ZZP overeenkomst opstellen

Een ZZP-overeenkomst is meestal een overeenkomst van opdracht tussen een zelfstandige zonder personeel en een opdrachtgever. De termen ZZP-contract, ZZP-overeenkomst en overeenkomst van opdracht voor een zzp’er worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt. Juridisch gaat het om de contractuele basis voor de samenwerking: welke opdracht wordt uitgevoerd, tegen welk tarief, met welke verantwoordelijkheden en onder welke voorwaarden.

Het belangrijkste is dat de overeenkomst aansluit op de feitelijke samenwerking. Alleen opschrijven dat iemand zelfstandig werkt is niet genoeg als de praktijk lijkt op loondienst. Daarom kijken wij bij het opstellen van een ZZP-overeenkomst niet alleen naar de tekst, maar ook naar zelfstandigheid, instructies, inbedding, vervanging, ondernemersrisico, aansprakelijkheid, betaling en beëindiging.

MKB Juristen stelt ZZP-overeenkomsten op voor opdrachtgevers en zelfstandigen. Wij zorgen dat de afspraken juridisch duidelijk zijn en dat het document past bij de manier waarop partijen in de praktijk samenwerken.

U heeft een ZZP-overeenkomst nodig wanneer een opdrachtgever werkzaamheden laat uitvoeren door een zelfstandige, zonder dat partijen een arbeidsovereenkomst willen aangaan. Dat speelt bijvoorbeeld bij tijdelijke projecten, specialistische opdrachten, interim-werkzaamheden, advies, softwareontwikkeling, marketing, bouw, techniek of andere zakelijke dienstverlening.

De overeenkomst is vooral belangrijk als u vooraf duidelijkheid wilt over de opdracht, het tarief, meerwerk, aansprakelijkheid, geheimhouding, intellectueel eigendom, opzegging en de zelfstandige positie van de opdrachtnemer. Ook helpt een goede overeenkomst om de samenwerking zakelijk in te richten en discussie achteraf te voorkomen.

Een goede ZZP-overeenkomst bevat meer dan alleen de namen van partijen en het uurtarief. De inhoud hangt af van de opdracht, branche en feitelijke samenwerking. In veel gevallen beoordelen of regelen wij onder meer:

• de omschrijving van de opdracht en het gewenste resultaat;
• de zelfstandige uitvoering van de werkzaamheden;
• het ontbreken van een gezagsverhouding zoals bij werknemers;
• tarief, facturatie, betalingstermijn en btw;
• meerwerk en wijziging van de opdracht;
• aansprakelijkheid, verzekering en herstel van fouten;
• geheimhouding en omgang met bedrijfsinformatie;
• intellectueel eigendom op rapporten, ontwerpen, software, teksten of andere resultaten;
• vervanging door een andere zelfstandige;
• looptijd, opzegging en tussentijdse beëindiging;
• privacy en verwerking van persoonsgegevens;
• toepasselijke voorwaarden en conflictoplossing.

Welke bepalingen nodig zijn, verschilt per situatie. Een ZZP-overeenkomst voor softwareontwikkeling vraagt om andere bepalingen dan een overeenkomst voor interim-management, bouwkundige werkzaamheden of creatieve dienstverlening.

Een ZZP-overeenkomst kan helpen om de samenwerking goed vast te leggen, maar voorkomt schijnzelfstandigheid niet automatisch. De praktijk moet overeenkomen met wat in het contract staat. Als een zzp’er feitelijk werkt als werknemer, bijvoorbeeld door dagelijkse aansturing, vaste roosters, beoordeling als personeel of sterke inbedding in de organisatie, kan alsnog discussie ontstaan over de arbeidsrelatie.

Daarom letten wij bij het opstellen van een ZZP-overeenkomst op vragen zoals:

• is de opdracht concreet en afgebakend genoeg?
• bepaalt de zzp’er zelf hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd?
• gaat de aansturing over het resultaat of over dagelijkse leiding?
• werkt de zzp’er ook voor andere opdrachtgevers?
• kan de zzp’er zich laten vervangen?
• draagt de zzp’er ondernemersrisico?
• past de looptijd en werkwijze bij een zelfstandige opdracht?
• sluiten facturen, e-mails, werkafspraken en uitvoering aan op het contract?

Wij formuleren de overeenkomst daarom niet alleen juridisch, maar geven ook aandacht aan het praktische gebruik ervan. Dat is belangrijker dan een modeltekst die in de praktijk niet wordt gevolgd.

De juridische basis is vaak de overeenkomst van opdracht, maar de aandachtspunten verschillen sterk per sector. Bij IT en software gaat het vaak om intellectueel eigendom, broncode, licenties, support, data en aansprakelijkheid. Bij bouw en techniek spelen veiligheid, planning, materialen, oplevering, herstel en verzekering een grotere rol.

Bij zorg en welzijn kunnen beroepsregels, privacy, patiëntgegevens, roosters en verantwoordelijkheden belangrijk zijn. Bij marketing, communicatie en creatieve diensten gaat het vaak om auteursrechten, gebruiksrechten, campagnes, correctierondes en oplevermomenten. Bij interim-management en consultancy is vooral de grens tussen zelfstandig advies en feitelijke leiding binnen de organisatie relevant.

Daarom werken wij niet met één standaard ZZP-contract voor iedere sector. Wij stemmen de overeenkomst af op het type opdracht, de rol van de zzp’er, het risico voor de opdrachtgever en de manier waarop partijen daadwerkelijk samenwerken.

Een modelovereenkomst kan een nuttig uitgangspunt zijn, maar is geen automatische vrijwaring. Opdrachtgever en opdrachtnemer blijven samen verantwoordelijk voor de beoordeling van hun arbeidsrelatie. Ook bij gebruik van een model moet de feitelijke uitvoering overeenkomen met de afspraken.

Een maatwerk ZZP-overeenkomst is vooral verstandig als de opdracht afwijkt van een standaardmodel, als er sprake is van langdurige inzet, werken op locatie, specialistische werkzaamheden, intellectueel eigendom, vertrouwelijke informatie, aansprakelijkheidsrisico’s of twijfel over zelfstandigheid. In die situaties is het belangrijk dat de overeenkomst precies aansluit op de praktijk.

Heeft u al een ZZP-overeenkomst of modelovereenkomst? Dan kunnen wij controleren of het document nog past bij de opdracht en de actuele manier van samenwerken. Daarbij kijken wij onder meer naar opdrachtomschrijving, zelfstandigheid, gezagsverhouding, inbedding, vervanging, tarief, meerwerk, aansprakelijkheid, intellectueel eigendom, geheimhouding, looptijd en beëindiging.

Wij beoordelen ook of de overeenkomst logisch aansluit op de praktijk. Een tekst kan juridisch goed lijken, maar toch risico geven als de opdrachtgever en zzp’er anders werken dan in het document staat.

Na een korte intake bespreken wij de opdracht, de rol van de zzp’er, de werkwijze van de opdrachtgever en de belangrijkste risico’s. Daarna stellen wij een ZZP-overeenkomst op maat op of controleren wij uw bestaande document. Waar nodig geven wij ook praktische aandachtspunten voor het gebruik van de overeenkomst in offertes, opdrachtbevestigingen, facturen en dagelijkse samenwerking.

U ontvangt een duidelijk document dat past bij uw situatie, met afspraken over opdracht, zelfstandigheid, tarief, aansprakelijkheid, geheimhouding, intellectueel eigendom, meerwerk en beëindiging. Zo heeft u niet alleen een contract, maar ook een beter ingericht samenwerkingsproces.