Booking.com is volgens de Hoge Raad een reisagent

De Hoge Raad oordeelde dat Booking.com een reisagent is, ondanks dat het zichzelf een IT-platform noemt. Beslissend is het begrip “bemiddelen” (artikel 7:425 BW): wie werkzaamheden verricht die dienstbaar zijn aan de totstandkoming van een overeenkomst, bemiddelt — ook zonder zelf bij de afsluiting betrokken te zijn. Voor online platforms betekent dit dat hun zelfgekozen etiket niet bepaalt onder welke regels ze vallen.

Via Booking.com boekt u vakantieaccommodaties. Het bedrijf noemt zich vooral een IT-bedrijf, maar het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Reisbranche (Bpf Reisbranche) stelde dat het een reisagent is. Is dat zo, dan moet Booking.com verplicht deelnemen aan de pensioenregeling van de reisbranche. De Hoge Raad sprak zich erover uit.

Kantonrechter en hof: geen reisagent

De kantonrechter (ECLI:NL:RBAMS:2016:9040) oordeelde eerder dat Booking.com geen reisagent is, en het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2019:1849) bevestigde dat. Zij keken naar het begrip “bemiddeling” — een kernkenmerk van een reisagent — en naar de mate waarin Booking.com betrokken is bij de totstandkoming van de overeenkomst. Volgens hen ging het slechts om een digitaal platform waar de overeenkomst kan worden gesloten, zodat Booking.com niet onder het verplichtstellingsbesluit viel. Bpf Reisbranche ging in cassatie.

De Hoge Raad: wél een reisagent

De Hoge Raad oordeelt anders (ECLI:NL:HR:2021:527), in lijn met de advocaat-generaal, en verwijst naar de betekenis van bemiddelen in artikel 7:425 BW. Kort gezegd: er is sprake van bemiddelen als een tussenpersoon werkzaamheden verricht die dienstbaar zijn aan de totstandkoming van de overeenkomst. De tussenpersoon hoeft dus niet zelf bij die totstandkoming betrokken te zijn. Verschillende elementen wijzen hier op bemiddeling:

• Booking.com ontvangt een vergoeding bij de totstandkoming van de overeenkomst, niet voor het enkel aanbieden van advertentieruimte.
• Het platform is erop gericht het sluiten van overeenkomsten aan te moedigen, niet om aanbieders te vergelijken en die vervolgens buiten het platform om te benaderen (al kan dat in theorie wel).
• De volledige administratieve afwikkeling loopt via Booking.com.

Daarmee bemiddelt Booking.com en is het een reisagent. Dat betekent nog niet dat het meteen verplicht moet deelnemen aan het pensioenfonds: de Hoge Raad vernietigt het arrest en verwijst de zaak terug. Het hof moet nu beoordelen of aan de overige eisen is voldaan en, zo ja, vanaf welke datum de verplichte deelname geldt.

Meer aandacht voor personeel van online platforms

Online platforms worden aan steeds meer regels onderworpen, en er komen ook steeds meer vragen over hoe ze met hun mensen omgaan. Het bekendste voorbeeld zijn de maaltijdbezorgers van Deliveroo, die na tussenkomst van de FNV recht bleken te hebben op een arbeidsovereenkomst. Wie met een online platform de markt wil veroveren, moet dus goed nadenken over de juridische gevolgen.

Veelgestelde vragen

Waarom is Booking.com volgens de Hoge Raad een reisagent?

Omdat het bemiddelt in de zin van artikel 7:425 BW: het verricht werkzaamheden die dienstbaar zijn aan de totstandkoming van de boeking, ontvangt daarvoor een vergoeding en wikkelt alles via het platform af.

Bepaalt een bedrijf zelf onder welke regels het valt?

Nee. Niet het etiket (“IT-bedrijf”) maar de feitelijke activiteit is beslissend. Wie in de praktijk bemiddelt, kan als reisagent worden aangemerkt, ongeacht hoe het zichzelf noemt.

Moet Booking.com nu deelnemen aan het pensioenfonds?

Dat staat nog niet vast. De Hoge Raad verwees de zaak terug; het hof moet beoordelen of aan de overige voorwaarden is voldaan en vanaf wanneer.

Twijfelt u onder welke regels uw platform valt?

De kwalificatie van uw activiteiten bepaalt welke verplichtingen u heeft. De juristen van MKB Juristen helpen u dit in kaart te brengen. Bekijk onze expertise in ondernemingsrecht of plan een intakegesprek in.