Venture capital: Start-up & Scale up

Wat we doen

Venture capital is een vorm van financiering door durfinvesteerders. Voor start-ups en scale-ups kan venture capital een interessante manier zijn om de groei van de onderneming te financieren. De mogelijkheden zijn legio: van grote investeringsmaatschappijen tot angel investeerders en verschillende capital for equity structuren tot capital for debt.

Wij begeleiden zowel investeerders als ondernemingen bij investeringsrondes, op de achtergrond of op de voorgrond. Het aantrekken van venture capital vereist naast een goed businessplan ook juridische expertise. Investeerder hebben op hun beurt behoefte aan due dilligence en heldere afspraken. Onderwerpen die aan bod kunnen komen bij venture capital transacties zijn:

• Due dilligence checks
• Aandeelhoudersovereenkomst
• Financieringsovereenkomst
• Statutenwijziging/structuurwijzigingen
• Geheimhoudingsovereenkomst
• Onderhandelen met investeerders

Wij hebben de kennis en expertise om uiteenlopende rollen op ons te nemen: van advisering tot geschilbeslechting. Wij hebben een ervaren team van advocaten en juristen op het gebied van venture capital. Neem contact met ons op om de mogelijkheden te bespreken.

Venture capital binnen Corporate, Fusies en Overnames

Een investeringsronde is in de kern een overnametransactie: een investeerder verwerft (een belang in) uw onderneming en daarmee zeggenschap en economische rechten. Daarom benaderen wij venture capital vanuit onze bredere praktijk Corporate, Fusies en Overnames. Dezelfde instrumenten die spelen bij een fusie of overname komen terug bij een kapitaalronde: waardering, due diligence, garanties, governance en exit. Wij koppelen die overname-ervaring aan de snelheid en flexibiliteit die een start-up of scale-up nodig heeft. Of u nu een internationaal opererend investeringsfonds bent of de bakker op de hoek die zijn eerste angel investeerder aan boord haalt: u krijgt een gemengd team van advocaten en bedrijfsjuristen dat zowel het juridische als het commerciële plaatje overziet.

De term sheet: het fundament van de investering

Vrijwel elke investeringsronde begint met een term sheet (ook wel letter of intent of intentieverklaring). Daarin leggen partijen de hoofdlijnen van de transactie vast: de waardering (pre-money en post-money), het investeringsbedrag, de soort aandelen, de liquidatiepreferentie, governance-afspraken, vetorechten van de investeerder, informatieverplichtingen en de voorwaarden voor closing. Hoewel een term sheet meestal grotendeels niet-bindend is, bevat het vaak wél bindende afspraken over exclusiviteit en geheimhouding. Wie te vroeg bindende clausules accepteert of een exclusiviteitsperiode van maanden tekent, beperkt zijn onderhandelingsruimte aanzienlijk. Wij beoordelen de term sheet, signaleren de valkuilen en onderhandelen de voorwaarden die er voor u toe doen.

Keuze van het investeringsinstrument

Niet elke ronde verloopt via de directe uitgifte van aandelen. Veelgebruikte instrumenten zijn onder meer:

• Uitgifte van (preferente) aandelen – de investeerder wordt direct aandeelhouder, vaak met een eigen aandelenklasse.
• Converteerbare lening – een geldlening die op een later moment (bijvoorbeeld bij de volgende ronde) wordt omgezet in aandelen, doorgaans met een korting of valuation cap.
• SAFE of agreement for future equity – een internationaal populair instrument waarmee een waarderingsdiscussie naar later wordt verschoven.

Elke variant heeft eigen fiscale, juridische en zeggenschapsgevolgen en moet bovendien werken binnen het Nederlandse vennootschapsrecht en de statuten van de BV. Wij adviseren over het instrument dat past bij de fase van uw onderneming.

Waardering, verwatering en de cap table

De waardering bepaalt hoeveel aandelen een investeerder krijgt voor zijn inleg en dus hoeveel de bestaande aandeelhouders verwateren. Bij elke ronde groeit de cap table (het aandeelhoudersregister met alle belangen, opties en converteerbare instrumenten). Een goed onderhouden cap table en een doordachte optiepool voorkomen verrassingen bij latere rondes. Wij rekenen verwateringsscenario’s voor founders door en zorgen dat de uitgifte juridisch correct via aandeelhoudersbesluit, statutenwijziging en notariële akte van uitgifte wordt geïmplementeerd.

