Is een kosteloze borgstelling wel een goed idee?

Een kosteloze borgstelling lijkt aantrekkelijk om een kredietverstrekker over de streep te trekken, maar fiscaal is het vaak géén goed idee. Stelt u zich als directeur-grootaandeelhouder (dga) of belanghebbende kosteloos borg voor de schulden van uw B.V., dan kan de Belastingdienst die borgstelling als onzakelijk aanmerken. Het gevolg: gaat het mis en wordt u aangesproken, dan is uw verlies in beginsel niet aftrekbaar. Een schriftelijke borgstellingsovereenkomst met een zakelijke, risico-gerelateerde vergoeding is meestal verstandiger dan een gratis borgstelling.

Wat is een borgstelling precies?

Bij een borgstelling (borgtocht) verbindt een persoon — de borg — zich tegenover een schuldeiser om de schuld van een ander te voldoen als die ander niet betaalt. In de praktijk vraagt een bank of kredietverstrekker hier vaak om: tegenover een krediet wil de geldverstrekker zekerheden. De borgstelling is daar een veelgebruikt voorbeeld van.

Het is niet eenvoudig om een willekeurige derde te overtuigen zich borg te stellen voor de schulden van uw B.V. — tenzij het om een belanghebbende gaat, zoals de dga zelf. Juist dan ontstaat echter een fiscaal aandachtspunt: een borgstelling tussen een aandeelhouder en zijn eigen vennootschap wordt door de fiscus kritisch bekeken.

Waarom een kosteloze borgstelling fiscaal onzakelijk kan zijn

De Belastingdienst kan een kosteloze borgstelling als onzakelijk kwalificeren. De gedachte daarachter: een onafhankelijke derde zou zich nooit gratis borg stellen voor het krediet van een onderneming. Wie dat tóch doet, handelt volgens de fiscus niet als zakelijke borg, maar vanuit zijn rol als aandeelhouder (een zogenoemde aandeelhoudershandeling).

Het praktische gevolg is groot. Bij een zakelijke borgstelling kan een eventueel verlies onder voorwaarden worden afgetrokken als negatief resultaat uit overige werkzaamheden in box 1. Bij een als onzakelijk aangemerkte borgstelling is dat verlies in beginsel niet aftrekbaar. U draagt dan het volledige risico, zonder fiscaal vangnet.

De toets: zou een onafhankelijke derde dit ook doen?

De kern van de beoordeling is steeds dezelfde vraag: zou een onafhankelijke derde onder dezelfde voorwaarden deze borgstelling zijn aangegaan, tegen een vergoeding die niet winstafhankelijk is? Kan zo’n vergoeding niet worden vastgesteld zonder dat de borg in feite een aandeelhoudersrisico loopt, dan wijst dat richting een onzakelijke borgstelling. Verplaats u daarom voortdurend in de schoenen van een onafhankelijke derde wanneer u een onzakelijke kwalificatie wilt voorkomen.

Op wie rust de bewijslast?

Belangrijk om te weten: het is de inspecteur die aannemelijk moet maken dat de borgstelling onzakelijk is. De Belastingdienst moet dus onderbouwen dat een onafhankelijke derde niet onder dezelfde voorwaarden tot de borgstelling zou zijn overgegaan. Dat een borgstelling kosteloos is, maakt dat bewijs voor de fiscus natuurlijk een stuk eenvoudiger.

In de rechtspraak speelden vaak meerdere omstandigheden tegelijk een rol. Denk aan een B.V. met negatieve resultaten en een negatief vermogen, een bank die alleen onder verregaande voorwaarden wilde financieren, én het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst. Bij zo’n optelsom is de conclusie al snel dat een onafhankelijke derde nooit akkoord zou zijn gegaan — en dat de borg dus handelde als aandeelhouder. Het verlies was in die gevallen niet aftrekbaar als negatief resultaat uit overige werkzaamheden.

Stel altijd een schriftelijke borgstellingsovereenkomst op

De eerste les is duidelijk: leg de borgstelling schriftelijk vast. Een onafhankelijke derde neemt zelden genoegen met enkel een mondelinge afspraak, en het ontbreken van een schriftelijke overeenkomst werkt in uw nadeel zodra de fiscus de zakelijkheid betwist.

