MKB Juristen stelt juridische documenten op maat op
Het beste is om belangrijke contracten, algemene voorwaarden en andere juridische documenten niet zelf te knutselen of te kopiëren. Wij helpen ondernemers budgetvriendelijk met juridisch maatwerk, vooraf duidelijke kosten en praktische uitleg.
- Contracten, voorwaarden en juridische documenten op maat
- Budgetvriendelijk en vooraf duidelijk over de kosten
- Gratis adviesgesprek of vrijblijvend een offerte aanvragen
Een bemiddelingsovereenkomst zzp opstellen doe je in twee lagen: eerst de afspraken tussen de bemiddelaar en zijn opdrachtgever (rol, courtage, exclusiviteit, aansprakelijkheid), en daarnaast de overeenkomst van opdracht die de opdrachtgever rechtstreeks met de zelfstandige sluit. Houd die twee lagen strikt gescheiden, want zodra de bemiddelaar zelf de zzp’er inhuurt en doorplaatst, is het geen bemiddeling meer in de zin van artikel 7:425 BW maar terbeschikkingstelling. Het contract moet bovendien passen bij de manier waarop er in de praktijk wordt gewerkt, want daar kijkt de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer op.
Het korte antwoord
- Rolomschrijving: de bemiddelaar brengt partijen samen en wordt geen partij bij de opdracht.
- Vergoeding: courtage of fee per plaatsing, met een duidelijk moment waarop het recht op loon ontstaat.
- Kwalificatieparagraaf: geen dienstbetrekking, geen uitzending, met verplichtingen die dat ook waarmaken.
- Vervanging, werkwijze en middelen: de punten die bij de holistische toets zwaar wegen.
- Aansprakelijkheid en verzekering: bemiddelaar staat niet in voor het resultaat van de zzp’er.
- Geen belemmering: laat verboden op rechtstreeks doorcontracteren weg of houd ze binnen de Waadi-grenzen.
Bemiddelingsovereenkomst zzp opstellen: de basis eerst
Begin met de structuur, niet met de bepalingen. Bij zuivere bemiddeling zijn er drie partijen en twee contracten. De bemiddelaar spreekt met zijn opdrachtgever af dat hij tegen loon werkzaam is bij het tot stand brengen van een opdracht met een derde. Die derde, de zzp’er, sluit vervolgens zelf een overeenkomst van opdracht met de inhurende partij en factureert die ook rechtstreeks.
Schrijf dat expliciet op. Vermeld dat de bemiddelaar geen partij is bij de opdracht, geen leiding of toezicht uitoefent en geen betalingen doorschuift. Werkt de bemiddelaar wel met een eigen inkoop- en verkooptarief, dan is het contract geen bemiddelingsovereenkomst en moet je het als terbeschikkingstelling inrichten, inclusief registratie in het Handelsregister (art. 7a Waadi).
De vergoeding en het moment van verschuldigdheid
Artikel 7:426 BW bepaalt dat de tussenpersoon in beginsel pas recht op loon heeft als de bemiddelde overeenkomst tot stand komt. Dat is regelend recht, dus je mag er van afwijken, maar dan moet je het opschrijven. Regel in ieder geval:
- Grondslag: vast bedrag per plaatsing, percentage van de opdrachtwaarde of een periodieke fee zolang de opdracht loopt.
- Moment: bij ondertekening van de opdracht, bij de eerste werkdag of bij betaling van de eerste factuur.
- Voortijdig einde: wat gebeurt er met de fee als de opdracht binnen de proefperiode stopt.
- Dubbele bemiddeling: optreden voor beide kanten mag alleen met instemming van beide opdrachtgevers (art. 7:427 jo. 7:417 BW).
- Btw en verhaal van kosten: welke onkosten wel en niet zijn inbegrepen.
De kwalificatieparagraaf: schijnzelfstandigheid voorkomen
Sinds het handhavingsmoratorium op de Wet DBA per 1 januari 2025 is vervallen, kan de Belastingdienst weer naheffen op loonheffingen als een opdracht feitelijk een dienstbetrekking is. Correcties over de periode vóór die datum blijven in beginsel achterwege, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid of een genegeerde aanwijzing. Nieuwe modelovereenkomsten worden sinds september 2024 niet meer beoordeeld; bestaande goedgekeurde modellen lopen tot hun einddatum en helpen alleen als er ook conform wordt gewerkt.
Neem daarom bepalingen op die de zelfstandigheid ook echt ondersteunen:
- de zzp’er bepaalt zelf hoe hij het werk uitvoert en, binnen redelijke grenzen, wanneer;
- vervanging door een gelijkwaardige professional is toegestaan, met een melding vooraf in plaats van een goedkeuringsrecht;
- de zzp’er gebruikt in beginsel eigen middelen en gereedschap;
- hij mag voor andere opdrachtgevers werken en draagt zelf het risico van herstel en aansprakelijkheid;
- de beloning is een projectprijs of een tarief dat afwijkt van de interne loonschalen;
- de zzp’er neemt niet deel aan functioneringscycli, interne trainingsverplichtingen of personeelsregelingen.
Waar de rechter uiteindelijk naar kijkt
De Hoge Raad heeft in het Deliveroo-arrest (24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443) bevestigd dat de kwalificatie via een holistische toets loopt. Geen enkel gezichtspunt is doorslaggevend; alles weegt in onderling verband. De genoemde punten zijn onder meer de aard en duur van het werk, hoe werkzaamheden en werktijden worden bepaald, de inbedding in de organisatie, de verplichting tot persoonlijke arbeid, de wijze en hoogte van de beloning, het commerciële risico en de vraag of de werkende zich in het economisch verkeer als ondernemer gedraagt.
