MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een distributieovereenkomst opstellen doe je door de commerciële afspraken tussen leverancier en distributeur volledig vast te leggen: het product, het gebied, eventuele exclusiviteit, de inkoopvoorwaarden, de looptijd en de beëindiging. Omdat de wet distributie niet apart regelt, bepaalt het contract vrijwel alles. Twee onderwerpen vragen extra zorg: de afbakening met agentuur, zodat de distributeur niet onbedoeld onder de dwingende agentuurregels valt, en het mededingingsrecht bij exclusiviteit en prijsafspraken. Hieronder staat wat erin hoort.
Het korte antwoord
- Omschrijf het product: welke producten en welke uitvoeringen.
- Bepaal het gebied: het afzetgebied en of dit exclusief is.
- Regel de inkoop: prijzen, kortingen, minimumafname en levering.
- Leg de looptijd vast: duur, verlenging en opzegtermijn.
- Regel beëindiging en klantwaarde: want de wet doet dat niet.
- Toets aan het mededingingsrecht: geen prijsbinding, exclusiviteit binnen de grenzen.
Distributieovereenkomst opstellen: de kernbepalingen
Begin met een heldere omschrijving van de producten en het gebied. Leg vast welke producten onder de overeenkomst vallen, in welk land of welke regio de distributeur mag verkopen en of dat exclusief is. Bij exclusiviteit spreek je af dat de leverancier binnen dat gebied geen andere distributeurs aanstelt, en soms dat de distributeur alleen die producten voert.
Regel daarna de inkoopvoorwaarden: de prijzen of prijslijst, kortingen, betaaltermijnen, levering en risico-overgang. Neem afspraken op over een minimumafname als je een bepaald volume verwacht, en over wat er gebeurt als die niet wordt gehaald. Vergeet ook de praktische kanten niet, zoals voorraadbeheer, garantie, retouren en het gebruik van het merk en promotiemateriaal.
Voorkom dat de distributeur een agent wordt
Een distributeur handelt op eigen naam en voor eigen rekening en valt daarom niet onder de dwingende agentuurregels van art. 7:428 tot en met 7:445 BW. Dat scheelt de leverancier onder meer de wettelijke klantenvergoeding van art. 7:442 BW. Bij het opstellen wil je die scheidslijn zuiver houden.
Let daarom op bepalingen die de distributeur trekken richting de rol van agent. Denk aan een verplichting om alle klantgegevens af te dragen, aan een vergoeding die feitelijk op provisie lijkt, of aan een sterke sturing waarbij de distributeur nauwelijks eigen risico loopt. Hoe meer het feitelijke gedrag op agentuur lijkt, hoe groter de kans dat een distributeur bij het einde een vergoeding claimt naar analogie van de agentuurregels. Wil je een regeling over opgebouwde klantwaarde, formuleer die dan expliciet en als eigen contractuele afspraak, niet als een verkapte agentuurconstructie.
Blijf binnen het mededingingsrecht
Distributie is een verticale afspraak en valt onder art. 6 Mededingingswet en art. 101 VWEU. Twee valkuilen vragen aandacht bij het opstellen:
- Prijsbinding: leg geen vaste of minimum wederverkoopprijs op. Dat is een ernstige beperking en verboden. Een maximumprijs of een vrijblijvende adviesprijs mag doorgaans wel.
- Exclusiviteit: een exclusief gebied mag, maar je mag distributeurs niet volledig verbieden om te reageren op klanten van buiten hun gebied.
- Marktaandeel: onder de Europese groepsvrijstelling voor verticale overeenkomsten zijn veel afspraken vrijgesteld zolang beide partijen onder de 30 procent marktaandeel blijven.
- Non-concurrentie: een concurrentiebeding tijdens en na de looptijd mag, maar is in duur en reikwijdte begrensd.
Een beding dat in strijd is met het mededingingsrecht kan nietig zijn, en soms raakt dat de hele overeenkomst. Toets deze onderdelen daarom zorgvuldig.
