Kredietrapport opvragen: wat het wel en niet over een handelsrelatie zegt
Voordat u een grote opdracht aangaat, een leverancier kiest of betalingstermijnen verruimt, is het verstandig om u een beeld te vormen van de financiële gezondheid van de wederpartij. Een kredietrapport van een gespecialiseerde aanbieder is daarvoor het meest toegankelijke instrument. Wat zo’n rapport echter wel en niet kan zeggen, en hoe u de uitkomsten juridisch en commercieel inzet, wordt door ondernemers regelmatig onderschat.
Wat in een kredietrapport staat
Een standaardrapport van aanbieders zoals Graydon, Dun & Bradstreet, Creditsafe of Altares bevat doorgaans gegevens uit het Handelsregister, gedeponeerde jaarrekeningen, betaalgedrag op basis van geanonimiseerde signalen van crediteuren, en eventuele negatieve registraties zoals faillissementsaanvragen, surseances en betalingsachterstanden. Daarnaast bieden ze een eigen scoremodel dat de kredietwaardigheid uitdrukt in een rating of een aanbevolen kredietlimiet.
Bij eenmanszaken en vennootschappen onder firma is de informatie schaarser, omdat er geen deponeringsplicht bestaat. De ondernemer is dan persoonlijk aansprakelijk, wat in een kredietrapport doorgaans wordt vermeld. Bij BV’s geeft de gedeponeerde jaarrekening inzicht in solvabiliteit, liquiditeit en eigen vermogen, hoewel kleine ondernemingen op grond van titel 9 Boek 2 BW met een beknopte balans kunnen volstaan, waardoor het inzicht beperkt is.
Wat een kredietrapport niet ziet
De beperkingen zijn minstens zo belangrijk als de inhoud. Een kredietrapport ziet geen lopende geschillen die nog niet tot een vonnis hebben geleid, geen mondelinge afspraken met cruciale klanten of leveranciers, geen achtergestelde leningen aan de DGA die het beeld op de balans vertekenen, en geen aanstaande contractbeëindiging door een belangrijke afnemer. De jaarrekening waarop het rapport vaak teruggrijpt, is doorgaans twaalf tot achttien maanden oud en geeft dus een achterhaald beeld bij snel veranderende ondernemingen.
Bovendien zegt een hoge rating niets over integriteit of betrouwbaarheid. Een onderneming met een gezonde balans kan nog steeds opzettelijk wanpresteren, en een onderneming met een matige balans kan een uitstekende betaler zijn. Het rapport is een hulpmiddel, geen oordeel.
Hoe u de bevindingen juridisch en commercieel inzet
Bij signalen van beperkte kredietwaardigheid is het zaak om de juridische uitgangspositie te versterken. Dat kan via voorschotbetaling, vooruitbetaling, eigendomsvoorbehoud op grond van artikel 3:92 BW, hoofdelijke aansprakelijkheid van bestuurders of moedermaatschappij, persoonlijke borgstelling van de DGA met toestemming van de partner ex artikel 1:88 BW, of een bankgarantie of escrow.
In contractuele documentatie kunt u ontbindingsmogelijkheden inbouwen bij verslechtering van de financiële situatie (financial covenants), en termijnverkorting met onmiddellijke opeisbaarheid bij overschrijding van bepaalde ratio’s. Voor langdurige B2B-relaties is een periodieke kredietcheck verstandig, niet alleen voorafgaand aan de eerste levering.
Wanneer een eigen due diligence verstandig is
Bij grotere transacties, langdurige verbintenissen of bij ondernemingsovernames volstaat een kredietrapport niet. Dan is een juridisch en financieel due diligence-onderzoek aangewezen, waarin contractuele verplichtingen, lopende geschillen, fiscale posities, arbeidsrechtelijke verplichtingen en juridische eigendomsverhoudingen worden doorgelicht. Een kredietrapport vormt daarbij een nuttig startpunt, geen sluitstuk.
Vervolgactie
Twijfelt u over de kredietwaardigheid van een handelsrelatie, of wilt u uw juridische positie versterken voordat u een grote opdracht aangaat? Onze advocaten beoordelen contracten, voorwaarden en zekerheden, en adviseren over de meest effectieve combinatie van waarborgen. Voorkomen is goedkoper dan procederen.
