Sinds eind 2018 geldt in de hele Europese Unie een zogeheten verbod op geoblocking. Voor webshops betekent dit dat zij klanten uit andere EU-landen niet mogen buitensluiten of anders behandelen, louter op basis van hun nationaliteit of woonplaats. Binnen de Europese Unie geldt immers een vrij verkeer van goederen en dus moet het voor Europese consumenten mogelijk zijn om overal bestellingen te plaatsen. Dit alles maakt deel uit van de Europese ambitie om één digitale markt, zonder virtuele grenzen, te creëren.
Wat is geoblocking?
Geoblocking houdt in dat consumenten uit een bepaald land geen toegang krijgen tot specifieke versies van een webshop of worden doorverwezen naar een andere pagina met aangepaste prijzen of voorwaarden. Denk bijvoorbeeld aan een Belgische klant die automatisch wordt omgeleid van de Nederlandse naar de Belgische versie van een webshop, waar vervolgens andere tarieven gelden. Sinds het verbod op geoblocking is dit niet meer toegestaan, tenzij de klant daar uitdrukkelijk mee instemt. Het gaat daarbij overigens niet alleen om toegang tot de webshop, maar ook om het aankoopproces zelf. Iedere Europese consument moet onder dezelfde voorwaarden kunnen bestellen, ongeacht uit welk EU-land hij afkomstig is.
Wat mag wel en wat niet?
Het verbod op geoblocking brengt een aantal concrete verplichtingen met zich mee. Webshops mogen klanten uit andere lidstaten niet automatisch, zonder toestemming, doorverwijzen naar een nationale versie van de webshop. Ze mogen ze ook niet uitsluiten van aankopen of ze andere algemene voorwaarden opleggen. Daarnaast is het niet toegestaan om deze klanten te weigeren op basis van betaalmethodes, althans zolang deze binnen dezelfde categorie vallen. Wel is het toegestaan om per land verschillende versies van een webshop aan te bieden, met bijvoorbeeld aangepaste producten of taalinstellingen. Ook prijsdifferentiatie blijft mogelijk, zolang consumenten de keuze behouden en geen beperkingen worden opgelegd op basis van hun locatie.
Het geoblockingverbod verplicht webshops niet om in de hele EU te leveren. Een webshop mag dus nog altijd aangeven dat alleen in Nederland wordt bezorgd. Zelfs de Waddeneilanden mogen worden uitgesloten. Wel moet een buitenlandse klant dan de mogelijkheid krijgen om zelf een Nederlands afleveradres te kiezen of het product op een afhaalpunt in Nederland op te halen. Ook bij betaling geldt dat er geen discriminatie mag zijn. Als een betaalmethode is toegestaan in het land van de webshop, moet diezelfde methode ook worden geaccepteerd bij buitenlandse klanten. Dat geldt bijvoorbeeld voor overschrijvingen of creditcards van hetzelfde merk.
Uitzonderingen en sectorale beperkingen
Niet alle sectoren vallen onder de geoblockingverordening. Zo zijn diensten als audiovisuele streaming, financiële dienstverlening, zorg, kansspelen en het notariaat uitgesloten. Ook geldt de regeling vooral bij de verkoop van fysieke producten, digitale diensten (zonder auteursrecht) en diensten die lokaal worden geleverd, zoals autoverhuur of concerttickets. Bij auteursrechtelijk beschermde digitale producten, zoals e-books of software, mag er nog wel per land worden gedifferentieerd. Dan moet er namelijk rekening worden gehouden met wat de licenties bepalen. Vragen over geoblocking of Europese consumentenrechten? De juristen van MKB Juristen helpen u graag verder.