Investeerdersrechten: liquidatiepreferentie, anti-dilution en vesting

Investeerders bedingen vrijwel altijd extra bescherming. De belangrijkste mechanismen:

• Liquidatiepreferentie – bij een exit krijgt de investeerder eerst (een deel van) zijn inleg terug. In Nederland is een 1x non-participating preferentie gebruikelijk; een 2x of participating variant pakt nadelig uit voor founders.
• Anti-dilution (verwateringsbescherming) – bescherming tegen verwatering bij een toekomstige ronde tegen een lagere waardering (down round). De weighted average-methode is evenwichtiger dan een full ratchet.
• Founder vesting en leaver-bepalingen – founders verdienen hun aandelen doorgaans over een periode van vier jaar met een cliff van één jaar; wie eerder vertrekt, levert (een deel van) zijn aandelen in (good leaver / bad leaver).

Wij wegen deze bepalingen tegen elkaar af en bewaken de balans tussen de bescherming van de investeerder en het langetermijnbelang van de ondernemers.

Zeggenschap, governance en exit

Naast economische rechten gaat een investering over zeggenschap. Denk aan de samenstelling van het bestuur en de raad van commissarissen, vetorechten en goedkeuringsrechten op belangrijke besluiten, informatierechten, en bepalingen rond een toekomstige verkoop zoals drag-along (meeverkoopplicht), tag-along (meeverkooprecht) en voorkeursrechten bij nieuwe uitgiftes. Deze afspraken legt u vast in de aandeelhoudersovereenkomst en de statuten. Een goede regeling bij corporate governance voorkomt patstellingen in de bestuurskamer en sluit aan op een latere exit, of dat nu een strategische overname of een private equity- of management buy-out-traject is. Let bij het inrichten van governance ook op de medezeggenschap: als er een ondernemingsraad is, kan op grond van de Wet op de ondernemingsraden een adviesrecht gelden bij belangrijke investeringsbesluiten.

Due diligence en transactiedocumentatie

Voordat een investeerder instapt, vindt due diligence plaats: een onderzoek naar de juridische, financiële en fiscale staat van de onderneming. Onze begeleiding bij due diligence-onderzoeken richt zich aan de koperszijde op het in kaart brengen van risico’s en aan de verkoperszijde op een vendor due diligence en een schone datakamer. De uitkomsten vertalen zich in garanties, vrijwaringen en opschortende voorwaarden. De uiteindelijke transactiedocumentatie omvat doorgaans een investeringsovereenkomst, een aandeelhoudersovereenkomst, aandeelhouders- en bestuursbesluiten, gewijzigde statuten, een notariële akte van uitgifte en zo nodig aanvullende stukken zoals een overdracht van intellectuele eigendomsrechten.

Veelgestelde vragen over venture capital

Wat is het verschil tussen venture capital en private equity?
Venture capital richt zich op jonge, snelgroeiende ondernemingen (start-ups en scale-ups) en gaat doorgaans om minderheidsbelangen in vroege fasen. Private equity investeert meestal in volwassen ondernemingen en neemt vaker een meerderheidsbelang. Beide vallen onder onze praktijk Corporate, Fusies en Overnames.

Wat is een liquidatiepreferentie?
Een afspraak die bepaalt dat de investeerder bij een exit als eerste (een deel van) zijn inleg terugkrijgt, vóór de gewone aandeelhouders. De hoogte (1x, 2x) en de variant (participating of non-participating) bepalen hoe gunstig dit voor de investeerder en hoe nadelig dit voor founders uitpakt.

Heb ik een advocaat of een jurist nodig bij een investeringsronde?
Dat hangt af van uw situatie. Bij MKB Juristen werken advocaten en bedrijfsjuristen in gemengde teams samen, zodat u altijd de juiste expertise aan tafel hebt: van het opstellen en onderhandelen van contracten tot eventuele geschilbeslechting.