Een tweede belangrijke stap is het opnemen van een borgstellingsprovisie of een andere passende vergoeding. Die vergoeding moet aansluiten bij de feitelijke situatie en bij het risico dat u als borg loopt:

• Gezonde B.V. met een positief vermogen en goede resultaten: een lagere vergoeding is doorgaans goed te verdedigen, omdat het risico beperkter is.
• B.V. met zwakke cijfers of een negatief vermogen: het risico is groter, dus past een hogere vergoeding bij wat een onafhankelijke derde zou bedingen.

Leg daarnaast vast voor welke schulden de borgstelling geldt, tot welk maximumbedrag, voor welke looptijd en onder welke voorwaarden u kunt worden aangesproken. Hoe concreter en zakelijker de afspraken, hoe kleiner de kans op een onzakelijke kwalificatie. We zetten de aandachtspunten op een rij in ons blog over het opstellen van een borgstellingsovereenkomst. Een goede borgstelling bij een geldleenovereenkomst regelt deze punten in één document.

Is een borgstelling dan altijd af te raden?

Nee. Stuurt een kredietverstrekker aan op een borgstelling, dan kan dat juist verstandig zijn om de financiering rond te krijgen. Het blijft een economische afweging die u als belanghebbende zelf maakt. Houd er alleen rekening mee dat de fiscus met argusogen meekijkt zodra het om een borgstelling tussen u en uw eigen vennootschap gaat.

De vuistregel: zeg geen “kosteloos” toe waar een zakelijke vergoeding op zijn plaats is. Een doordachte borgstelling beschermt niet alleen uw fiscale positie, maar dwingt u ook om vooraf scherp na te denken over het risico dat u werkelijk loopt. Wie meer wil weten over zekerheden rond bedrijfsfinanciering, leest verder bij onze expertise financiering en zekerheden.

Veelgestelde vragen over de kosteloze borgstelling

Wat betekent een onzakelijke borgstelling?

Een borgstelling is onzakelijk wanneer u haar bent aangegaan vanuit uw rol als aandeelhouder en niet als zakelijke borg. Dat speelt vooral als geen niet-winstafhankelijke vergoeding kan worden bepaald waarvoor een onafhankelijke derde dezelfde borgstelling zou hebben aanvaard. Een kosteloze borgstelling tussen een dga en zijn eigen B.V. vormt hiervoor een belangrijke aanwijzing.

Is verlies op een borgstelling aftrekbaar?

Bij een zakelijke borgstelling kan een verlies onder voorwaarden aftrekbaar zijn als negatief resultaat uit overige werkzaamheden in box 1. Wordt de borgstelling als onzakelijk aangemerkt, dan is het verlies in beginsel niet aftrekbaar. De precieze fiscale gevolgen hangen af van uw situatie; laat dit altijd toetsen door een fiscaal of juridisch specialist.

Wie moet bewijzen dat een borgstelling onzakelijk is?

De bewijslast ligt bij de Belastingdienst. De inspecteur moet aannemelijk maken dat een onafhankelijke derde niet onder dezelfde voorwaarden tot de borgstelling zou zijn overgegaan. Een schriftelijke overeenkomst met een zakelijke vergoeding maakt het voor de fiscus lastiger om die onzakelijkheid aan te tonen.

Welke vergoeding hoort bij een zakelijke borgstelling?

Er bestaat geen vast tarief. De vergoeding (borgstellingsprovisie) moet aansluiten bij het risico: bij een financieel gezonde B.V. mag de vergoeding lager zijn, bij zwakke cijfers hoger. Doorslaggevend is wat een onafhankelijke derde in vergelijkbare omstandigheden zou bedingen.

Heb ik een schriftelijke borgstellingsovereenkomst nodig?

Sterk aan te raden. Een schriftelijke overeenkomst legt de voorwaarden, het maximumbedrag, de looptijd en de vergoeding vast. Dat versterkt het zakelijke karakter en voorkomt discussies met zowel de kredietverstrekker als de fiscus.

Hulp nodig bij uw borgstelling?

Bij MKB Juristen stellen we een schriftelijke borgstellingsovereenkomst voor u op die past bij de financiële situatie van uw onderneming. We nemen vergoedingen en heldere afspraken op om een onzakelijke kwalificatie zoveel mogelijk te voorkomen, zodat u niet voor verrassingen komt te staan. Wilt u weten of een (kosteloze) borgstelling in uw geval verstandig is? Plan een vrijblijvende intake in en we denken graag met u mee.