Belastingzaken

Let op voor fiscale gevolgen van kwijtscheldingsovereenkomst

Een kwijtscheldingsovereenkomst heeft fiscale gevolgen die je niet mag onderschatten. Scheld je een zakelijke vordering kwijt, dan kun je die als verlies afboeken en hoeft de debiteur over de zogeheten kwijtscheldingswinst in beginsel geen belasting te...

Gepubliceerd op 11 november 2019 Door MKBjuristen.nl
Gratis offerte aanvragen Bel 085 25000 44

MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op

Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.

  • Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
  • Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
  • Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Gratis adviesgesprek Gratis offerte aanvragen

Een kwijtscheldingsovereenkomst heeft fiscale gevolgen die je niet mag onderschatten. Scheld je een zakelijke vordering kwijt, dan kun je die als verlies afboeken en hoeft de debiteur over de zogeheten kwijtscheldingswinst in beginsel geen belasting te betalen dankzij de kwijtscheldingswinstvrijstelling. Maar die vrijstelling geldt alleen als de schuld aantoonbaar oninbaar is en er geen sprake is van een verkapte schenking. Gaat dat mis, dan kan de Belastingdienst alsnog belasting of schenkbelasting heffen. Leg de kwijtschelding daarom schriftelijk vast en laat je vooraf adviseren.

Wat is een kwijtscheldingsovereenkomst?

Wanneer je goederen of diensten levert, ga je ervan uit dat de klant ook betaalt. Doet hij dat niet, dan is een incassoprocedure meestal de logische vervolgstap. Toch is incasso niet altijd de beste keuze. Is je debiteur niet solvabel, of wegen de kosten van een procedure niet op tegen wat er nog te halen valt, dan biedt een kwijtscheldingsovereenkomst een uitweg.

Bij een kwijtscheldingsovereenkomst doe je vrijwillig afstand van (een deel van) je vordering. Je gaat dus niet langer achter je geld aan. Het zakelijke voordeel: je kunt de oninbare vordering ten laste van je winst afboeken en zo je belastbare resultaat verlagen. Voor de debiteur ontstaat aan de andere kant een fiscaal voordeel doordat zijn schuld verdwijnt: de kwijtscheldingswinst. Juist op dat punt kijkt de Belastingdienst kritisch mee.

Kwijtscheldingswinst en de kwijtscheldingswinstvrijstelling

Als een schuld wordt kwijtgescholden, valt bij de schuldenaar een voordeel vrij: de kwijtscheldingswinst. In beginsel is dat belaste winst. Om te voorkomen dat een ondernemer die toch al in financiële problemen zit ook nog belasting moet betalen over schulden die hij niet kon aflossen, kent de wet de kwijtscheldingswinstvrijstelling (artikel 3.13 Wet inkomstenbelasting 2001, dat via de winstbepaling ook doorwerkt naar de vennootschapsbelasting).

De vrijstelling geldt niet automatisch en niet onbeperkt. Er gelden in grote lijnen twee kernvoorwaarden:

  • De vordering moet daadwerkelijk niet (volledig) te innen zijn. De schuldeiser moet in redelijkheid afzien van een recht waarvan vaststaat dat het niet realiseerbaar is.
  • De vrijstelling geldt alleen voor het deel van de kwijtscheldingswinst dat uitkomt boven de te verrekenen verliezen van het lopende jaar en eerdere jaren. De kwijtscheldingswinst wordt dus eerst gebruikt om openstaande verliezen te verrekenen; pas wat daar bovenuit komt, is vrijgesteld.

Rekenvoorbeeld kwijtscheldingswinstvrijstelling

Stel: onderneming Jean heeft een schuld van 30.000 euro openstaan bij onderneming Pierre, maar kan die niet meer voldoen. Pierre scheldt de volledige 30.000 euro kwijt. Bij Jean ontstaat dan 30.000 euro kwijtscheldingswinst. Heeft Jean nog 10.000 euro aan te verrekenen verliezen openstaan, dan wordt de kwijtscheldingswinst eerst met die verliezen verrekend. Alleen het resterende deel — 20.000 euro — valt onder de kwijtscheldingswinstvrijstelling.

