In 1920 deed de typemachine ook bij de rechtbanken zijn intrede, maar voordien was het heel gewoon dat arresten met de hand werden geschreven. Uitgebreide procesdossiers werden met zorg met de hand geschreven en alle processtukken werden in een grote proceszak overgedragen. Tegenwoordig is het de normaalste zaak van de wereld dat dat juist niet wordt gedaan. Toch was er recent een unicum: de rechtbank Noord-Nederland velde een handgeschreven vonnis. En dat in 2022, zonder dat er wat scheelde aan de computer.
Handgeschreven vonnis van rechtbank Noord-Nederland
Bij de genoemde zaak was een man betrokken die niet wenste deel te nemen aan de digitale wereld. De man wil niet dat er digitaal met hem wordt gecommuniceerd. Hij neemt geen enkel document dat niet handgeschreven is serieus. Uiteindelijk velde de rechtbank speciaal voor deze man een handgeschreven vonnis waarbij de tbs werd verlengd. Enkel zo kan worden gegarandeerd dat de tbs’er kennis kan nemen van de inhoud van de uitspraak. Zo’n handgeschreven vonnis is geldig.
Handgeschreven overeenkomsten zijn ook geldig
In deze digitale tijden zouden we bijna vergeten dat we ook met de hand kunnen schrijven. Ook overeenkomsten kunnen met de hand worden geschreven. Het is zelfs zo dat het niet eens op een net papiertje hoeft te staan, zelfs een bierviltje met een overeenkomst is geldig. Een overeenkomst komt namelijk tot stand door aanbod en aanvaarding en er is in principe geen vormvoorschrift van toepassing, waardoor een overeenkomst zelfs mondeling tot stand kan komen. Een schriftelijk contract is voor het bewijs wel belangrijk.
Dat een overeenkomst ook op een bierviltje rechtsgeldig tot stand kan komen, bewijst bijvoorbeeld een uitspraak van de rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2018:10792). Er werden toen verschillende bierviltjes met afspraken en handtekeningen voorgelegd. De rechter maakte daar geen gedoe over. Je hebt in de praktijk zelfs meer aan een vuil, origineel bierviltje met de originele handtekeningen dan aan een smetteloze kopie van een met de computer opgestelde overeenkomst.
Het belang van een net handschrift
Hoewel je dus gewoon een overeenkomst met de hand kunt opstellen, is het wel belangrijk dat je alles netjes opschrijft en dat alles goed leesbaar is. Onduidelijkheden kunnen namelijk voor problemen zorgen. In principe zal de rechter bij onduidelijkheden op zoek gaan naar de bedoelingen van de partijen en de onduidelijkheid conform deze bedoelingen interpreteren, maar soms is dat anders. Soms zal de rechter bij een onduidelijkheid interpreteren in het voordeel van de consument. Dat komt omdat contractsbedingen die aan een consument zijn voorgesteld contra proferentem moeten worden uitgelegd. Dat wil zeggen: de voor de consument meer gunstige uitleg prevaleert. Een net handschrift is dus belangrijk en een typemachine of een computer kan veel problemen helpen te voorkomen.
Handgeschreven toevoegingen aan overeenkomsten
Ook kan je bijvoorbeeld met de hand aanpassingen of toevoegingen doen aan een met de computer opgestelde overeenkomst. Het is dan belangrijk dat het duidelijk is dat beide partijen deze toevoeging of wijziging accepteren. Daarom is het aan te raden om alle partijen even een handtekening bij deze handgeschreven afwijking of toevoeging te laten plaatsen.