Dat betekent voor het opstellen: een clausule die niet wordt nageleefd, werkt tegen je. Een vervangingsrecht dat in de praktijk altijd wordt geweigerd, of een zelfstandige die in het weekrooster van het vaste personeel staat, weegt zwaarder dan de tekst boven het contract. Schrijf dus alleen op wat je ook uitvoert, en pas de uitvoering aan als je afwijkt.
Bepalingen die er vaak in staan maar niet mogen
- Absoluut verbod op rechtstreeks doorcontracteren. Bij terbeschikkingstelling verbiedt artikel 9a Waadi belemmeringen om na afloop bij de inlener aan de slag te gaan. Rechtspraak neemt aan dat dit ook voor zelfstandigen kan gelden. Een redelijke overnamevergoeding is verdedigbaarder dan een boetebeding.
- Instructiebevoegdheid voor de bemiddelaar. Dat past niet bij bemiddeling en trekt de constructie richting uitlening.
- Betaling via de bemiddelaar. Doorbetalen maakt hem feitelijk contractspartij en kan tot inhoudingsplicht leiden.
- Garantie op resultaat. De bemiddelaar heeft een inspanningsverplichting bij het selecteren, niet de verantwoordelijkheid voor het geleverde werk.
- Onbeperkte aansprakelijkheid. Beperk tot de courtage van de betreffende plaatsing, met een uitzondering voor opzet en bewuste roekeloosheid.
Kort praktijkvoorbeeld
Een softwarebedrijf huurt via een bemiddelaar twee developers in. In het eerste concept factureerde de bemiddelaar het bedrijf een uurtarief en betaalde hij de developers zelf uit. Dat is geen bemiddeling maar doorlening, met Waadi-registratie en inlenersaansprakelijkheid als gevolg. Na aanpassing factureren de developers rechtstreeks en ontvangt de bemiddelaar 12 procent courtage. Dezelfde samenwerking, een wezenlijk ander risicoprofiel.
Eerlijke aanbeveling
Je hebt geen jurist nodig voor een eenmalige introductie van een duidelijke zelfstandige tegen een vaste fee, zonder exclusiviteit en zonder boetebedingen. Een korte schriftelijke afspraak over de fee, het moment van verschuldigdheid en de rol van de bemiddelaar is dan voldoende, plus een nette opdrachtbevestiging tussen de opdrachtgever en de zzp’er.
Schakel wel iemand in als je het contract als standaardmodel gaat gebruiken voor meerdere plaatsingen, als er exclusiviteit, een overnamevergoeding of een concurrentiebeding in komt, als je zelf gaat factureren met een marge, of als de ingehuurde krachten hetzelfde werk doen als je vaste personeel. Op die punten gaat het in de praktijk mis, en een naheffing loonheffingen kost een veelvoud van het opstellen.
Verder lezen: wat is een bemiddelingsovereenkomst zzp en bemiddelingsovereenkomst zzp laten opstellen. Direct regelen kan via de bemiddelingsovereenkomst zzp-pagina.
Veelgestelde vragen
De rol van de bemiddelaar (art. 7:425 BW), de vergoeding en het moment waarop die verschuldigd wordt, de looptijd en opzegging, exclusiviteit, geheimhouding, aansprakelijkheidsbeperking en de bevestiging dat de opdracht rechtstreeks tussen opdrachtgever en zzp’er tot stand komt.
Dat kan, maar dan is het meestal geen bemiddeling meer. Wie zelf inkoopt en met marge doorverkoopt, stelt arbeidskrachten ter beschikking. Daarvoor gelden onder meer de registratieplicht van artikel 7a Waadi en de inlenersaansprakelijkheid van artikel 34 Invorderingswet.
Volgens de hoofdregel van artikel 7:426 BW pas als de bemiddelde overeenkomst tot stand komt. Je mag daarvan afwijken met een intakevergoeding, een fee per gepresenteerde kandidaat of een periodieke vergoeding, mits dat expliciet in het contract staat.
Wees voorzichtig. Bij terbeschikkingstelling verbiedt artikel 9a Waadi belemmeringen om na afloop bij de inlener in dienst of aan de slag te gaan, en rechtspraak neemt aan dat dit ook voor zelfstandigen kan gelden. Een redelijke, onderbouwde overnamevergoeding houdt vaker stand dan een boetebeding.
Een modelovereenkomst is niet verplicht en geeft alleen zekerheid als er in de praktijk conform wordt gewerkt. De Belastingdienst beoordeelt sinds september 2024 geen nieuwe modellen meer. Belangrijker is dat de feitelijke uitvoering past bij zelfstandigheid.
Vrijheid in de uitvoering, een reëel vervangingsrecht, eigen middelen, ruimte voor andere opdrachtgevers, eigen aansprakelijkheid en herstelplicht, een tarief dat losstaat van de interne loonschalen en geen deelname aan personeelsregelingen. Ze werken alleen als ze ook worden nageleefd.
Leg vast dat de bemiddelaar een inspanningsverplichting heeft bij selectie en introductie en niet instaat voor het resultaat van de zzp’er. Beperk de aansprakelijkheid tot de courtage van de betreffende plaatsing, met de gebruikelijke uitzondering voor opzet en bewuste roekeloosheid.
