MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een akte van cessie is alleen rechtsgeldig als de overgedragen vordering voldoende bepaalbaar is. De akte moet zelf genoeg objectieve gegevens bevatten om – desnoods achteraf – vast te stellen om welke vordering of vorderingen het precies gaat. Een vage omschrijving als "alle openstaande vorderingen" volstaat lang niet altijd. Voldoet de akte niet aan de bepaalbaarheidsvereiste, dan loopt u het risico dat de overdracht ongeldig is en de cessionaris met een oninbare vordering – en mogelijk een schadeclaim – blijft zitten.
Wat is een akte van cessie?
Met een akte van cessie draagt een schuldeiser (de cedent) een vordering over aan een nieuwe schuldeiser (de cessionaris). Vanaf dat moment kan de cessionaris de vordering innen alsof het zijn eigen vordering is. Cessie is geregeld in artikel 3:94 van het Burgerlijk Wetboek (BW).
Cessie wordt in de praktijk voor uiteenlopende doelen gebruikt, bijvoorbeeld:
- het overdragen van vorderingen aan een incasso- of factoringpartij, als alternatief voor het uitbesteden van de inning;
- het bundelen of verkopen van een portefeuille openstaande facturen;
- verzekeringskwesties, waarbij het recht op schadevergoeding wordt overgedragen aan de verzekeraar die de schade heeft vergoed.
De wet onderscheidt twee vormen: de openbare cessie, waarbij de debiteur op de hoogte wordt gesteld, en de stille cessie, waarbij dat (nog) niet gebeurt en een notariële of geregistreerde onderhandse akte vereist is. In beide gevallen geldt de bepaalbaarheidsvereiste.
De vordering moet voldoende bepaalbaar zijn
Aan de inhoud van een akte van cessie worden geen overdreven strenge vormeisen gesteld. Uit de rechtspraak volgt dat de vordering niet tot in detail in de akte hoeft te worden uitgeschreven. Wat wél geldt, is de bepaalbaarheidsvereiste: de akte moet zoveel gegevens bevatten dat – eventueel achteraf en aan de hand van objectieve gegevens – kan worden vastgesteld om welke vordering het gaat.
Deze eis vloeit voort uit artikel 3:84 lid 2 BW, dat bepaalt dat het over te dragen goed bij de overdracht met voldoende bepaaldheid moet zijn omschreven. De Hoge Raad legt dit voor vorderingen relatief soepel uit: een generieke omschrijving kan volstaan, mits de overgedragen vordering daarmee identificeerbaar is.
Hoe voldoet u aan de bepaalbaarheidsvereiste?
De bepaalbaarheidsvereiste verlangt niet dat elke vordering volledig in de akte wordt beschreven. Het volstaat dat de vordering achteraf, op basis van objectieve gegevens die wél in de akte zijn opgenomen, kan worden bepaald. In de praktijk gebeurt dat vaak zo:
- er wordt een bijlage met kenmerken van de vorderingen of rechten opgenomen (bijvoorbeeld debiteurnummers, factuurnummers of dossiernummers);
- verdere specificaties worden achterwege gelaten, maar zijn naderhand opvraagbaar bij de administratie van de cedent;
- er wordt verwezen naar de rechtsverhouding waaruit de vorderingen voortvloeien.
Door specificaties pas op te vragen wanneer dat nodig is, blijft de privacy van betrokkenen beter beschermd als de deal alsnog afspringt. Neem in dat geval wel duidelijke afspraken op over het opvragen en doorgeven van die specificaties. Goede afspraken maken nu eenmaal goede vrienden – en voorkomen discussie achteraf.
Checklist: dit hoort in een bepaalbare akte van cessie
Loopt u uw eigen akte na, let dan in elk geval op de volgende punten:
- een aanduiding van de vorderingen via objectieve kenmerken (factuur-, debiteur- of dossiernummers) of een gedateerde bijlage;
- een verwijzing naar de onderliggende rechtsverhouding waaruit de vorderingen voortvloeien;
- een afspraak over het opvragen van specificaties bij de administratie van de cedent;
- de bevestiging dat de vorderingen op het moment van de akte al bestaan of voortvloeien uit een bestaande rechtsverhouding;
- een regeling over aansprakelijkheid en kosten als de inning later toch spaak loopt.
Praktijkvoorbeeld
Een onderneming verkoopt een portefeuille openstaande facturen aan een factoringpartij. In de akte staat niet elke factuur uitgeschreven, maar wel een verwijzing naar een gedateerde bijlage met debiteur- en factuurnummers, plus de afspraak dat onderliggende facturen op verzoek door de cedent worden aangeleverd. Daarmee is voor iedere vordering objectief vast te stellen dat zij onder de cessie valt – en is de overdracht bepaalbaar.
Bepaalbaarheid is meer dan alleen een omschrijving
De bepaalbaarheidsvereiste is één van de meest gebruikte argumenten om een cessie te betwisten. Er is dan ook veel over geprocedeerd. Daaruit blijkt dat bepaalbaarheid méér is dan een vage omschrijving waarbij de administratie achteraf voor duidelijkheid moet zorgen. Er moet ook daadwerkelijk sprake zijn van een overdraagbare vordering.
Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de cessie van toekomstige vorderingen. De wet staat toe dat een toekomstige vordering "bij voorbaat" wordt overgedragen (artikel 3:97 BW), maar daar zijn grenzen aan. Voor een stille cessie geldt bijvoorbeeld dat de vordering moet voortvloeien uit een rechtsverhouding die op het moment van de cessie al bestaat (artikel 3:94 lid 3 BW). Wordt een vordering overgedragen die voortkomt uit een overeenkomst die op het moment van de akte nog helemaal niet bestond, dan kan die vordering doorgaans niet voldoende bepaalbaar zijn. De bepaalbaarheidsvereiste zou anders een dode letter worden.
Controleer dus niet alleen óf de vordering goed is omschreven, maar ook of de vordering op het moment van de akte daadwerkelijk al (in voldoende mate) bestaat of voortvloeit uit een bestaande rechtsverhouding.
Gevolgen voor de akte van cessie
De bepaalbaarheidsvereiste heeft directe gevolgen voor hoe u een akte van cessie opstelt. Een paar praktische aandachtspunten:
- Besteed aandacht aan de onderliggende vordering. Neem bijvoorbeeld een dossier- of factuurnummer op dat via een vaste procedure bij de administratie kan worden opgevraagd.
- Wees voorzichtig met bewust vage formuleringen. Soms wordt een akte ruim opgesteld om maximale bewegingsruimte te houden. Dat vergroot het risico op oninbaarheid door gebrekkige bepaalbaarheid.
- Regel de gevolgen vooraf. Loopt de inning spaak door een gebrekkige akte, dan is een schadeclaim van de cessionaris niet ondenkbaar – zeker als er al juridische kosten zijn gemaakt.
Via heldere clausules kunnen partijen hierover vooraf afspraken maken. Denk aan een regeling voor het opvragen van specificaties, een bepaling over aansprakelijkheid bij oninbaarheid, een afspraak om eerst te bemiddelen bij geschillen en eventueel een forumkeuzebeding. Dat is in de kern een kwestie van zorgvuldig contractenrecht: laat een akte van cessie daarom bij voorkeur juridisch opstellen of controleren voordat u tekent.
Veelgestelde vragen over de akte van cessie
Wat is de bepaalbaarheidsvereiste bij cessie?
De bepaalbaarheidsvereiste houdt in dat een akte van cessie genoeg objectieve gegevens moet bevatten om vast te stellen welke vordering wordt overgedragen. De vereiste vloeit voort uit artikel 3:84 lid 2 BW. De vordering hoeft niet volledig te zijn uitgeschreven, maar moet wel – desnoods achteraf – identificeerbaar zijn.
Moet elke vordering apart in de akte van cessie staan?
Nee. Een generieke omschrijving of een verwijzing naar een bijlage met kenmerken (zoals factuur- of debiteurnummers) kan volstaan, zolang elke vordering daarmee objectief te bepalen is. Specificaties mogen achteraf opvraagbaar zijn bij de administratie van de cedent.
Kun je een toekomstige vordering overdragen via cessie?
Dat kan in beginsel "bij voorbaat" (artikel 3:97 BW), maar er gelden grenzen. Voor een stille cessie moet de vordering voortvloeien uit een rechtsverhouding die op het moment van de akte al bestaat. Vorderingen uit een nog niet bestaande overeenkomst zijn doorgaans niet voldoende bepaalbaar.
Wat is het verschil tussen openbare en stille cessie?
Bij een openbare cessie wordt de debiteur op de hoogte gesteld van de overdracht; pas daarna kan de cessionaris bij hem innen. Bij een stille cessie gebeurt die mededeling (nog) niet en is een notariële of geregistreerde onderhandse akte vereist. In beide gevallen moet de vordering voldoende bepaalbaar zijn.
Wat gebeurt er als de akte van cessie niet bepaalbaar is?
Dan loopt u het risico dat de overdracht niet rechtsgeldig is. De cessionaris kan de vordering dan mogelijk niet innen en kan – afhankelijk van de afspraken – de cedent aanspreken op schade, zeker als er al kosten zijn gemaakt.
Is cessie een alternatief voor een incassobureau?
Cessie kan een rol spelen bij het overdragen of verkopen van vorderingen, maar het is geen één-op-één vervanging voor incasso. Vaak is een gerichte incassoaanpak effectiever om een openstaande factuur betaald te krijgen. Laat u adviseren over de route die in uw situatie het beste past.
Laat uw akte van cessie juridisch controleren
Bij MKB Juristen besteden we structureel aandacht aan de bepaalbaarheid van de akte van cessie. Die vormt de ruggengraat van de transactie en bepaalt of de vordering daadwerkelijk inbaar is. Daarnaast bewaken we de belangen van zowel de cessionaris als de cedent, zodat u problemen achteraf voorkomt. Lees meer over een akte van cessie of bekijk onze mogelijkheden voor incasso en juridische rechtshulp.
Wilt u uw akte laten opstellen of controleren, of weten of cessie in uw situatie verstandig is? Plan een vrijblijvende intake in en we leggen u meteen uit waar u op moet letten.