De volgorde is dus: eerst verliezen verrekenen, daarna pas de vrijstelling toepassen. Wie die volgorde negeert, rekent zich te snel rijk.

De precieze uitwerking is afhankelijk van je situatie en van de geldende fiscale regels, die in de loop der jaren kunnen wijzigen. Laat de toepassing daarom altijd toetsen door een fiscaal adviseur of jurist voordat je definitief kwijtscheldt.

Pas op: een verkapte schenking valt niet onder de vrijstelling

De vrijstelling is alleen bedoeld voor een échte kwijtschelding van een oninbare schuld. Is er in werkelijkheid sprake van een verkapte schenking, dan geldt de kwijtscheldingswinstvrijstelling niet en kan er bovendien schenkbelasting verschuldigd zijn.

Van een schenking is sprake bij vrijgevigheid: je scheldt kwijt terwijl de ander eigenlijk wél (deels) had kunnen betalen. Dat ligt extra gevoelig binnen familie- of concernverhoudingen. Verleent de onderneming van een moeder bijvoorbeeld kwijtschelding aan de onderneming van haar zoon, dan zal de Belastingdienst al snel een schenking vermoeden. Om dat vermoeden te weerleggen, moeten partijen aantonen dat de schuldenaar op dat moment werkelijk niet kón betalen. Lukt dat niet, dan is er al snel schenkbelasting verschuldigd.

Gedeeltelijke onmogelijkheid om te betalen

Onmogelijkheid om te betalen betekent niet dat de debiteur de hele vordering niet kan voldoen. Ook een gedeeltelijke betalingsonmacht kan een kwijtschelding rechtvaardigen. De kwijtschelding moet dan wél beperkt blijven tot het deel waarop die onmacht slaat.

Een voorbeeld: kan de debiteur van een vordering van 10.000 euro op dit moment nog 10% (1.000 euro) betalen, dan mag je in beginsel hooguit 9.000 euro kwijtschelden. Scheld je toch het volledige bedrag kwijt, dan kan over de te veel kwijtgescholden 1.000 euro alsnog schenkbelasting verschuldigd zijn. Beoordeel de financiële situatie dus zorgvuldig en leg vast waarop je je oordeel baseert.

Stappenplan: zo voorkom je fiscale verrassingen

  1. Beoordeel de inbaarheid. Onderzoek of de vordering (deels) nog te innen is via incasso voordat je tot kwijtschelding besluit.
  2. Vraag actuele cijfers op. Laat de debiteur recente financiële gegevens aanleveren waaruit de betalingsonmacht blijkt.
  3. Bepaal het juiste bedrag. Scheld alleen het deel kwijt dat aantoonbaar oninbaar is, om schenkbelasting te voorkomen.
  4. Win fiscaal advies in. Laat de gevolgen voor de winst, de verliesverrekening en de vrijstelling vooraf toetsen.
  5. Leg het schriftelijk vast. Gebruik een schriftelijke kwijtscheldingsovereenkomst met datum, bedrag en onderbouwing.

Waarom een schriftelijke kwijtscheldingsovereenkomst belangrijk is

Een mondelinge of impliciete kwijtschelding maakt je bewijspositie zwak. Met een schriftelijke kwijtscheldingsovereenkomst sta je sterker tegenover de Belastingdienst: het is duidelijk op welke datum de financiële situatie van de debiteur moet worden beoordeeld, welk bedrag wordt kwijtgescholden en waarom. Dat maakt het eenvoudiger om aannemelijk te maken dat er sprake is van een oninbare schuld en niet van een schenking.

Veelgestelde vragen over de fiscale gevolgen van kwijtschelding

Moet je belasting betalen over kwijtscheldingswinst?

In beginsel is kwijtscheldingswinst belast. Onder de kwijtscheldingswinstvrijstelling kan het voordeel echter (deels) zijn vrijgesteld, mits de schuld aantoonbaar oninbaar is en de winst uitkomt boven de te verrekenen verliezen. Laat je situatie altijd fiscaal beoordelen.

