ik eerst vrijblijvend overleggen?
Ja. U kunt een gratis adviesgesprek aanvragen. Wij bespreken kort uw situatie en geven aan welke route waarschijnlijk verstandig is.
Auteursrecht beschermen of een inbreuk aanpakken?
Neem contact op met onze advocaten en juristen IE-recht. Of u nu uw rechten wilt vastleggen of wilt optreden tegen inbreuk: we denken met u mee en bepalen samen de beste aanpak.
Meer expertises binnen dit team
Bekijk ook de andere onderdelen binnen dit rechtsgebied.
Neem contact op
Laat uw gegevens achter. Wij nemen contact met u op om uw situatie kort te bespreken.
Neem contact op
Meer weten over onze dienstverlening?
Neem dan contact op met onze specialisten.
