MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Begrippen in een overeenkomst moeten helder worden gedefinieerd, anders ontstaat al snel discussie. Een rechter legt een contract namelijk niet puur taalkundig uit, maar volgens de Haviltex-maatstaf: wat mochten partijen redelijkerwijs over en weer van elkaar verwachten? Een duidelijke definitielijst — en bij belangrijke contracten ook een considerans — voorkomt dure conflicten.
Een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam laat opnieuw zien hoe belangrijk het is om gehanteerde begrippen helder uit te leggen. Ze zijn vaak de oorzaak van discussie, en daar mag geen ruimte voor onduidelijkheid zijn. Wij raden daarom altijd een definitielijst aan, en soms ook een considerans.
De zaak: discussie over “voor het publiek beschikbaar”
Een auteur van een Nederlandstalig kinderboek had een exploitatieovereenkomst met Overamstel Uitgevers. Na drie drukken wilde de uitgever niet herdrukken, maar bood het boek aan via printing on demand: het boek wordt pas gedrukt na een bestelling en ligt dus niet standaard in de winkel.
De auteur was het daar niet mee eens. In de overeenkomst stond dat de uitgever moest garanderen dat het werk niet “langer dan één jaar niet voor het publiek beschikbaar is in boekvorm”, en dat de auteur de overeenkomst mocht beëindigen als de uitgever daar niet aan voldeed. Toen de uitgever bleef weigeren te herdrukken, beëindigde de auteur de overeenkomst, en de zaak belandde bij het Gerechtshof Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2020:3481).
Uitleg volgens Haviltex, niet alleen taalkundig
De kernvraag was of printing on demand gelijkstaat aan het “voor het publiek beschikbaar” houden van het werk. Bij de uitleg van een overeenkomst telt niet alleen de taalkundige betekenis, maar ook wat partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten — de zogenoemde Haviltex-maatstaf.
De uitgever wees op een definitie in de overeenkomst: “voor het publiek beschikbaar wil zeggen dat het werk op verzoek van een consument ten minste binnen een maand in boekvorm verkrijgbaar moet zijn, hetzij uit voorraad, hetzij op bestelling.” De auteur betoogde dat een puur taalkundige lezing de beëindigingsmogelijkheid zinloos zou maken, omdat de uitgever elk boek via printing on demand “beschikbaar” zou kunnen houden.
De rechter geeft de uitgever gelijk
Het hof vond de opgenomen definitie voldoende duidelijk. Printing on demand maakt de beëindigingsgrond niet zinledig, want de auteur kan nog steeds beëindigen als de uitgever géén printing-on-demanddienst aanbiedt. Ook had de uitgever aan zijn inspanningsverplichting voldaan: via printing on demand werd het boek tijdig, in voldoende mate en in goede kwaliteit beschikbaar gesteld, mits binnen een maand na bestelling leverbaar. De uitgever kreeg gelijk en de auteur moest de proceskosten dragen.
De les: definieer scherp, en overweeg een considerans
Hoewel een puur taalkundige uitleg niet volstaat, bewijst deze zaak dat heldere definities cruciaal zijn — één begrip kan al voor discussie zorgen. De uitgever had het nog beter kunnen doen door expliciet voorbeelden op te nemen en printing on demand met zoveel woorden te benoemen. Omdat definities door de Haviltex-uitleg niet altijd doorslaggevend zijn, is het bij belangrijke overeenkomsten verstandig ook een considerans op te nemen waaruit de partijbedoeling blijkt.
Veelgestelde vragen
Wat is de Haviltex-maatstaf?
De regel dat een overeenkomst niet alleen naar de letterlijke tekst wordt uitgelegd, maar ook naar wat partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.
Heb ik een definitielijst nodig in mijn contract?
Bij contracten met belangrijke of voor meerdere uitleg vatbare begrippen wel. Een heldere definitie — bij voorkeur met voorbeelden — voorkomt discussie over wat partijen bedoelden.
Wat voegt een considerans toe?
Een considerans legt de achtergrond en bedoeling van partijen vast. Dat helpt bij de Haviltex-uitleg als de tekst zelf onvoldoende uitsluitsel geeft.
Een waterdichte overeenkomst laten opstellen
Onduidelijke begrippen kosten u in een conflict de zaak. De juristen van MKB Juristen stellen overeenkomsten op met scherpe definities en een sluitende considerans. Bekijk onze expertise in contractenrecht of plan een gratis intakegesprek in.