Wat is het verschil tussen kwijtschelding en een schenking?

Bij een echte kwijtschelding zie je af van een recht waarvan vaststaat dat het niet (volledig) inbaar is. Bij een schenking is sprake van vrijgevigheid: je scheldt kwijt terwijl betaling eigenlijk wel mogelijk was. Een schenking valt niet onder de kwijtscheldingswinstvrijstelling en kan schenkbelasting opleveren.

Kan ik een vordering ook gedeeltelijk kwijtschelden?

Ja. Als de debiteur een deel van de vordering nog wel kan betalen, beperk je de kwijtschelding tot het oninbare deel. Scheld je meer kwijt dan oninbaar is, dan kan over het meerdere schenkbelasting verschuldigd zijn.

Is kwijtschelding altijd verstandiger dan incasso?

Nee. Bij een solvabele debiteur is incasso vaak de betere route. Kwijtschelding is vooral interessant als innen feitelijk onmogelijk is of als de kosten niet opwegen tegen de opbrengst. Weeg beide opties af, eventueel met juridisch advies.

Heb ik een fiscalist of jurist nodig bij kwijtschelding?

Voor de juridische vastlegging en de fiscale beoordeling is begeleiding sterk aan te raden. Een verkeerde inschatting kan leiden tot een naheffing of schenkbelasting. Onze juristen stellen de overeenkomst op en denken mee over de fiscale gevolgen.

Laat je kwijtscheldingsovereenkomst goed opstellen

Wil je een vordering kwijtschelden zonder onaangename fiscale verrassingen? Ga niet zomaar tot kwijtschelding over, maar laat eerst de inbaarheid en de fiscale gevolgen beoordelen. Onze juristen stellen voor jou een waterdichte kwijtscheldingsovereenkomst op en adviseren over de gevolgen voor je belasting. Bekijk ook onze expertise op het gebied van belastingrecht of regel direct rechtshulp.

Plan een vrijblijvende intake in en bespreek jouw situatie met een van onze juristen.

Let op: een artikel geeft algemene informatie, maar uw situatie kan juridisch anders uitpakken.

Een contract, conflict of juridisch risico moet altijd worden beoordeeld aan de hand van de feiten, documenten, bewijspositie en belangen. Twijfelt u? Laat uw situatie beoordelen voordat u handelt.

Juridische vraag naar aanleiding van dit artikel?

Een blog geeft uitleg, maar uw situatie vraagt vaak om een concrete juridische keuze. MKB Juristen helpt ondernemers met contracten, voorwaarden, AVG-documenten, arbeidsdocumenten, conflicten en juridisch maatwerk.

Contracten Opstellen, controleren en aanpassen.
Rechtshulp Hulp bij conflicten en geschillen.
Expertise Specialistische juristen en advocaten.
Vaste tarieven Vooraf duidelijkheid over kosten.

Laatste artikelen

24 juli 2026

Algemene voorwaarden voor de website laten opstellen: kosten en proces

Algemene voorwaarden voor de website laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk...

24 juli 2026

Concurrentiebeding laten opstellen: kosten en proces

Concurrentiebeding laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk boven een model.

24 juli 2026

Contract controleren: stappenplan voor mkb-ondernemers

Contract controleren of nakijken voor ondertekening: stappenplan, rode vlaggen, checklist en wanneer je een jurist nodig hebt.

24 juli 2026

Algemene voorwaarden voor aannemers laten opstellen: kosten en proces

Algemene voorwaarden voor aannemers laten opstellen door een jurist: wat kost het, hoe verloopt het proces en wanneer kies je maatwerk boven...

  • Wij werkten o.a. voor:
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
  • MKBjuristen.nl partner
Nieuwsbrief voor ondernemers

Ontvang praktische juridische tips in uw mailbox

Schrijf u direct in

Vul uw e-mailadres in en ontvang onze nieuwsbrief.

Geen spam. Alleen juridische tips.
Door u in te schrijven gaat u akkoord met onze privacyverklaring.
MKB Juristen bij KVK Bron: KVK 2019
Gratis adviesgesprek