Looptijd, opzegging en beëindiging
Omdat er geen wettelijke opzegregeling voor distributie bestaat, moet het contract dit zelf regelen. Spreek af of de overeenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd geldt, met welke opzegtermijn en op welke gronden je tussentijds kunt ontbinden. Houd er rekening mee dat een rechter bij een langlopende distributierelatie een redelijke opzegtermijn kan verlangen, ook als je een korte termijn hebt afgesproken, zeker wanneer de distributeur flink heeft geïnvesteerd. Regel verder wat er bij het einde gebeurt met voorraad, lopende bestellingen en het gebruik van het merk.
Praktijkvoorbeeld
Een fabrikant van tuingereedschap stelt een distributeur aan voor de Belgische markt. In de overeenkomst geeft hij exclusiviteit voor België, met een minimumafname per jaar. Hij neemt een adviesverkoopprijs op maar geen vaste prijs, omdat prijsbinding verboden is. Voor de klantgegevens spreekt hij af dat die van de distributeur blijven, zodat er geen agentuurachtige overdrachtsplicht ontstaat. De looptijd is drie jaar met een opzegtermijn van zes maanden, wat past bij de investering die de distributeur doet.
Eerlijke aanbeveling
Voor een kleine, niet-exclusieve leverantie met beperkte omvang kun je vaak toe met heldere inkoopafspraken en goede algemene voorwaarden. Een uitgebreide distributieovereenkomst is dan overdreven, zeker als je nog aan het testen bent of een markt aanslaat.
Laat een jurist het contract opstellen zodra er exclusiviteit, een lange looptijd of grote investeringen spelen, of zodra je internationaal gaat. Dan komt het aan op de afbakening met agentuur, op de mededingingsrechtelijke grenzen bij prijs en exclusiviteit, en op een sluitende beëindigingsregeling die de wet niet voor je invult. Een gespecialiseerde mkb-jurist zorgt dat geen enkel beding tegen art. 6 Mededingingswet ingaat en dat de distributeur later geen vergoeding kan claimen naar analogie van de agentuurregels.
Meer lezen? Bekijk de distributieovereenkomst productpagina, lees eerst wat is een distributieovereenkomst en bekijk wat het kost om een distributieovereenkomst laten opstellen.
Veelgestelde vragen
Een omschrijving van het product en het gebied, eventuele exclusiviteit, de inkoopvoorwaarden met prijzen en minimumafname, de looptijd en opzegtermijn, en een beëindigingsregeling. Omdat de wet distributie niet regelt, bepaalt het contract vrijwel alles.
Houd de distributeur op eigen naam en voor eigen rekening handelen en vermijd bepalingen die op agentuur lijken, zoals een verplichte overdracht van alle klantgegevens of een provisieachtige vergoeding. Zo blijven de dwingende regels van art. 7:428 e.v. BW buiten beeld.
Nee. Een vaste of minimum wederverkoopprijs is verticale prijsbinding en verboden op grond van art. 6 Mededingingswet en art. 101 VWEU. Een maximumprijs of een vrijblijvende adviesprijs mag doorgaans wel.
Ja, een exclusief gebied mag, maar je mag distributeurs niet volledig verbieden te reageren op klanten van buiten hun gebied. Onder de Europese groepsvrijstelling is dit vaak toegestaan bij een marktaandeel onder 30 procent.
Zelf, want er is geen wettelijke opzegregeling. Leg de looptijd, opzegtermijn en ontbindingsgronden vast. Houd er rekening mee dat een rechter bij een lange relatie een redelijke opzegtermijn kan verlangen, zeker na grote investeringen van de distributeur.
Ja. Een beding dat in strijd is met het mededingingsrecht kan nietig zijn, en afhankelijk van de samenhang kan dat de rest van de overeenkomst beïnvloeden. Toets exclusiviteit, prijs en concurrentiebeding daarom zorgvuldig.
Voor een kleine, niet-exclusieve leverantie kan een eenvoudige afspraak op basis van een goed model volstaan. Bij exclusiviteit, een lange looptijd of internationale distributie is het verstandig een jurist het contract te laten opstellen.
