MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Influencermarketing is in Nederland reclame, en daar gelden harde regels voor. De kern is transparantie: maak altijd duidelijk herkenbaar wanneer een post, video of story betaald of gesponsord is, bijvoorbeeld met #ad of #advertentie. Sinds 1 juli 2022 geldt de vernieuwde Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM). De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op alle adverteerders en influencers; grote video-influencers vallen daarnaast onder het Commissariaat voor de Media (CvdM), dat boetes kan opleggen. Werk je met influencers of ben je er zelf een, leg de afspraken dan vast in een goed contract.
Welke regels gelden er voor influencermarketing in Nederland?
Een samenwerking met een influencer is juridisch gezien gewoon reclame. Daarmee val je onder dezelfde regels als andere adverteerders: de reclame mag niet misleidend zijn en het commerciele karakter ervan moet herkenbaar zijn voor het publiek. Voor social media is dit uitgewerkt in de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM), onderdeel van de Nederlandse Reclame Code.
De RSM is in de loop der jaren flink aangescherpt. De versie die op 1 juli 2022 in werking trad legt zowel op de adverteerder als op de influencer (de “verspreider”) de plicht om transparant te zijn over een betaalde of anderszins vergoede samenwerking. Een vergoeding hoeft niet uit geld te bestaan: ook gratis producten, kortingen, een reis of affiliate-inkomsten tellen mee.
Wat betekent transparantie concreet?
De hoofdregel is eenvoudig: de kijker of lezer moet direct kunnen zien of horen dat het om reclame gaat. In de praktijk betekent dat onder meer:
- Gebruik een duidelijke aanduiding zoals #ad, #advertentie, #sponsored of “betaalde samenwerking”, en zet die vooraan en goed leesbaar, niet verstopt onderaan tussen tientallen andere hashtags.
- Bij video moet de aanduiding ook in de video zelf zichtbaar zijn (aan het begin, tijdens de promotie of doorlopend) en daarnaast in de videobeschrijving.
- Wees eerlijk over het product: het manipulatieverbod betekent dat je consumenten niet mag misleiden over de eigenschappen of werking ervan.
- Een ingebouwde “betaalde partnerschap”-tool van het platform alleen is vaak niet voldoende; een expliciete tekstuele aanduiding blijft aan te raden.
Deze regels gelden ongeacht het aantal volgers. Of je nu een micro-influencer bent met een paar duizend volgers of een groot account hebt: zodra er een vergoeding tegenover staat, moet de samenwerking herkenbaar zijn.
Wie houdt toezicht en wie kan ingrijpen?
Toezicht en handhaving zijn de afgelopen jaren sterk verbeterd. Er zijn in grote lijnen drie partijen betrokken:
Reclame Code Commissie (RCC)
Bij de RCC kan iedereen een klacht indienen over reclame die in strijd is met de Reclame Code. De commissie kan een uitspraak doen en een aanbeveling om de uiting te stoppen, maar legt zelf geen boetes op. De reputatie-impact van een toegewezen klacht kan voor een merk of influencer echter aanzienlijk zijn.
Autoriteit Consument & Markt (ACM)
De ACM houdt toezicht op oneerlijke handelspraktijken en kan optreden tegen misleidende of niet-herkenbare reclame. Anders dan vroeger treedt de ACM hier actief op, ook richting influencers en de merken die hen inschakelen. De ACM kan handhavend optreden en sancties opleggen.
Commissariaat voor de Media (CvdM)
Voor grote video-influencers komt daar het Commissariaat voor de Media bij. Het CvdM kan de wettelijke mediaregels handhaven en boetes opleggen bij overtredingen. Het beleid is hier in beweging: met een aangepaste beleidsregel die op 16 juni 2025 inging is de groep influencers die onder het toezicht van het CvdM valt verbreed. Een eerdere, veel hogere volgersdrempel kwam te vervallen, waardoor sindsdien al video-influencers met meer dan 100.000 volgers onder de registratie- en toezichtsplicht kunnen vallen. Ga er dus niet automatisch van uit dat je buiten beeld blijft.
Wanneer val je als influencer onder het Commissariaat voor de Media?
Niet elke influencer valt onder het CvdM. Volgens de huidige uitleg van de overheid moet je je registreren bij het Commissariaat voor de Media (en bij de Stichting Reclame Code en het NICAM) als je aan alle onderstaande voorwaarden voldoet:
- je plaatst video’s op platforms zoals YouTube, Instagram of TikTok;
- je hebt op YouTube, Instagram en/of TikTok meer dan 100.000 volgers of abonnees;
- je plaatst minimaal 24 video’s per jaar;
- je verdient aan het maken of plaatsen van die video’s (geld, korting, gratis producten of affiliate-inkomsten);
- je bent als onderneming ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
Voldoe je aan al deze criteria, dan gelden er extra verplichtingen en reclamebeperkingen en moet je je registreren. Voldoe je er niet aan, dan blijf je gewoon gebonden aan de algemene regels van de RSM en het toezicht van de ACM. Omdat de exacte drempels en de jaarlijkse bijdragen kunnen wijzigen, is het verstandig om je situatie te laten toetsen voordat je ervan uitgaat dat je buiten schot blijft.
