Wanneer belangrijke afspraken worden gemaakt of strikte deadlines worden opgelegd is het niet ongewoon dat er in de overeenkomst boetebedingen worden opgenomen. Je kan het bijvoorbeeld gebruiken om een geheimhoudingsverklaring afdwingbaar te maken. Dergelijke boetebedingen moeten de schade vergoeden en een voldoende afschrikkend effect hebben. Echter mag de opgelegde boete niet al te hoog oplopen. Hieronder lees je waar je rekening mee moet houden om de hoogte van een contractuele boete te bepalen.
Boetebeding moet voldoende hoog zijn
In de eerste plaats dient de boete voldoende hoog te zijn opdat de tegenpartij zijn verplichtingen ook effectief nakomt. Hierdoor moet het nadeel van de boete groter zijn dan het voordeel bij niet-naleving van de verplichtingen. In het andere geval verliest het boetebeding zijn nut. Daarnaast moet het boetebeding ook de eigen geleden schade vergoeden, waardoor die schade bij het opstellen van het boetebeding moet worden geraamd. Toch neem je dan best een extra zinsnede op die aangeeft dat je nog steeds het recht hebt om de werkelijke schade te begroten en deze te vorderen. Zo voorkom je dat een rechter oordeelt dat het boetebeding wel zal volstaan.
Boetebeding mag niet onredelijk zijn
In principe ben je vrij om zelf te bepalen hoe hoog de contractuele boete is. Net zoals de tegenpartij vrij is om al dan niet zijn handtekening onder de overeenkomst te plaatsen. Toch beschikt de rechter nog steeds over een matigingsbevoegdheid. Dit wil zeggen dat de rechter de boete kan matigen indien er een wanverhouding is tussen de boete en de schade.
De rechter mag de boete dan matigen tot wat redelijk is. Echter moet de rechter daarbij rekening houden met alle factoren en moet de billijkheid een matiging klaarblijkelijk eisen. In de praktijk moet de rechter zich dan ook terughoudend opstellen. Zo kan de rechter het hierdoor ook niet matigen tot een bedrag lager dan de wettelijke schadevergoeding. In de praktijk staat er je niks in de weg om de bovengrens op te zoeken. Tenzij de tegenpartij een consument is.
Andere regels bij overeenkomsten met consument
De vrijheid die er is bij overeenkomsten tussen ondernemingen, geldt niet bij overeenkomsten tussen een onderneming en een consument. Dan speelt immers ook de Europese regelgeving en de rechtspraak van het Hof van Justitie. Hierbij kan een boetebeding onredelijk bezwarend zijn, waarna er sprake is van een oneerlijk beding. In dat geval zal de rechter de boete niet matigen, maar als nietig bestempelen. Het boetebeding heeft dan geen werking.
Je kan natuurlijk wel nog steeds de werkelijke schade trachten te verhalen door zelf met bewijs op de proppen te komen, maar dat is minder eenvoudig. Bij overeenkomsten met consumenten is het dan ook belangrijk dat de hoogte van de boete in redelijke verhouding staat met het mogelijke nadeel.
Weet ten slotte dat het ook voor sommige andere overeenkomsten opletten is geblazen. Onder andere bij een arbeidsovereenkomst is een boetebeding opnemen geen kinderspel.
Opstellen contractuele boetes is niet eenvoudig
Wanneer je een contractuele boete opstelt, zal je steeds goed moeten nadenken over de grootte ervan. Dat is al helemaal het geval indien de tegenpartij een consument is. Let daarom op met het gebruik van standaardclausules en laat je niet zomaar inspireren door bedingen uit anderen hun voorwaarden. Kijk eerder naar de gerechtelijke uitspraken en naar wat een rechter, bij soortgelijke overeenkomsten, al dan niet redelijk vond.
Niet eenvoudig? Klopt. Daarom staan onze specialisten van MKB Juristen jou graag bij. Zij stellen voor jou een passende contractuele boete op. Uiteraard sleutelen ze meteen ook aan de andere clausules van de overeenkomst, waardoor je op twee oren kan slapen. Meer weten? Plan dan nu een gratis telefonisch intakegesprek in.
