MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een bestuurder is bij faillissement niet snel persoonlijk aansprakelijk: daarvoor moet sprake zijn van kennelijk onbehoorlijk bestuur dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is (artikel 2:248 BW). De toets is of een redelijk handelend bestuurder in dezelfde omstandigheden net zo zou hebben gehandeld. Een bestuur dat — gedwongen door een afhankelijke positie — activiteiten kosteloos overdroeg, ontsprong daarom de dans.
Bij een faillissement onderzoekt de curator of er sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid. In een recente zaak (ECLI:NL:RBROT:2021:9712) wilde de curator schadevergoeding nadat bestuurders belangrijke activiteiten kosteloos hadden overgedragen. Het laat zien dat u bij zulke overeenkomsten ook aan dit risico moet denken.
De curator behartigt de schuldeisers
Een curator wikkelt het faillissement af in het belang van de schuldeisers en haalt zoveel mogelijk geld binnen: vorderingen innen, activa verkopen aan de hoogste bieder, en nagaan of er bestuurdersaansprakelijkheid is — in dat geval kan hij de bestuurders aanspreken voor een schadeclaim.
De getrapte toets van artikel 2:248 BW
Er is niet snel sprake van bestuurdersaansprakelijkheid. Er moet eerst kennelijk onbehoorlijk bestuur zijn: “kennelijk” betekent een overduidelijke onbehoorlijkheid. Volgens de Hoge Raad vergelijkt u dat met hoe een redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zou handelen — niet met een perfecte bestuurder. Daarnaast moet aannemelijk zijn dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is; dan draait de bestuurder op voor het tekort (vaak afgedekt door een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering).
De curator moet dit bewijzen. Slechts in twee gevallen draait de bewijslast om: bij schending van de boekhoudplicht en bij het niet tijdig deponeren van de jaarrekening. Dan wordt onbehoorlijk bestuur als belangrijke oorzaak vermoed, tenzij het bestuur het tegendeel bewijst.
De zaak: kosteloze activiteitenoverdracht
Het failliete Farma had één grote klant (Benu), goed voor circa 99% van de omzet, voor wie het incontinentiemateriaal en medicijnen distribueerde. Toen Benu die distributie deels weghaalde, kwam Farma in de problemen. In 2019 werden de resterende activiteiten zonder vergoeding overgedragen aan Pharmaceutical, ging het meeste personeel mee over, en droegen de bestuurders hun aandelen over; in 2020 volgde het faillissement. De curator vond dit kennelijk onbehoorlijk bestuur (geen vergoeding, niet geliquideerd, vorderingen niet geïncasseerd) en beriep zich op het bewijsvermoeden, omdat de administratie vanaf eind 2018 niet meer goed was bijgehouden.
Geen bestuurdersaansprakelijkheid
De rechter woog mee dat Farma al lang verlies leed en in een afhankelijke positie zat, met nauwelijks onderhandelingsruimte — dat er geen vergoeding kon worden afgedwongen, is dan niet vreemd. Misschien niet de optimale keuze, maar dat hoeft ook niet: de vraag is of een redelijk handelend bestuurder net zo had gehandeld, en dat was hier het geval. Ook was de keuze geen belangrijke oorzaak van het faillissement. Geen bestuurdersaansprakelijkheid dus.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een bestuurder aansprakelijk bij faillissement?
Bij kennelijk onbehoorlijk bestuur dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is (artikel 2:248 BW). De maatstaf is of een redelijk handelend bestuurder in dezelfde omstandigheden net zo zou hebben gehandeld.
Wanneer draait de bewijslast om?
Bij schending van de boekhoudplicht of het niet tijdig deponeren van de jaarrekening. Dan wordt onbehoorlijk bestuur als belangrijke oorzaak vermoed, tenzij het bestuur het tegendeel bewijst.
Is een kosteloze overdracht onbehoorlijk bestuur?
Niet per se. Als een bestuur door een afhankelijke positie geen vergoeding kon afdwingen en redelijk handelde, hoeft er geen aansprakelijkheid te zijn.
Overeenkomsten toetsen op bestuurdersaansprakelijkheid
Belangrijke overeenkomsten verdienen toetsing aan behoorlijk bestuur. De juristen van MKB Juristen brengen de risico’s in kaart via de ContractCheck. Bekijk onze expertise in ondernemingsrecht of plan een intakegesprek in.
