Wijzigingen van APV beleidsregels

Wat wij doen

Elke gemeente heeft zijn eigen APV, dus is per gemeente anders. De APV geldt voor elke burger binnen de gemeente. In de APV staan er ook regels vermeld, regels zoals wanneer je ergens een vergunning voor nodig is. In de APV staan er gemeentelijke regels op het gebied van openbare orde en veiligheid.

Beleidsregels zijn regels die door een bestuursorgaan gemaakt worden. In een beleidsregel wordt ook aangegeven hoe zij een bepaalde bevoegdheid gaan uitoefenen. Beleidsregels kunnen de inhoud van de bestuurlijke belangenafweging dicteren en bepalen hoe deze evenwichtsoefening tot stand komt. Daarnaast kan een beleidsregel vastleggen hoe feiten tot stand komen ten grondslag aan een besluit.

Vragen omtrent APV? Neem dan contact met ons op!

APV en beleidsregels binnen het sociaal domein

De Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de bijbehorende beleidsregels raken het sociaal domein direct. Gemeentelijke regels over openbare orde, evenementen, horeca, standplaatsen, collectes, hulpverlening op straat en de aanpak van overlast bepalen voor een groot deel de ruimte waarin inwoners en ondernemers zich kunnen bewegen. Een wijziging van een APV-bepaling of beleidsregel kan daardoor ingrijpende gevolgen hebben: van een internationaal concern dat een terras of evenement organiseert tot de bakker op de hoek die een uitstalling voor zijn winkel plaatst. MKB Juristen werkt met gemengde teams van advocaten en (bedrijfs)juristen die zowel het bestuursrechtelijke spoor als de praktische ondernemerskant overzien. Deze pagina is onderdeel van onze expertise Sociaal Domein.

Het juridische karakter: verordening, beleidsregel en besluit

Het is belangrijk om drie soorten gemeentelijke regelgeving uit elkaar te houden, omdat de rechtsbescherming per categorie verschilt.

De APV zelf is een algemeen verbindend voorschrift: een algemene regel zonder dat per geval een persoon, object, plaats of tijdstip wordt aangewezen. Een beleidsregel is in artikel 1:3 lid 4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omschreven als een bij besluit vastgestelde algemene regel over de afweging van belangen, de vaststelling van feiten of de uitleg van wettelijke voorschriften bij het gebruik van een bevoegdheid. Een besluit in de zin van artikel 1:3 lid 1 Awb is daarentegen gericht op een concreet geval, bijvoorbeeld de verlening, weigering of intrekking van een vergunning.

Op grond van artikel 4:84 Awb handelt het bestuursorgaan in beginsel overeenkomstig zijn beleidsregel, tenzij dat voor een belanghebbende onevenredige gevolgen heeft die niet in verhouding staan tot de doelen van de beleidsregel (de inherente afwijkingsbevoegdheid).

Kun je opkomen tegen een wijziging van de APV of beleidsregel?

Tegen de wijziging van de APV zelf of van een beleidsregel staat in beginsel geen rechtstreeks bezwaar of beroep open. Dat volgt uit artikel 8:3 lid 1 aanhef en onder a Awb, dat beroep tegen een algemeen verbindend voorschrift en een beleidsregel uitsluit. Omdat bezwaar op grond van artikel 7:1 Awb gekoppeld is aan een appellabel besluit, is ook de bezwaarroute tegen de regeling als zodanig gesloten.

Er zijn twee belangrijke uitzonderingen en ingangen die wij in de praktijk benutten:

• Concretiserend besluit van algemene strekking. Wijst de gewijzigde bepaling wel rechtstreeks bepaalde objecten, plaatsen of personen aan (bijvoorbeeld de aanwijzing van een gebied als overlastgebied of een specifieke standplaats), dan kan sprake zijn van een concretiserend besluit van algemene strekking waartegen wel bezwaar en beroep mogelijk is.
• Exceptieve toetsing. Wordt op basis van de gewijzigde APV of beleidsregel een besluit genomen dat een onderneming of inwoner raakt (zoals een vergunningweigering, intrekking of handhavingsbesluit), dan kan in de procedure tegen dat besluit de onderliggende regeling alsnog “over de band van de exceptieve toets” ter discussie worden gesteld. De bestuursrechter beoordeelt dan of de regeling in strijd is met hogere regelgeving of algemene rechtsbeginselen.

Gevolgen voor ondernemers: vergunningen en handhaving

Voor ondernemers worden APV-wijzigingen vaak pas concreet zodra zij een vergunning aanvragen of een handhavingsbesluit ontvangen. Tegen een weigering, intrekking of een opgelegde last onder dwangsom of bestuurlijke boete staat wel een volwaardige rechtsgang open: binnen zes weken bezwaar, en daarna beroep bij de rechtbank en eventueel hoger beroep.

Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn:

• Zienswijze. Bij een voorgenomen belastend besluit moet het bestuursorgaan u op grond van de artikelen 4:7 en 4:8 Awb in de gelegenheid stellen uw zienswijze te geven.
• Zorgvuldigheid en evenredigheid. Het besluit moet zorgvuldig zijn voorbereid (artikel 3:2 Awb) en de gevolgen mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot het doel (artikel 3:4 Awb). Een nieuwe vergunningplicht die onvoldoende is gemotiveerd, kan om die reden sneuvelen.
• Voorlopige voorziening. Heeft de wijziging spoedeisende gevolgen voor uw bedrijfsvoering, dan kunt u op grond van artikel 8:81 Awb een voorlopige voorziening vragen, zodat een besluit hangende de procedure wordt geschorst.

Onze aanpak en aanverwante expertises

Wij combineren een snelle juridische analyse van de gewijzigde regeling met een praktische inschatting van uw belang. Eerst beoordelen wij of het om een algemeen verbindend voorschrift, een beleidsregel of een concretiserend besluit gaat en welke route kansrijk is. Vervolgens stellen wij een zienswijze, bezwaarschrift of beroep op, vragen waar nodig een voorlopige voorziening, en voeren wij het overleg met de gemeente. Of u nu een internationaal concern bent of de ondernemer op de hoek: onze advocaten en bedrijfsjuristen denken mee over zowel de juridische lijn als het commerciële belang.

APV- en beleidsregelvraagstukken hangen vaak samen met andere onderwerpen binnen het sociaal domein, zoals de bevoegdheidsverdeling tussen bestuursorganen en gemeentelijke subsidies. Vragen omtrent APV of beleidsregels? Neem dan contact met ons op!