Wat zijn de risico’s als je de regels niet volgt?
De tijd dat influencermarketing een grijs gebied was, is voorbij. Wie de regels negeert, loopt concrete risico’s:
- Boetes van het Commissariaat voor de Media voor grote video-influencers die zich niet aan de regels houden.
- Handhaving door de ACM tegen misleidende of niet-herkenbare reclame, gericht op zowel de influencer als de opdrachtgever.
- Reputatieschade na een toegewezen klacht bij de Reclame Code Commissie, die openbaar is.
- Aansprakelijkheid binnen de samenwerking: ontstaat er schade omdat afspraken niet zijn nagekomen, dan bepaalt het contract tussen merk en influencer wie daarvoor opdraait.
Belangrijk: de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de influencer. Ook de opdrachtgever (het merk of de adverteerder) kan worden aangesproken op een niet-transparante campagne. Loopt het mis en ontstaat er een geschil over de nakoming van de afspraken, dan is tijdige juridische rechtshulp vaak doorslaggevend om de schade te beperken.
Wat moet je nu doen als merk of als influencer?
Of je nu producten promoot of influencers inschakelt, met een paar stappen voorkom je de meeste problemen:
- Maak elke betaalde samenwerking herkenbaar met een duidelijke aanduiding, ook in de video zelf en in de beschrijving.
- Leg de afspraken schriftelijk vast. Wie levert wat, welke vergoeding staat daar tegenover, wie is verantwoordelijk voor de juiste vermeldingen, en wat gebeurt er bij een klacht of boete?
- Regel de rechten. Spreek af wie eigenaar is van de content en hoelang het merk die mag gebruiken (intellectueel eigendom en portretrecht).
- Controleer je positie ten opzichte van het CvdM als je een groot video-account beheert.
- Houd de regels in de gaten. De RSM en het toezicht ontwikkelen zich; wat vorig jaar volstond, kan inmiddels strenger zijn.
Een goede samenwerkingsovereenkomst is hierbij het belangrijkste instrument: daarin leg je de verplichtingen, de vergoeding, de rechten op de content en de aansprakelijkheid bij overtredingen vast. Wil je breder weten wat wel en niet mag in reclame-uitingen, kijk dan ook bij onze expertise op het gebied van marketing- en reclamerecht.
Veelgestelde vragen over influencermarketing en de regels
Moet ik #ad gebruiken bij elke betaalde post?
Ja. Zodra er een vergoeding tegenover de post staat (geld, gratis producten, korting of affiliate-inkomsten), moet je het commerciele karakter duidelijk maken, bijvoorbeeld met #ad, #advertentie of “betaalde samenwerking”. Zet de aanduiding goed zichtbaar en niet verstopt tussen andere hashtags.
Gelden de regels ook voor kleine influencers?
Ja. De transparantieverplichting uit de RSM geldt voor iedere influencer die een vergoeding ontvangt, ongeacht het aantal volgers. Alleen de aanvullende verplichtingen en de registratie bij het Commissariaat voor de Media gelden specifiek voor grote video-influencers.
Wie is verantwoordelijk: de influencer of het merk?
In beginsel beide. De influencer is verantwoordelijk voor een herkenbare uiting, maar ook de opdrachtgever kan worden aangesproken op een niet-transparante campagne. Daarom is het verstandig de verantwoordelijkheden in een contract vast te leggen.
Wat is het verschil tussen de ACM en het Commissariaat voor de Media?
De ACM houdt toezicht op oneerlijke en misleidende handelspraktijken en geldt voor alle adverteerders en influencers. Het Commissariaat voor de Media is specifiek bevoegd voor grote video-influencers die aan bepaalde criteria voldoen en kan voor die groep boetes opleggen.
Is het toezicht op influencers recent veranderd?
Ja. Het beleid rond influencermarketing ontwikkelt zich snel. De drempel voor de registratie- en toezichtsplicht bij het Commissariaat voor de Media is op 16 juni 2025 verlaagd, waardoor meer video-influencers onder dat toezicht zijn komen te vallen. Omdat de exacte criteria en bijdragen kunnen wijzigen, loont het om je eigen situatie periodiek te laten toetsen.
Wat moet er in een influencercontract staan?
Onder meer: de te leveren content en planning, de vergoeding, de verplichte transparantievermeldingen, afspraken over de rechten op de content (intellectueel eigendom en portretrecht), exclusiviteit en de verdeling van aansprakelijkheid bij klachten of boetes. Een op maat gemaakte samenwerkingsovereenkomst voorkomt discussie achteraf.
Advies nodig over influencermarketing?
Of je nu een merk bent dat influencers inschakelt of zelf content creator bent: laat je afspraken en je reclame-uitingen juridisch goed regelen. MKB Juristen helpt je met een passende samenwerkingsovereenkomst en met advies over marketing- en reclamerecht, afgestemd op de praktijk van het MKB.
Plan een vrijblijvende intake in en bespreek jouw situatie met een van onze juristen.
